ULUG‘ MUHADDIS

Yaqinda O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoevning “Imom Termiziy xalqaro tadqiqot markazini tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori qabul qilindi. Qarorda ta’kidlanganidek, Islom dini rivojiga ulkan hissa qo‘shgan buyuk alloma Abu Iso Termiziy va termiziy allomalarning merosini ilmiy asosda o‘rganish, milliy-diniy qadriyatlarimizni asrab-avaylash va rivojlantirish, shu asosda yosh avlodni ezgu g‘oyalar ruhida tarbiyalash, ular qalbida Vatanga muhabbat va sadoqat tuyg‘usini yanada kuchaytirish maqsadida Surxondaryo viloyatida Imom Termiziy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi tashkil etildi.

Read more...

ILMNI MAYOQ BILGAN AJDODLAR

Mamlakatimizda ilm-fan va innovatsion sohalarni yanada rivojlantirish borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilyapti. Xususan, mamlakatimiz Prezidenti Shavkat Mirziyoevning 2017 yil 17 fevraldagi «Fanlar akademiyasi faoliyati, ilmiy ishlarni tashkil etish, boshqarish va moliyalashtirishni yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi qarori sohani tubdan isloh etilishida muhim hujjat bo‘lib xizmat qiladi.

Read more...

SHAYXNING G‘ALABASI

Tarix Vatan uchun jonini ham ayamagan chinakam jasorat egalari nomini o‘z sahifalariga abadiy muhrlab qo‘yadi. Toki ularning timsoli, boshqalarga ibrat bo‘lsin.

Read more...

ILM IZLAGANGA ILMDIR DUNYO

Istiqlolning ilk yillaridan boshlab, ulug‘ bobolarimiz merosini chuqur o‘rganishga kirishildi. Jumladan, benazir alloma Imom Abu Abdulloh Muhammad ibn Ismoil al-Buxoriy asarlari har tomonlama tadqiq etilib, keng jamoatchilikka taqdim qilinayotir. Inchunun, hazratning shoh asarlari “Al-Jome’ as-sahiyh” (4 jildlik) va “Al-adab al-mafrad” to‘lig‘icha kitobxonlarga tortiq etildi. Toshkent islom institutiga Imom Buxoriy nomi berilgan. Qolaversa, bir necha jome’ masjidlari buyuk muhaddis nomi bilan ataladi.

Read more...

POYTAXT KO‘KSIDAGI YOQUT

Har bir inson tinch va obod yurtda yashashni istaydi. Tinch elda bunyodkorlik, yaratuvchilikka imkon, inson qadri yuksalishiga ishonch bor. Bu jihatdan bizga havas qiladigan davlatlar, xalqlar bisyor.

Read more...

Peshtoq bitiklari mazmuni

“Qudratimizni bilmoqchi bo‘lsangiz, biz qurdirgan binolarga boqing” degan so‘zlarni bugun barchamiz faxr bilan tilga olamiz. Darhaqiqat, yurtimizning har bir go‘shasida g‘ururlanishga arziydigan me’morchilik namunalari bor. Ammo, sohibqiron bobomiz bu gapni baland-baland va mustahkam imoratlar qurdirgani uchungina aytmagan, nazarimizda. Bu fikr zamirida tarixiy obidalarimizning yuksak san’at darajasida bezatilgani, betakror naqshlar orasidagi har bir bitik xalqning boy ma’naviyati mahsuli ekaniga ham ishora qilinganday.

Read more...

Ko‘kaldosh madrasasi

Mustaqillik yillarida erishgan yutuqlarimiz tilga olinganda, albatta, yurtimizdagi ko‘plab muqaddas qadamjolar, ziyoratgohlarning obod qilingani, mustabid tuzum davrida qarovsiz qolgan maqbara va madrasalarning ta’mirlangani, yangilari bunyod etilgani e’tirof qilinadi.

Read more...

MA’RIFATGA INTILGAN ZOT

Istiqlol yillarida mamlakatimizda milliy va ma’naviy qadriyatlarimizni tiklash, ayniqsa, ulug‘ ajdodlarimiz nomlarini xalqqa tanishtirish borasida ibratli va salmoqli ishlar amalga oshirildi. Zotan, dunyo ilm-fani, madaniyati va ma’naviyati rivojiga salmoqli hissa qo‘shgan vatandosh allomalarimizning qimmatli meroslarini o‘rganish, ularni kelajak avlodlarga yetkazish bizlar uchun ham qarz, ham farzdir. O‘tmishda qadim Termiz tuprog‘idan ham ko‘plab allomalar yetishib chiqqan bo‘lib, shulardan biri Al-Hakim At-Termiziydir.

Read more...

YOSHLAR MANFAATINING ISHONCHLI HIMOYACHISI

“Yoshlarga oid davlat siyosati to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi qonuni bugungi kunda yoshlar manfaatlarini ishonchli himoya qiluvchi hujjat bo‘lib hisoblanadi.

 Qonunda yoshlar bo‘yicha davlat siyosatining maqsadlari va tamoyillari, yoshlarning huqu­qiy va ijtimoiy muhofazasi masalalari, ta’lim olish huquqi, iqtidorli yoshlarga nisbatan davlat ko‘magini amalga oshirish kabi jamiyat rivojlanishi uchun zarur va dolzarb masalalar qamrab olingan. Jumladan, qonunga muvofiq yoshlarga oid davlat siyosatining sub’ektlari sifatida davlat hoki­miyati va bosh­qaruvi idoralari, yosh­lar nomidan ularning jamoat birlashmalarining faoliyat ko‘rsatishi belgilab qo‘yildi.

Ushbu qonun 4  ta bob va 33  ta moddadan iborat.

Bu borada ta’kidlash lozimki, demokratik-huquqiy va ochiq jamiyat barpo etishimiz nuqtai nazaridan kelib chiqib, qonunda yoshlarga oid davlat siyosatining asosiy printsiplari sifatida quyidagilar mustahkamlab qo‘yilgan:

ochiqlik va shaffoflik;

yoshlarga oid davlat siyosatini ro‘yobga chiqarishda yosh­larning ishtirok etishi;

yoshlar tashabbuslarini qo‘l­lab-quvvatlash va rag‘batlantirish;

ma’naviy, axloqiy va madaniy qadriyatlarning ustuvorligi;

yoshlarning kamsitilishiga yo‘l qo‘yilmasligi.

Ko‘rinib turibdiki, bu printsiplar yoshlar tarbiyasida nihoyatda muhim ahamiyatga ega.

Qonunning yana bir muhim jihati, u ham bo‘lsa, unda yoshlarga oid davlat siyosatining asosiy yo‘nalishlari alohida moddada belgilab qo‘yilmoqda. Ularga, yoshlarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini ta’minlash;

yoshlarning hayoti va sog‘lig‘ini saqlash;

yoshlarning ma’naviy, intellektual, jismoniy va axloqiy jihatdan kamol topishiga ko‘maklashish;

yoshlar uchun ochiq va sifatli ta’limni ta’minlash;

yoshlarni ishga joylashtirish va ularning bandligi uchun shart-sharoitlar yaratish;

yoshlarni vatanparvarlik, fuqarolik tuyg‘usi, bag‘ri­kenglik, qonunlarga, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhida, zararli ta’sirlar va oqimlarga qarshi tura oladigan, hayotga bo‘lgan qat’iy ishonch va qarashlarga ega qilib tarbiyalash;

yoshlarni axloqiy negizlarni buzishga olib keladigan xatti-harakatlardan, terrorizm va diniy ekstremizm, separatizm, fundamentalizm, zo‘ravonlik va shafqatsizlik g‘oyalaridan himoya qilish;

yoshlarning huquqiy ongi va huquqiy madaniyati darajasini yuksaltirish;

iqtidorli va iste’dodli yoshlarni qo‘llab-quvvatlash hamda rag‘batlantirish;

yoshlar tadbirkorligini rivojlantirish uchun shart-sharoitlar yaratish;

yoshlarda sog‘lom turmush tarziga intilishni shakllantirish, shuningdek ularning bo‘sh vaqtlarini mazmunli tashkil etish va yoshlar sportini ommaviy rivojlantirish uchun shart-sharoitlar yaratish;

yosh oilalarni ma’naviy va moddiy jihatdan qo‘llab-quvvatlash, ular uchun munosib uy-joy va ijtimoiy-maishiy sharoitlarni yaratish bo‘yicha komp­leks chora-tadbirlar tizimini amalga oshirish;

yoshlarning huquqlari va erkinliklarini ro‘yobga chiqarish borasida faoliyat ko‘rsatadigan xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikni rivojlantirish kabi normalar kiritilgan. 

