So'nggi pushaymon

O'tgan yilning sentyabr oylari edi. Ishxonada o'tirsam telefon jiringlab qoldi. Olsam bir qiz ekan. O'zini tanishtirib, raqamimni hamkasblarimdan olganini aytdi.

— Bir maslahatingiz kerak edi, — deya so'zini davom ettirdi u.

— Mayli, qo'limdan kelsa bemalol, — dedim.

— Jiyanim bor, akamning qizi. 17 yoshda. Yuragi xasta. Shifokorlar faqat jarrohlik amaliyoti yordam beradi, deyi­shayapti. Siz bir yurak jarrohi haqi­da ocherk yozgan ekansiz. Jiyanimni o'sha shifokorning ko'rigi va maslahatiga olib bormoqchi edik.

— Juda yaxshi o'ylabsizlar, — dedim. — Agar lozim bo'lsa men ham birga boraman. Imkon qadar masalaning ijobiy yechimini topishga harakat qilamiz. Qachon bormoqchisizlar?

— Hozir emas, — dedi suhbatdoshim. — Akam to'ng'ich qizini unashtirib qo'ygan. Bir oydan keyin to'y. Bilasiz, to'yning o'zi bo'lmaydi. O'ziga yarasha tashvishlari, sarf-xarajatlari bor. Mebel, sep-sarpo olish kerak. Kuyov tomonning talablarini bajarish degandek. Hammamiz shu yumushlar bilan bandmiz.

— Jiyaningizning ahvo­li tuzukmi? — so'radim uning gapidan hafsalam pir bo'lib.

— Ancha yaxshi. O'zi uch kun avval kasalxonadan olib keldik. Muolajalarni uyda davom ettirayapti. To'y o'tsin, biroz mablag' to'plagach, o'zim sizga yana qo'ng'iroq qilaman, — dedi qiz.

Xayrlashdik. Negadir ko'z o'ngimda yuzlari za'faron, darddan toliqib qolgan qizning ma'yus chehrasi namoyon bo'ldi.

Hayot tashvishlari bilan bo'lib bu gap-so'zlarni unutib ham yuboribman. Yaqinda telefon daftarim chekkasidagi raqam yoniga bitilgan “yuragi xasta qizning ammasi” degan yozuvni o'qib o'sha suhbat yodimga tushdi. Beixtiyor raqamni terdim. Go'shakni o'sha qiz oldi. O'zimni tanishtirdim. Jiyanini surishtirdim. U negadir ancha payt jim qoldi.

— Nima gap, tinchlikmi? — so'radim allanechuk xavotirlanib.

— Jiyanim ikki oy avval hayotdan ko'z yumdi, — dedi u… va yig'lab yubordi.

— Nega, axir, sog'lig'i yaxshi degandingiz-ku?

— Biz ham g'aflatda qoldik. Avvaliga to'y o'tishini kutdik. To'ydan ke­yingi yig'inlaru tadbirlarni o'tkazib olaylik, dedik. Jiyanimning esa hayot shami so'nib borayotganini ham payqamabmiz. Tobi qochib qolganida shifoxonaga olib borsak, shifokorlar “attang, juda kech, fursatni boy beribsizlar”, deyishdi. Shundan so'ng hafta o'tib u vafot etdi.

Uning yig'i aralash bu gaplarini ting­lar ekanman bo'g'zimga nimadir tiqildi. Garchi notanish bo'lsa ham, ko'rmagan bo'lsam-da, bevaqt xazon bo'lgan qizginani o'ylab mening ham ko'zimdan yosh chiqib ketdi. “Eh, siz g'ofil bandalar. Axir, to'y kutib turardi-ku. Inson hayotini hal qiladigan, jismiga jon ato etib turgan yurak esa hech qachon kutib turmasligini nahot bilmas edingiz?! Agar eng birinchi navbatda hech qanday mol-dunyoga ham topilmaydigan salomatlikni o'ylaganingizda, bugun ma'suma bir qiz oramizda bo'lar, shodu xurramlikda o'n sakkizinchi bahorini qarshi olar edi. Eh, havoyi orzu-havas bandalari. Endi o'z vaqtida qizginaning sog'lig'i haqida qayg'urmaganingiz, bema'ni hoyu havaslarga andarmon bo'lib, hamma mablag'ingiz va fursatingizni kuyovingiz “baxt yo'li”ga sarflaganingiz uchun umr bo'yi vijdon azobida qiynalmaysizmi? So'nggi pushaymondan esa hech qanday foyda yo'q”, deya hayqirgim keldi. Lekin… Endi bundan biror naf chiqsa koshki edi …

Hidoyat Jo'rayeva.

Javob qoldiring

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan

seventeen − 15 =