Qonunda 5  ta asosiy tushuncha berilgan, ya’ni “yoshlarga oid davlat siyosati”, “yoshlar (yosh fuqarolar)”, “yosh oila”, “yosh mutaxassis”, “yoshlar tadbirkorligi” tushunchalarining mazmun-mohiyati ochib berilgan hamda yoshlarning huquq va qonuniy manfaatlari mustahkamlangan.

Jumladan, “yoshlar (yosh fuqarolar)” deganda, 14 yoshga to‘lgan va 30  yoshdan oshmagan shaxslar nazarda tutilmoqda.

“Yosh oila” tushunchasiga ham ta’rif berilgan. Unga ko‘ra, yosh oila deganda, er xotinning ikkisi ham o‘ttiz yoshdan oshmagan oila yoxud farzand (bola) tarbiyalab voyaga yetkazayotgan o‘ttiz yoshdan oshmagan yolg‘iz otadan yoki yolg‘iz onadan iborat bo‘lgan oila, shu jumladan, nikohdan ajralgan, beva erkak (beva ayol) tushuniladi.

Qonunda yoshlarga oid davlat siyosatini amalga oshiruvchi davlat organlarining tizimi va ularning vakolatlari mustahkamlangan. Xususan, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, Mahalliy davlat hokimyati organlari, ta’limni davlat tomonidan boshqarish organlari va ta’lim muassasalari, davlat sog‘­liqni saqlash tizimini boshqarish organlari va sog‘liqni saqlash muassasalari, madaniyat va sport ishlari bo‘yicha organlar, mehnat organlari, prokuratura organlari, ichki ishlar organlari, adliya organlari, mudofaa ishlari bo‘yicha organlar mamlakatimizda yoshlarga oid davlat siyo­satini oshirishda qanday vakolatlarga ega bo‘lishlari mus­tahkamlab qo‘yildi.

Bundan tashqari, qonunda yoshlar nodavlat notijorat tashkilotlarining huquqiy maqomi, shuningdek ular faoliyatining davlat kafolatlari belgilangan.

Shuningdek, qonunda yoshlar huquqlari va erkinliklarining kafolatlari, yoshlarni ijtimoiy himoya qilish kafolatlari, iqtidorli va iste’dodli yoshlarni davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash, yoshlar tadbirkorligini davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash masalalari alohida-  alohida moddalarda o‘z aksini topganligini ta’kidlab o‘tish joiz.

Qabul qilingan qonunning yana bir o‘ziga xos jihati shundan iboratki, unda yoshlarni va yosh oilalarni ijtimoiy himoya qilish maqsadida O‘zbekiston Respublikasida yoshlar ijtimoiy xizmati faoliyat ko‘rsatishi belgilab qo‘yildi.  

Yoshlar ijtimoiy xizmati faoliyatining yo‘nalishlari quyidagilarni qamraydi:

yosh fuqarolarga psixologik-pedagogik, yuridik yordam ko‘rsatish va maslahatlar berish;

imkoniyati cheklangan yosh fuqarolarga ijtimoiy yordam ko‘rsatish;

yosh oilalarga ijtimoiy yordam ko‘rsatish;

ta’lim va mehnat jamoalarida yoshlarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini ro‘yobga chiqarishga ko‘maklashish;

yosh mutaxassislarga yangi ish joyiga moslashishida, ularni qayta tayyorlashga va ularning malakasini oshirishga, shuningdek qonun hujjatlarida belgilangan tartibda ularni uy-joy bilan ta’minlashga ko‘maklashish;

voyaga yetmaganlar uchun ixtisoslashtirilgan o‘quv-tarbiya muassasalarida ijtimoiy yordam ko‘rsatish;

ozodlikdan mahrum etish joylaridan va ixtisoslashtirilgan o‘quv-tarbiya muassasalaridan qaytib kelgan yosh fuqarolarni ijtimoiy moslashtirish;

yoshlar tadbirkorligini rivojlantirishga ko‘maklashish;

huquqiy targ‘ibot, yoshlarni ishga joylashish, ta’lim olish va kasbiy tayyorgarlik borasida, bo‘sh vaqtini mazmunli o‘tkazish, turizm va sport sohasidagi imkoniyatlar to‘g‘risida xabardor etish;

yoshlarning yashash joylarida bo‘sh vaqtlarini mazmunli o‘tkazishini tashkil etish va boshqalar.

Tushunarliki, har qanday jamiyat uchun o‘ta muhim va dolzarb bo‘lgan masalalar milliy va umuminsoniy qadriyatlar asosida qonunda belgilab qo‘yildi.

O‘zbekiston Respublikasi Bosh vaziri Sh.M.Mirziyoevning 2016 yil 8 sentyabr kunidagi Oliy Majlis Qonunchilik palatasi va Senatining qo‘shma majlisidagi so‘zlagan nutqida ham ushbu yo‘nalishlardagi ishlar bundan keyin ham davom ettirilishi alohida ta’kidlandi.

Xulosa o‘rnida shuni ta’kidlash kerakki, yoshlarimizni bugungi kun talablariga javob bera oladigan, kasb sirlarini mukammal biladigan, vatanparvar, o‘zining mus­taqil fikri va pozitsiyasiga ega bo‘lgan komil va barkamol insonlar qilib tarbiyalashda mazkur qonunning o‘rni nihoyatda katta.

Qonun yoshlarimizni boy o‘tmish tariximizni mukammal biladigan, o‘tmish  qadriyatlarimizni mazmun-mohiyatiga yeta oladigan, yot g‘oya­larga qarshi tura oladigan, omma­viy madaniyat ko‘rinishidagi tahdidlarga qarshi kurasha oladigan, butun dunyoni jiddiy tashvishga solayotgan diniy ekstremizm, xalqaro terrorizm, odam savdosi,  giyohvandlik kabi  balo va  ofatlarga qarshi tura oladigan yoshlar bo‘lib yetishishida muhim ahamiyat kasb etadi.

Ishonamizki, qonun yoshlarimizning tarbiya topib, bilim olib, kasb-hunar egallab, oila qurib, o‘zlariga yaratilayotgan imtiyozlardan oqilona foydalanib  jamiyatda o‘zlarining munosib o‘rinlarini topishlarida  huquqiy asos bo‘lib xizmat qiladi.

 Odiljon TOJIYEV,

O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi

qonunchilik palatasi deputati

NNT VA OAV UCHUN YANA BIR IMKONIYAT

yoki davlat granti va ijtimoiy buyurtmasi uchun qo‘shimcha tanlovlar o‘tkaziladi

Mamlakatimizda mustaqillik yillarida jahon hamjamiyati tomonidan tan olingan taraqqiyotning «O‘zbek modeli»ga asoslangan demokratik islohotlarni amalga oshirish jarayonida kuchli va adolatli fuqarolik jamiyati shakllantirildi va u izchil rivojlantirilmoqda. Ana shu qisqa tarixiy davrda, keng xalq ommasiga chuqur singib borgan milliy-ana’naviy fuqarolik institutlari qayta tiklandi.  Shu bilan birga, zamonaviy fuqarolik jamiyatining barcha institutlarini rivojlantirish uchun tashkiliy-huquqiy va moliyaviy-iqtisodiy sharoitlar yaratildi. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi huzurida esa NNT, OAV va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlarining loyiha va dasturlarini davlat tomonidan moliyaviy qo‘llab-quvvatlashning noyob instituti faoliyat yurit­yapti.

O‘zbekistonRespublikasiOliyMajlisihuzuridagi nodavlat-notijorat tashkilotlarini va fuqarolik jamiyatining bosh­­qa institutlarini qo‘l­lab-quvvatlash jamoat fondi tomonidan har yili turli mavzularda ko‘plab davlat grantlari, ijtimoiy buyurtmalar bo‘yicha tanlovlar o‘tkazib kelinmoqda. Joriy 2016 yilda tasdiqlangan ish rejasiga asosan 7 ta, shu jumladan, davlat ijtimoiy buyurtmasi taqdim etish va davlat grantlari ajratish bo‘yicha 6 ta tanlov o‘tkazilgan. Davlat granti tanlovlari natijalariga ko‘ra muhim umumijtimoiy va sotsial ahamiyatga molik bo‘lgan 214 ta loyiha qo‘llab-quvvatlandi hamda davlat granti shaklida davlat byudjeti mablag‘lari hisobidan 5 milliard 230 million so‘m ajratildi. Bundan tash­qari, davlat ijtimoiy buyurtmalari shaklida 2,3 milliard so‘mlik 13 ta loyiha moliyalashtirilgan.

Yaqinda O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi huzuridagi jamoat fondi mablag‘larini boshqarish bo‘yicha Parlament komissiyasining navbatdagi yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi. Unda parlament komissiyasi a’zolari, ijtimoiy sheriklik sub’ektlari, ijroiya hokimiyati organlari, fuqarolik jamiyati institutlari va OAV vakillari ishtirok etdi.  Yig‘ilishda  5-, 6- davlat grant tanlovlariga nodavlat-notijorat tashkilotlar, ommaviy axborot vositalari va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlarining loyiha va das­turlarini davlat tomonidan moliyaviy qo‘llab-quvvatlash masalalari muhokama qilindi.

— 5- va 6-davlat grant tanlovlariga 200 dan ortiq loyihalar NNT va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari tomonidan taqdim etildi,—dedi Parlament komissiyasi a’zosi, Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputati  Jahongir Shirinov. 

— Komissiya a’zolaridan tuzilgan hay’at kengashining xulosalariga ko‘ra, 55 NNT, OAV va fuqarolik jamiyati boshqa institutlari tanlov g‘olibi deb topildi. Ularning loyihalari davlat byudjeti mablag‘lari hisobidan 1 milliard 350 million so‘m miqdorida moliyalashtiriladi. Afsuski, ushbu ikkita tanlovga Andijon, Xorazm, Qaraqalpog‘iston Respublikasi vakillaridan loyihalar juda kam taqdim etilgan. Respublikamizning mazkur mintaqalarida biriktirilgan komissiya a’zolari tanlovlarning mazmun-mohiyatini targ‘ib qilishda, joylarda hokimlik vakillari bilan birgalikda yanada faol targ‘ibot ishlarini olib borish kerak. Chunki, 5- va 6-davlat grant tanlovlari  bugungi kunning eng muhim mavzularini qamrab oldi. O‘ylaymizki, tanlov g‘oliblari o‘zlariga olayotgan vazifalarni sidqidildan bajarib, joylardagi mavjud ijtimoiy muammolarni yechishda davlat organlariga kamarbasta bo‘ladi.  

Bundan tashqari, Parlament komissiyasi a’zolari Oliy Majlis huzuridagi jamoat fondining davlat ijtimoiy buyurtmasini taqdim etish va davlat grantini ajratish bo‘yicha qo‘shimcha tanlovlarni tashkil etish to‘g‘risidagi takliflarini ham ko‘rib chiqdi.

Jamoat fondi direktori Abdujalil To‘raevning ta’kidlashicha, qo‘shimcha tanlovning mavzu va yo‘nalishlarini ishlab chiqish maqsadida joylarda fuqarolik jamiyati institutlarining faollari hamda davlat organlari vakillari ishtirokida «Ijtimoiy sheriklik — tinchlik, osoyishtalik, farovonlik va barqaror rivojlanish kafolati» mavzusida seminar-treninglar o‘tkazilgan. Ushbu tadbirlar mobaynida qo‘shimcha tanlovlarning mavzu va yo‘nalishlari bo‘yicha 150 ga yaqin taklif va tavsiyalar tushdi. Ular asosida qo‘shimcha tanlovning mavzu va yo‘nalishlari ishlab chiqildi.

Parlament komissiyasi a’zolari joriy yilning 20 sentyabridan 20 oktyabrigacha bo‘lgan muddatda “NNT, OAV va fuqarolik jamiyati institutlarining mamlakatda kuchli fuqarolik jamiyatini barqaror rivojlantirishni ta’minlashga va ijtimoiy sheriklikni yanada rag‘batlantirishga qaratilgan loyihalarini qo‘llab-quvvatlash” mavzusidagi davlat granti qo‘shimcha tanlovini o‘tkazishni ma’qullashdi. E’lon qilinayotgan qo‘shimcha tanlov yoshlarni sotsial-ma’naviy, ijtimoiy-huquqiy va tibbiy-ekologik tarbiyalash, O‘zbekistonning milliy manfaatlariga yod bo‘lgan g‘oyalardan ularni asrash, mahallalarda ijtimoiy va ma’naviy muhitni yanada mustahkamlashda ijtimoiy sheriklik va jamoatchilik nazoratini yuksaltirish, mahallalar obodonligi, aholi bandligi, bunyodkorlik ishlarini yanada kuchaytirish, tinchlik va hamjihatlikni, millatlararo va dinlararo bag‘rikenglikni ta’minlash kabi yo‘nalishlarni o‘z ichiga qamrab olgan.

Loyihalarni amalga oshirish natijasida joylarda davlat boshqaruvi organlari bilan ijtimoiy sheriklik asosida «G‘oyaga qarshi g‘oya, jaholatga qarshi ma’rifat bilan», «Men Vatanimni sevaman», «Jamiyatda mening o‘rnim bor» mavzusida turkum tadbirlar o‘tkazilishi kutilmoqda.

Yig‘ilishda NNT, OAV va fuqarolik jamiyati boshqa institutlariga davlat ijtimoiy buyurtmasi berish masalasi ham muhokama qilindi. Qo‘shimcha tanlovlarga kelib tushadigan loyihalar 1,5 milliard so‘m miqdorida moliyalatirilishi ma’qullandi.

Anjuman yakunida Parlament komissiyasi a’zolari muhokamaga qo‘yilgan masalalar bo‘yicha tegishli qarorlarni qabul qildi.

 

Jobir XO‘JAQULOV

tayyorladi.

HUQUQIY MADANIYAT—TARAQQIYOT MEZONI

Mamlakatimizda istiqlolning dastlabki yillaridan boshlab huquqiy davlat va fuqarolik jamiyati barpo etishning asosiy sharti sifatida xalqimizning huquqiy bilimi va madaniyatini yuksaltirish, huquqshunos kadrlar tayyorlash tizimini tubdan yaxshilash, qabul qilingan qonun va qarorlarning mazmun-mohiyatini aholiga chuqur anglatishga katta e’tibor qaratilib kelinmoqda.

Read more...

Farzandlik burchimizni oqlaylik

Mamlakatimiz jahon maydonida tobora o‘z mavqeini mustahkamlab borayotgan, axborotlar oqimi shiddatli kuchga aylangan hozirgi kunda biz, yoshlar huquq, burch, mas’uliyat hissini anglamasligimiz mumkin emas. Shaxsning huquqiy bilimi, madaniyati qancha yuqori bo‘lsa, o‘z oilasi, mahallasi, yurti ravnaqiga shunchalik hissa qo‘sha oladi. Vatanimiz mustaqilligining 25 yilligi arafasida bu boradagi yutuqlarni sarhisob qilsak, qalbimiz quvonchga to‘ladi.

Read more...

Qonun ustuvorligi kelajagimiz poydevorini mustahkamlaydi

Ayni paytda butun yurtimiz bo‘ylab bayram shukuhi kezib yuribdi. Yigirma besh yil tarix solnomasi uchun uncha katta vaqt bo‘lmasada, yurtimizda shu yillar mobaynida asrlarga tatigulik ishlar qilindi. Ayniqsa, biz yoshlarga yaratilgan imkoniyatlarni hech bir o‘lchov bilan chamalab bo‘lmaydi. Bilim olish deysizmi, sport bilan shug‘ullanish deysizmi yoki kasb-hunar egallash bo‘ladimi, barchasiga imkoniyatimiz yetarli.

Read more...

FUQAROLIK POZISIYASI NEGIZI yoxud huquqiy savodxonlik sari

Ma’lumki, o‘zligini anglagan insongina jamiyatga ko‘proq foyda keltiradi. Shu bois, mamlakatimizda komil insonni tarbiyalash, ularning huquqiy ongini o‘stirishga eng oliy qadriyat sifatida doimiy e’tibor berib kelinadi. Xalqimizning o‘zligini anglashi, huquqiy ong, huquqiy savodxonlik, fuqarolik pozitsiyasini shakllantirish borasida ko‘plab ishlar amalga oshirilmoqda. Shu maqsadda o‘z vaqtida qilingan sa’y-harakat ertaga albatta o‘z samarasini berishi tayin.

Read more...

KOMILLIK NEGIZI1

Yangi davr hayotimizga beqiyos o‘zgarishlarni olib kirish bilan birga, axloqiy-ma’naviy qadriyatlarimizni tiklashda ham katta imkoniyatlar eshigini ochdi. Xalqimiz o‘zligiga qaytmoqda. Bugun ko‘chalarda anovi “zahriqotil”dan urib, ayripilon bo‘lib yurgan sharobxo‘rlarni uchratmaysiz. Qaytangga, sport maydonlari, istirohat bog‘lari, xiyobonlar sport bilan shug‘ullanadiganlarning sevimli maskaniga aylangan. Oramizda ichkilikbozlikdan tiyilib, har qadamini bilib bosadigan yoshlar ko‘payib borayotgani millatimiz baxtidir.

nson hayvondan ongu tafakkuri, iymoni va ta’bir joiz bo‘lsa, oldiga qo‘yilgan narsani tanlab tanovul qilishi bilan farqlanadi. Buni yoshu qari birday anglay boshlayapti, nazarimda. Yoxud o‘zini-o‘zi “nazorat” qilayotganlar ko‘pgina ko‘ngilsizliklarning oldini olayotgani qanday yaxshi. Qisqa muddatda vatandoshlarimiz ongida yuz bergan bu o‘zgarishlar albatta, istiqlol sharofatidandir. Mustaqillik yillarida kelajak avlodni har tomonlama barkamol inson bo‘lib kamol topishi uchun sport sohasida uch bosqichli – Umid nihollari, Barkamol avlod va Universiada musobaqalariga asos solingani bugun o‘zining ijobiy natijalarini berayapti. Shuningdek, poytaxtu viloyat markazlari, eng chekka tumanlarda ham zamonaviy maktablar, kasb-hunar kollejlari va sport majmualari barpo etilayotgani yosh avlodning ma’naviy-axloqiy yuksalishida muhim ahamiyat kasb etmoqda. Bugungi yoshlarimiz ichkilikbozlikning zararli oqibatini yaxshi biladigan, o‘z huquq va burchlarini puxta anglaydigan, hayotga tiyrak nigoh bilan qaraydigan, dadil va hushyor yigit-qizlardir.        Aslida aroqxo‘rlik ruhiyatimizga mutlaqo begona bir narsa. Yaqin o‘tmishda har qadamda pivoxonaga duch kelinar, ichish uchun navbatda turgan odamlarning sanog‘iga yetib bo‘lmasdi. Mohiyatan bizga yot bo‘lgan bunday odat ko‘pchilikning hayotini izdan chiqarib, ne-ne iste’dodlarni sindirib yubordi. Bu mustabid tuzumi uchun ayni muddao edi. Sho‘ro saltanati turli madaniy tadbirlar bahonasida yoshlarni ichkilikbozlik va kashandalikka o‘rgatib qo‘ygani sir emas. To‘y-ma’rakalar spirtli ichimliksiz o‘tmasdi. Ma’lumki, spirtli ichimlik e’tiqodni susaytirib, irodani bo‘shatadi. Shuning uchun ham o‘sha davrda vijdon, odamgarchilikni sotib, imonini shaytonga qo‘sh qo‘llab topshirganlar ko‘p bo‘lgan. Bugun ichkilik yoki chekishni OAVda, badiiy asarlar va kinoda targ‘ib etish taqiqlangan. Ayniqsa, oynai jahonda namoyish etilayotgan g‘arb yoki rus kinosi bo‘ladimi, bundan qat’i nazar, ichkilikni targ‘ib qiladigan sahnalar ko‘rsatilmayapti. Yoki olmasligimiz lozim bo‘lgan joylariga oldindan izoh berilmoqdaki, bu farzandlarimiz ma’naviy-axloqiy kamolotida muhim ahamiyat kasb etmoqda. Shu o‘rinda, bir hikoyatni keltirib o‘tishni o‘rinli bildim. Bir solihga buyuribdilar: “Joning omon qolishini istasang, uch shartdan birini bajarishingga to‘g‘ri keladi: zino qilish, qotillik va sharob ichmoq”. U o‘ylab-o‘ylab yengilrog‘i shu bo‘lsa kerak, deb ichkilikni tanlabdi. Oxir-oqibatda ham zino qilibdi, ham bir begunohning umriga zomin bo‘libdi. Hatto yaponlarda aroq ichish va ko‘p uxlash kambag‘allikka olib keladi, degan aqida bor ekan. Bu juda ham to‘g‘ri.

2011 yil 5 oktyabrda O‘zbekiston Respublikasining “Alkogol va tamaki mahsulotlarini tarqatish va iste’mol qilishni cheklash to‘g‘risida”gi qonuni qabul qilingandi. Unda bunday mahsulotlar o‘quv muassasalaridan 500 metr uzoqlikda sotilishi nazarda tutilgan. Internet va tungi klublarga ham 18 yoshga to‘lmaganlar yolg‘iz (ota-onasiz yoki ularning o‘rnini bosuvchi shaxslarsiz) kiritilmasligi tegishli qonun hujjatlarida belgilab qo‘yilgan. Xo‘sh, bu borada ota-onalar, yoshlar, jamoat tashkilotlari va davlat organlari tomonidan qanday ishlar amalga oshirilmoqda? 

– Cpirtli ichimliklarning inson salomatligi, mehnat qobiliyati, ma’naviy va maishiy hayotiga yetkazadigan zararlari behisob. U ayolmi, erkakmi bundan qat’i nazar, ichkilikbozlik ta’sirida jamiyat va davlat, oila va farzandlari oldidagi mas’uliyat, burch sezish hissini yo‘qotib qo‘yadi, – deydi O‘zbekiston xotin-qizlar qo‘mitasining bosh mutaxassisi Inobat Karimova. – Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti dunyodagi barcha davlatlarni ichkilikbozlik bilan xuddi giyohvandlikka qarshi kurashganday ish olib borishga da’vat etadi. Statistika ma’lumotlariga qaraganda, ayni kunda yurtimizda aholining ichkilikbozlik va ichkilik bilan bog‘liq ruhiy kasalliklarga chalinishi har yuz ming aholiga nisbatan 2007 yilda erkaklar 38,3, ayollar 3,5 bo‘lgan bo‘lsa, 2014 yilga kelib bu ko‘rsatgich erkaklarda 32,5, ayollarda 1,7 ni tashkil etgan. Albatta, ichkilikka berilgan erkaklar oiladagi burchini unutib qo‘ygan holatlar hali ham uchrab turibdi. Bunday oilalarda kamol topayotgan farzandlar taqdiri oldida har birimiz mas’ulmiz.

Respublika xotin-qizlar qo‘mitasi tashabbusi bilan mahallalarda davlat va jamoat tashkilotlari bilan hamkorlikda har bir xonadonga kirib, oila boshlig‘ini ichkilikka ruju qo‘yganligi aniqlansa, tezkor yordam choralari ko‘rilmoqda. Xotin-qizlar o‘rtasida sog‘lom turmush tarzi targ‘ibotiga juda katta ahamiyat berilmoqda. Jumladan, har bir mahallada xotin-qizlarni sportga jalb etish maqsadida “E’zozli ayollar” klublari tashkil etilgan. Har yili uy bekalari o‘rtasida uch bosqichli sport musobaqalari o‘tkazilib borilmoqda. Sog‘lom ona va bola yili davlat dasturi ijrosini ta’minlash maqsadida har haftaning chorshanba, shanba kunlari xotin-qizlar o‘rtasida turli sport musobaqalari o‘tkazib kelinmoqda. Farg‘ona, Qashqadaryo viloyatlarida maslahatchilar, uy-bekalari, Toshkent shahrida “E’zozli ayollar” o‘rtasida sport musobaqalari o‘tkazilayotir. 

Shu o‘rinda, me’yorsiz va hayosizlarcha ichish oqibatida ko‘plab baxtsiz hodisalar yuz berayotganini ta’kidlashga to‘g‘ri keladi. Gap faqat quruq raqamlarni sanashda emas,  ichkilik qanchadan-qancha qalblarni mayib va nogiron qilib qo‘yayotgani haqida ketayapti. Xo‘sh, bu borada tibbiyot xodimlarining fikri qanday?

– Yaqin o‘tmishda yurtimizdagi barcha shifoxonalarning alkogoliya va narkologiya bo‘limlarida bemor ko‘pligidan oyoq bosib bo‘lmasdi. Hozir vaziyat butunlay o‘zgacha. Bunday og‘ir kasalliklar o‘rniga spirtli ichimliklardan zaharlangan yoki falokatga uchraganlar davolanib ketmoqda, – deydi Respublika Neyroxirurgiya instituti ma’naviyat-ma’rifat ishlari bo‘yicha direktor o‘rinbosari G‘afur Saidov. – Klinikamizning nervotravma bo‘limida ham ichib yiqilgan yoki avtohalokat tufayli bosh miyasidan jarohat olganlar davolanadi. Ichkilikning inson hayoti, nasliga zararli tomonlari juda ko‘p. Surunkali ravishda spirtli ichimliklardan iste’mol qilgan odamning markaziy asab tizimi va nerv tolalarida chuqur o‘zgarishlar ro‘y beradi. Milliardlab asab hujayralariga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Har safar ichganda, ma’lum qismi halok bo‘ladi. Bunda ruhiy ojizlik bilan bog‘liq alahlash, alkogol tutqanog‘i, tushkunlik kabi kasalliklar kuzatiladi. Ana shunday dardga chalingan ota-onalardan aqli zaif bolalar dunyoga keladi. Bugun oilada sog‘lom bola tug‘ilishi uchun davlat xazinasidan behisob mablag‘ ajratilmoqda. Masalan, OITSga qarshi barcha yurtdoshlarimiz bepul tibbiy tekshiruvdan o‘tkazilmoqda. Bunday dahshatli kasallikka chalinganlar davolanishidan tortib, hayoti izga tushguncha e’tibordan chetda qolayotgani yo‘q. Bordi-yu, homilador ayolga oila a’zolari befarq bo‘lsa ham joylardagi qishloq vrachlik punktlaridan tortib, Respublika perinatal va Skrining markazlarigacha ona va bola salomatligiga katta mas’uliyat bilan qaramoqda. Avval  har qadamda ichkilik do‘koni bo‘lardi. Hozir bunga maxsus ruxsatnoma olgan do‘kondorlar ham o‘n sakkiz yoshga to‘lmaganlarga sotish mumkin emasligini yaxshi bilishadi. Davlatimizning o‘z fuqarolarini ichkilikbozlikdan muhofaza qilish uchun ko‘rsatayotgan qat’iy ehtiyot choralari avlodlar sog‘lomligiga erishishimizda muhim omil bo‘lmoqda.       

Darhaqiqat, oldingiga nisbatan odamlarning umri uzayganidan ham yurtimizda sog‘lom turmush tarzi barqaror bo‘lib borayotganini kuzatish mumkin. Lekin baribir ichkilikdan endi butkul xalos bo‘ldik, deb ayta olmaymiz. Agar biror kishidan nega ichganini so‘rasangiz, albatta, yaqin qadrdonlaridan biri bunga majbur qilganini aytishi tayin. Ammo es-hushi joyida odam bundan o‘zini tiyishni bilishi kerak. Yoki inson ruhiyati bir lahzalik beadab safoga shunchalar o‘ch, shu qadar ojizmi?! Boborahim Mashrab bobomiz ham bundan o‘rtanib shunday deydilar:

 Xobgohim Arsh edi, munda g‘alat tushtum, darig‘,

 Nur bo‘lur erdimki, nafs ajdahosi bo‘lmasa...

 Adiba UMIROVA

HUQUQIY SAVODXONLIK — ZAMON TALABI

 

Kuchli fuqarolik jamiyati sari intilayotgan mamlakatimizda har bir o‘zbek farzandiga huquqiy ong, fuqarolik pozitsiyasi, fuqaroviy faollik suv va havodek zarur. Vatanni asrash har birimizning burchimiz, unga munosib farzand bo‘lish esa eng oliy saodatdir. Dunyoqarashi keng, vatanparvar, huquqiy savodxon insongina bunday saodatga erishishi mumkin.

Read more...

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY MAJLISI

huzuridagi Nodavlat notijorat tashkilotlarini va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlarini qo‘llab-

quvvatlash Jamoat fondining 2015 yildagi faoliyati yakunlari to‘g‘risidagi

HISOBOTI

2015 yilda Oliy Majlis huzuridagi Jamoat fondi faoliyati va uni rivojlantirish Dasturi, Fond mablag‘larini boshqarish bo‘yicha Parlament komissiyasining ish rejasiga muvofiq, demokratik o‘zgarishlarni amalga oshirish, mamlakatni modernizatsiya qilish va jamiyatni erkinlashtirishda NNT va fuqarolik jamiyati boshqa institutlarining faol ishtirokini qo‘llab-quvvatlash borasida  izchil va tizimli ishlar amalga oshirildi.

1. Fondning hisobot davridagi faoliyatiga sharh

Fond mablag‘larini taqsimlash tartibiga muvofiq, Davlat byudjetidan ajratiladigan har yilgi mablag‘larning hajmlarini belgilash va samarali taqsimlash maqsadida, NNT, OAV va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari faoliyatlarini, hamda loyiha va dasturlarini qo‘llab-quvvatlash masalalari bo‘yicha keng jamoatchilikning, joylardagi davlat hokimiyati va boshqaruvi organlarining fikr-mulohozalari va takliflari chuqur o‘rganildi.

Ularning natijasida Parlament komissiyasining NNT, OAV va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlarini qo‘llab-quvvatlash uchun byudjet so‘rovnomasi shakllantirildi va Davlat byudjeti loyihasiga kiritilishi uchun O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga taqdim etildi.

O‘zbekiston Respublikasi Davlat byudjeti parametrlari loyihasini ko‘rib chiqish, muhokama qilish va tasdiqlash jarayonlarida NNT, OAV va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlarini qo‘llab-quvvatlash uchun belgilanadigan mablag‘ miqdori to‘g‘risidagi Parlament komissiyasining taqdimnomasi O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari tomonidan ko‘rib chiqildi.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2014 yil 4 dekabrda qabul qilingan PQ-2270-sonli «O‘zbekiston Respublikasining 2015 yilgi asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlari prognozi va Davlat byudjeti parametrlari to‘g‘risida»gi qaroriga muvofiq, NNT, OAV va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlarini qo‘llab-quvvatlash uchun ajratilgan mablag‘lar hajmi 10 milliard so‘mni tashkil etdi. Davlat byudjetidan ajratilgan mablag‘lar hajmi 2008 yilga nisbatan salkam 5 barobarga oshdi.

Qonunchilik normalariga, hamda Parlament komissiyasining 2015 yil 23 apreldagi 6 - sonli qaroriga muvofiq, mablag‘lar quyidagicha taqsimlandi:

-  davlat grantlariga  — 4 milliard 750 million so‘m yoki jami mablag‘ning 47,5 foiz;

-  davlat ijtimoiy buyurtmalariga    2 milliard so‘m yoki jami mablag‘ning 20,0 foiz;

-  davlat subsidiyalariga    3 milliard 250 million so‘m yoki jami mablag‘ning 32,5 foiz.

2015 yilda NNT, OAV va fuqarolik jamiyati boshqa institutlarining loyiha va dasturlarini qo‘llab-quvvatlash uchun taqsimlangan mablag‘larning umumiy miqdori 2010 yilga nisbatan 2,2 barobarga, davlat grantlari  — 4,3 barobarga, davlat ijtimoiy buyurtmalari  2,9 barobarga, davlat subsidiyalari    1,2 barobarga o‘sdi.

Hisobot davrida Parlament komissiyasining 2015 yil 23 apreldagi 6-sonli qarori bilan tasdiqlangan vazifalar bosqichma-bosqich amalga oshirildi. Unga ko‘ra, davlat subsidiyalari ajratishning, davlat ijtimoiy buyurtmalarini joylashtirishning asosiy yo‘nalishlari, maqsad, vazifalari va shartlari tasdiqlandi. Davlat granti tanlovlari mavzulari, ularning asosiy yo‘nalishlari, tanlovlar o‘tkazish muddatlari va ularga ajratilgan mablag‘lar miqdorlari tasdiqlandi.

 

1.1.  Tanlovlarni tashkil etish, dastur va loyihalarni qo‘llab-quvvatlash.

Hisobot davrida muhim ijtimoiy ahamiyatga molik loyihalarni qo‘llab-quvvatlash maqsadida davlat ijtimoiy buyurtmalarini joylashtirish uchun bitta hamda davlat grantlarini ajratish uchun 6 ta tanlov, jami 7 ta tanlov o‘tkazildi.

Davlat grantlari ajratilishi va ularning natijalari. Parlament komissiyasining 2015 yil 23 apreldagi 6-sonli Qarori bilan Jamoat fondining hisobot yilidagi davlat granti tanlovlari o‘tkazishning tasdiqlangan rejasi to‘liq, sifatli  va o‘z vaqtida bajarilishi ta’minlandi.

Xususan, Davlat grantlari quyidagilarga yo‘naltirildi:

1.  «Keksalarni e’zozlash yili» Davlat dasturida belgilangan vazifalarni amalga oshirishga NNTni keng jalb qilish»  mavzusidagi 1-tanlovga 210 ta NNT, OAV va fuqarolik jamiyati boshqa institutlaridan 239 ta loyihalar taqdim etildi. Uning natijalari bilan 75 ta loyiha 1 milliard 100 million so‘mga qo‘llab-quvvatlandi.

2.  «Davlat ijtimoiy dasturlarini amalga oshirilishi, demokratik islohotlarni chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyatini shakllantirish jarayonlarini mustaqil OAVlarida yoritishga qaratilgan loyihalarini qo‘llab-quvvatlash» mavzusidagi 2-tanlovga 88 ta NNT, OAV va fuqarolik jamiyati boshqa institutlaridan 105 ta loyihalar taqdim etildi. Uning natijalari bilan 60 ta  loyiha 900,0 million so‘mga moliyalashtirildi.

3.  «Fuqarolik jamiyati institutlarini jismonan sog‘lom va har tomonlama rivojlangan barkamol avlodni tarbiyalashga yo‘naltirilgan loyihalarini qo‘llab-quvvatlash» mavzusidagi 3-tanlovga 320 ta NNT, OAV va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari ishtirok etib, ular tomonidan 362 ta loyiha taqdim etildi. Natijada 42 ta loyiha 1,0 milliard so‘mga yo‘naltirildi. Alohida ta’kidlash joizki, mazkur tanlovda g‘olib bo‘lgan loyihalarning har biriga 25,0 million so‘mgacha mablag‘lar ajratildi.

4.  «Atrof-muhitni muhofaza qilishda, tabiiy resurslardan oqilona foydalanishda aholi, nodavlat notijorat tashkilotlarining faolligini oshirish» mavzusidagi 4-tanlovga 136 ta NNT, OAV va fuqarolik jamiyati boshqa institutlaridan 173 ta loyihalar taqdim etildi. Uning natijalariga ko‘ra, 40 ta loyiha 950 million so‘mga moliyalashtirildi.

5.  «Aholining huquqiy bilimlari, huquqiy madaniyati va ongini yuksaltirishda fuqarolik jamiyati institutlarining rolini kuchaytirish» mavzusidagi tanlovga 185 ta NNT, OAV va fuqarolik jamiyati boshqa institutlaridan 207 ta loyihalar taqdim etildi. Uning natijalariga ko‘ra, 34 ta loyiha 800 million so‘mga qo‘llab-quvvatlandi.

6.  Hisobot davrida «O‘zbekiston xalqlarining madaniy-tarixiy merosini ommalashtirish, mustaqillik yillarida respublikamiz ijtimoiy hayotining turli sohalarida erishilgan yutuqlari bo‘yicha fuqarolik jamiyati institutlarining loyihalarini qo‘llab-quvvatlash»ga qaratilgan amaliy ishlar davom ettirildi.

Mazkur yo‘nalishdagi qo‘shimcha tanlovga 92 ta NNT, OAV va fuqarolik jamiyati institutlaridan 115 ta loyiha taqdim etildi. Tanlov natijalariga ko‘ra, Parlament komissiyasi qaroriga asosan 28 ta loyiha 694,7 million so‘mga moliyalashtirildi.

Hisobot yilida 66 ta ustuvor yo‘nalishni qamrab olgan davlat granti 6 ta tanlovida jami bo‘lib 1031 ta NNT, OAV va fuqarolik jamiyati boshqa institutlari 1201 ta loyiha bilan ishtirok etdilar. Ulardan muhim ijtimoiy ahamiyatga molik deb topilgan 279 ta loyiha umumiy qiymati 5  milliard 444 million so‘mga moliyalashtirildi.

Qayd etish joizki, hisobot davrida davlat granti tanlovi ishtirokchilarining va taqdim etilgan loyihalarning soni 2014 yilga nisbatan 2 barobarga o‘sdi. Tahlillar shuni ko‘rsatmoqdaki, faqatgina keyingi besh yilning o‘zida davlat granti tanlovlariga ishtirok etayotgan NNT, OAV va fuqarolik jamiyati institutlari soni 2,6 barobarga, ular tomonidan taqdim etilgan loyihalar soni 2,4 barobarga, g‘olib bo‘lgan loyihalarning soni 2,3 barobarga, ularga davlat granti shaklida ajratilgan mablag‘lar miqdori 5 barobarga oshdi. Bir loyihaga ajratilgan davlat granti summasi 25 million so‘mga yoki 2009 yilga nisbatan o‘rtacha 4,2 barobarga oshdi.

Loyihalarni amalga oshirish doirasida keksalarni manzilli ijtimoiy himoya qilish va ularga  ko‘mak berilishini kuchaytirish, faxriylar hamda keksa yoshdagi kishilarga tibbiy yordam ko‘rsatilishi darajasi va sifatini oshirishga alohida e’tibor qaratildi.

Keksa avlodning salomatligini mustahkamlash, ularning oila, jamiyat va yoshlar tarbiyasidagi roli va nufuzini kuchaytirish, keksalarning turmush tarzi va bo‘sh vaqtlarini tashkil etish tizimini yangi darajaga ko‘tarish, muloqot markazlari, qiziqishlar bo‘yicha klublar, jismoniy tarbiya va sport bilan shug‘ullanish uchun shart-sharoitlar yaratib berish ishlari qo‘llab-quvvatlandi.

Grant loyihalarini amalga oshirishga 1 100 kishi va 1 730 nafar ko‘ngillilar jalb etildi. Loyihalarni amalga oshirishda ishtirok etgan xodimlarning oylik maoshiga 1 milliard 083 million so‘m sarflandi. Bundan tashqari, jami 1 114 million so‘mlik 1 205 ta turli jihozlar bilan NNT, OAV va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari moddiy-texnik jihatdan mustahkamlandi. Shundan, 801 million 141 ming so‘mlik texnik jihozlar, 312 million 886 ming so‘mlik ishlab chiqarish jihozlari va mebel sotib olindi. Loyihalarni amalga oshirish jarayonida o‘tkazilgan tadbirlar 1 367 marotaba bosma va elektron OAVda keng yoritildi.

 

1.2.  Davlat ijtimoiy buyurtmalarining joylashtirilishi va ularning natijalari.

«Ijtimoiy sheriklik to‘g‘risida»gi qonunning 21-moddasi va davlat organlarining talabnomalariga muvofiq tashkil etilgan davlat ijtimoiy buyurtmasi tanlovlariga 25 ta NNT, OAV va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari 55 ta loyihani taqdim etdi. Tanlov asosida uchta yo‘nalishda 15 ta loyiha davlat ijtimoiy buyurtmalari shaklida 2,0 milliard so‘mga qo‘llab-quvvatlandi. Shu bilan birga, qo‘llab-quvvatlangan loyihalarga qo‘shimcha ravishda 48,0 million so‘m miqdorida mablag‘lar ajratildi.

1.  «Keksalarni e’zozlash yili» Davlat dasturining 21-bandida belgilangan maqsad va vazifalaridan kelib chiqqan holda, 460 million so‘m miqdorda ijtimoiy buyurtmalar joylashtirildi. Natijada O‘zbekiston Faxriylarni ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash «Nuroniy», «Mehr-shafqat va salomatlik», «Ekosan» fondlari tomonidan 7000 nafar keksalarga, 1000 dan ortiq urush va mehnat faxriylariga, nogironlarga eshitish apparatlari, aravachalar, harakatlanish vositalari va boshqalarni taqdim etgan holda ijtimoiy yordam ko‘rsatildi.

Davlat ijtimoiy buyurtmalarini amalga oshirish jarayonida 2000 ta to‘plam – yotoq jihozlari, shaxsiy gigiena vositalari, kiyim-kechak, poyabzal va boshqalar bilan ta’minlandi. Tegishli vazirlik va idoralar bilan hamkorlikda tarixiy-madaniy joylar, muzeylar, ko‘rgazmalarga tashrif buyurgan holda 100 dan ortiq turli madaniy-ko‘ngilochar tadbirlar tashkil etildi.

Xo‘jayli (Qoraqalpog‘iston Respublikasi), Qo‘qon (Farg‘ona viloyati), Zomin (Jizzax viloyati) tumanlaridagi «Muruvvat» uylarida muqobil energiya manbalari joriy etildi. Shu bilan birga 800 dan ortiq keksalar va nogironlarning turmush sifati va darajasini oshirishga ko‘mak berildi. «Keksalarni e’zozlash yili» Davlat dasturining 50-bandiga muvofiq, ijtimoiy buyurtmalarni ijro etish davomida keksalarga e’tibor va g‘amxo‘rlikni oshirish, yoshlarni keksa avlodga nisbatan chuqur hurmat, qadrlash va g‘amxo‘rlik qilish ruhida tarbiyalash bo‘yicha amalga oshirilayotgan chora-tadbirlarni yoritishga alohida e’tibor qaratildi. Ushbu maqsadlarga 380 million so‘m miqdorida mablag‘ ajratildi va 5 ta ijtimoiy buyurtma amalga oshirildi.

2.  Jismonan sog‘lom va barkamol o‘sib kelayotgan avlodni tarbiyalashga ko‘maklashish ijtimoiy buyurtmalarni amalga oshirishning eng muhim yo‘nalishiga aylandi. Mazkur yo‘nalishda 3 ta ijtimoiy buyurtma amalga oshirilmoqda.

Natijada sharq yakkakurashi chempionatlarida 1000 ga yaqin, yoshlarning xalqaro musobaqalarda 10 nafar  sportchining ishtiroki qo‘llab-quvvatlandi. 200 dan ortiq nogiron bolalarni ijtimoiy reabilitatsiyalash maqsadida 40 nomdagi

130 ta zamonaviy jihozlar va sport uskunalari xarid qilindi.

600 dan ortiq iste’dodli, iqtidorli yigit va qizlar ilmiy faoliyatga jalb etildi, yoshlarning ilmiy-texnik, ijodiy va intellektual salohiyatini, ijtimoiy faolligini rivojlantirishga, faol fuqarolik pozitsiyasini shakllantirishga qaratilgan qator tadbirlar tashkil etildi, 150 dan ortiq ijtimoiy ahamiyatga molik axborot kommunikatsiya texnologiyalari yo‘nalishidagi loyihalari ishlab chiqildi va joriy etildi.

3.  Demokratik huquqiy davlat va fuqarolik jamiyati asoslarini, millatlararo va madaniyatlararo totuvlikni mustahkamlash yo‘nalishida umumiy qiymati 600,0 million so‘mga teng 3 ta ijtimoiy buyurtma amalga oshirildi.

Ijtimoiy buyurtmalar doirasida O‘zbekistonda yuz berayotgan ijtimoiy-siyosiy, sotsial-iqtisodiy, madaniy voqealar haqida o‘zbek, rus va ingliz tillarida internet tarmog‘ida 3000 dan ortiq axborot-tahliliy materiallar tayyorlandi.

Faol fuqarolik pozitsiyasi va yuksak professional mahoratni namoyon etgan jurnalistlar mehnatini e’tirof etish va munosib baholash bo‘yicha amaliy ishlar davom ettirildi. Butunjahon matbuot erkinligi kuniga bag‘ishlab jurnalistika sohasida «Oltin qalam» X Milliy mukofoti xalqaro tanlovi o‘tkazildi. O‘zbekistondagi 130 millat va elat hayoti, jamiyatdagi fuqarolar tinchligi va millatlararo totuvlikni yoritib beradigan «O‘zbekiston – umumiy uyimiz» kitob-albomini tayyorlash bo‘yicha ishlar amalga oshirilmoqda.

 

1.3. Davlat subsidiyalarining ajratilishi va ularning natijalari.

2015 yilda davlat subsidiyasi oluvchi 6 nafar tashkilotlar – FJShMQMI, O‘zNNTMA, EOAVMA, O‘zbekiston ekologik harakati, O‘zbekiston mustaqil bosma OAV va AA qo‘llab-quvvatlash va rivojlantirish Jamoat fondi, O‘zbekiston jurnalistlar ijodiy uyushmasining faoliyat dasturlari 3 milliard 250 million so‘mga qo‘llab-quvvatlandi. Davlat subsidiyasi shaklida qo‘shimcha ravishda 26,4 million so‘m ajratildi.

Davlat subsidiyasi mablag‘lari oluvchilari tomonidan 1700 ga yaqin tadbirlar o‘tkazilgan bo‘lib, ularda 2,4 million kishi ishtirok etdi. Shu jumladan 20 ga yaqin xalqaro tadbirlar o‘tkazildi. Markazda va joylarda ijtimoiy sheriklikni kuchaytirish, davlat, hududiy, tarmoq va boshqa ijtimoiy dasturlarni amalga oshirish bo‘yicha ijtimoiy sheriklik sub’ektlari harakatlarini birlashtirishga qaratilgan anjumanlar, seminar-treninglar, davra suhbatlari, aktsiyalar va boshqa tadbirlar tashkil etildi.

50 dan ortiq qonunlar va boshqa qonun hujjatlarini yanada takomillashtirishga doir taklif va tavsiyalar ishlab chiqildi, 1800 ta axborot-tahliliy materiallar tayyorlandi, ulardan 1000 dan ortig‘i bosma OAVda chop etildi. Mamlakatimizda demokratik islohotlarning amalga oshirilishi va fuqarolik jamiyatining shakllanishi jarayonlarining borishini yoritishga qaratilgan 1000 dan ortiq media mahsulotlar tele-radio efirga uzatildi.

O‘zbekiston Respublikasining Mustaqilligiga bag‘ishlangan «Eng ulug‘, eng aziz», «Yilning eng yaxshi jurnalisti», «Yilning eng faol jurnalisti» mavzulardagi tanlovlar, Ijtimoiy media-mahsulotlar milliy festivali hamda jurnalistlarning ijodiy faoliyatini rag‘batlantirishga qaratilgan boshqa qator tadbirlar tashkil etildi. Matbuot va ommaviy axborot vositalari xodimlari kuniga bag‘ishlangan «Ozod yurt to‘lqinlari», «Jurnalistlar bahori — 2015» media-festivallari, «Mening yurtim – mening faxrim» aktsiyalari o‘tkazildi. Umuman, hisobot yilida NNT, OAV va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlarining joylardagi eng muhim sotsial va ijtimoiy ahamiyatli vazifalarni bajarishdagi o‘rni, ularning jamiyat hayotini demokratlashtirishdagi roli, davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari bilan ijtimoiy sherikligi yanada  kuchaydi.

2.  NNT, OAV va fuqarolik jamiyati institutlari faoliyatini tartibga soluvchi normativ-huquqiy bazani, iqtisodiy va huquqiy kafolatlarni takomillashtirish, ularning erkin va mustaqil rivojlanishiga ko‘maklashildi.

O‘tgan 2015 yilning 1 yanvaridan e’tiboran «Ijtimoiy sheriklik to‘g‘risida»gi qonun kuchga kirishi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari Kengashlarining 2015 yil 13 mayda qabul qilingan 132-III/PK-15–III-sonli qo‘shma qarori bilan Oliy Majlis huzuridagi Jamoat fondining va Fond mablag‘larini boshqarish bo‘yicha Parlament komissiyasining Nizomlari yangi tahrirda tasdiqlandi.

Oliy Majlis Qonunchilik palatasining 7 nafar deputati, Senatning 5 nafar a’zosi, davlat organlarining 3 nafar vakili, shuningdek, NNT va fuqarolik jamiyati boshqa institutlarining 8 nafar rahbarlaridan iborat bo‘lgan Fond mablag‘larini boshqarish bo‘yicha Parlament komissiyasining yangi tarkibi shakllantirildi. «Ijtimoiy sheriklik to‘g‘risida»gi qonun normalariga muvofiq NNT, mustaqil OAV va fuqarolik jamiyati boshqa institutlarining davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlanishini huquqiy jihatdan mustahkamlash hamda takomillashtirishga qaratilgan 6 ta hujjat yangi tahrirda qabul qilindi.

Natijada «Ijtimoiy sheriklik to‘g‘risida»gi qonunning 19, 20 va 21-moddalarida belgilangan davlat subsidiyalarini, grantlarini ajratish va ijtimoiy buyurtmalarni taqdim etishning tartibi va shartlari belgilandi. «Ijtimoiy sheriklik to‘g‘risida»gi qonunning 16 va 18-moddalari talablaridan kelib chiqib, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesi, Xalq deputatlari viloyatlar va Toshkent shahar Kengashlari huzuridagi ijtimoiy sheriklik bo‘yicha Jamoat komissiyalarining faoliyatiga uslubiy rahbarlikni ta’minlash uchun ularning namunaviy Reglamenti ishlab chiqildi va Parlament komissiyasi tomonidan tasdiqlandi.

 

3. Jamoat fondi faoliyatining ochiqligi va shaffofligi ta’minlandi.

Mazkur yo‘nalishda OAV – televidenie, radio, internet, bosma OAV va boshqalar bilan faol ish olib borildi. Milliy mexanizmning faoliyati 5300 martadan ortiq davlat va nodavlat elektron OAVda yoritildi. Davlat grantlarini ajratish bo‘yicha tanlovlarga oid e’lonlar 5251 marta turli tele-radiokanallar orqali efirga uzatildi. Markaziy bosma OAVda Fond va Parlament komissiyasining faoliyati haqida 166 taga yaqin maqola chop etildi.

Parlament komissiyasi va Jamoat fondining faoliyati «Xalq so‘zi», «Narodnoe slovo», «Pravda Vostoka», «Uzbekistan Today», «Jamiyat», «Mohiyat», «Hurriyat» gazetalari, shuningdek, siyosiy partiyalarning markaziy matbuot nashrlarida keng yoritildi.

Hisobot davrida Parlament komissiyasining 14 ta yig‘ilishi o‘tkazilib, ularda «uchinchi sektor»ga sub’ektlarning faoliyatiga doir 54 dan ortiq dolzarb masala ko‘rib chiqildi va muhokamalarning tahlili elektron hamda bosma OAVda keng yoritildi.

Ta’kidlash kerakki, hisobot davrida 2014 yildagi singari tanlovlar muddatini uzaytirish holatlari yuz bermadi. O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasining “O‘zbekiston”, “Yoshlar”, “Diyor”, “Madaniyat va ma’rifat” telekanallari, O‘zbekiston elektron OAV Milliy assotsiatsiyasi axborot markazi, “Mening yurtim”, “Uzreport”, viloyatlar telekanallari va qator radiokanallar orqali video va radioroliklar 10 ming marotabadan ortiq efirga uzatildi. “Xalq so‘zi”, “Narodnoe slovo”, “Jamiyat”, “Hurriyat”, “Mohiyat” va boshqa qator markaziy va hududiy bosma nashrlarda, internet saytlarda, jami 300 dan ortiq nashrlarda tanlov e’lonlari chop etildi.

Nodavlat notijorat tashkilotlari, ommaviy axborot vositalari va fuqarolik jamiyati boshqa institutlarining rahbar hamda faollarining xabardorligini oshirishga, joylarda ijtimoiy sheriklik tamoyillarini yanada mustahkamlashga qaratilgan tizimli ishlar amalga oshirildi.

Jamoat fondi tomonidan “Ijtimoiy ahamiyatga molik loyihalarni tayyorlash va amalga oshirishdagi asosiy talablar” (Osnovnыe trebovaniya pri sostavlenii i realizatsii sotsialno znachimыx proektov) uslubiy qo‘llanmasi tayyorlandi. Mazkur qo‘llanma barcha tadbirlarda NNT, OAV va fuqarolik jamiyati boshqa institutlari vakillari va faollariga tarqatildi. Uning elektron nusxasi Jamoat fondining www.fundngo.uz saytiga rus va o‘zbek tillarida joylashtirildi. Jamoat fondining 8 yillik faoliyatida birinchi marta, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Spikeri topshirig‘i bilan Palataning 150 nafar deputati bevosita NNT, OAV va fuqarolik jamiyati institutlariga davlat grantlari tanlovlari borasida aholi, NNT, OAV va fuqarolik jamiyati institutlari xabardorligini oshirish va ularning faol ishtirokini ta’minlash masalalariga to‘liq jalb etildi.

 

4.  O‘zbekiston Respublikasining amaldagi Qonunchiligiga asosan, Fond tegishli idoralarga  mos ravishda oylik, choraklik va yillik hisobotlarni taqdim etib kelmoqda.

Fond o‘zining 2015 yildagi faoliyatini hamda mol-mulkdan foydalanishni oshkoralik va ochiq-oydinlik printsiplari asosida amalga oshirdi. O‘z faoliyati to‘g‘risida O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasiga, Senatiga, Hisob palatasiga, Parlament komissiyasiga, Moliya vazirligiga, shuningdek, ro‘yxatdan o‘tkazuvchi organlarga, soliq va statistika organlariga jami 14 ta tashkilotga hisobotlar taqdim etdi.

Parlament komissiyasining 2015 yil 23 apreldagi 7-sonli qaroriga hamda Fond Nizomiga muvofiq 3 nafar Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputatlaridan iborat Taftish komissiyasi yangi tarkibda tuzildi va fondning 2014 yildagi moliyaviy-xo‘jalik faoliyati tekshiruvdan o‘tkazildi. Taftish komissiyasining hisoboti Parlament komissiyasining 2015 yil 12 maydagi yig‘ilishida eshitildi.

 

5.  2015 yil uchun yillik moliyaviy hisoboti (buxgalteriya balansi) 

O‘zbekiston Respublikasi «Jamoat fondlari to‘g‘risida»gi qonunga asosan Jamoat fondining hisoboti muntazam ravishda Parlament komissiyasining yig‘ilishlarida muhokama qilib boriladi va OAVlarda chop etiladi. Xususan, Jamoat fondining 2014 yil yakunlari bo‘yicha yillik hisoboti «Jamiyat» gazetasining 2015 yil 29 maydagi 21-sonida, «Mohiyat» gazetasining 2015 yil 25 iyundagi 25-sonida chop etildi.

Fondning ustav vazifasiga asosan 2015 yilning aprel oyida “OSIYO-AUDIT” auditorlik tashkiloti (O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligidan 2008 yil 29 fevralidagi audit huquqi uchun №00124-raqamli litsenziya berilgan) “Fond faoliyatining 2014 yil yakunlari” bo‘yicha tashqi auditorlik tekshiruvini o‘tkazdi. Auditorlik tashkiloti tomonidan olingan ijobiy xulosa Parlament komissiyasining 2015 yil 12 maydagi yig‘ilishida muhokama qilindi.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2005 yil 4 apreldagi “O‘zbekiston Respublikasi Hisob palatasining faoliyatini tashkil qilishni takomillashtirish to‘g‘risida”gi PF-3592-sonli Formoni bilan Hisob palatasiga “O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti va Vazirlar Mahkamasining qarorlariga muvofiq tashkil etilgan maqsadli davlat jamg‘armalari va boshqa jamg‘armalarning mablag‘lari to‘liq tushishi, ulardan maqsadli, oqilona va samarali foydalanilishi ustidan qattiq nazoratni amalga oshirish” vazifasi yuklatilgan.

Shunga asosan, O‘zbekiston Respublikasi Hisob palatasining 2015 yil 13 oktyabrdagi R-41-sonli farmoyishi bilan Fondning 2014 yil moliyaviy-xo‘jalik faoliyati hamda soliq qonunchiligiga rioya etilishi yuzasidan tekshiruv o‘tkazildi.

Joriy yilning sentyabr – oktyabr oylarida 2014 yil va 2015 yilning 9 oyi uchun davlat subsidiyalari doirasida 6 ta subsidiarlarning hisobotlari tinglandi.

Hisobot davrida 927 ga yaqin davlat ko‘magi oluvchilarining choraklik, yarim yillik, yillik va yakuniy moliyaviy, hamda tahliliy hisobotlari o‘rganib chiqildi, 200 dan ortiq xarajatlar smetalarini to‘g‘ri tuzishga ko‘maklashildi.

2015 yil 31 dekabr holatiga 139 ta NNT, OAV va fuqarolik jamiyati boshqa institutlaridan 592,6 million so‘mlik mablag‘lar, jumladan, 273,7 million so‘mlik davlat subsidiyasi mablag‘lari, 102,3 million so‘mlik  ijtimoiy buyurtma, 216,6 million so‘mlik   davlat granti mablag‘larining qaytarilishi ta’minlandi.

Hisobot davrida Jamoat fondining operatsion xarajatlari 2,3 million so‘mni, ma’muriy xarajatlari 65,5 million so‘mni tashkil etdi. 2015 yilda Jamoat fondi moliyaviy faoliyatidan 64,7 million so‘m daromad oldi.

Jamoat fondi hisobiga ixtiyoriy xayriyalar tushmadi.

Oliy Majlis huzuridagi Jamoat fondi 

Ijro devoni

BILIM KOMILLIKKA YETAKLAYDI

Jamiyatda fuqarolarning o‘z huquq va qonuniy manfaatlarini bilishi, burchlariga qat’iy rioya etishi jamiyatda qonun ustuvorligini ta’minlashga, adolat va ijtimoiy barqarorlikning qaror topishiga xizmat qiladi.

Read more...

ISLOHOT SAMARALARI

Mamlakatimizda onalik va bolalikni muhofaza qilish davlat siyosatining strategik yo‘nalishlaridan biridir. O‘tgan yillar davomida millat genofondini yaxshilash, oilada madaniyatni, ayniqsa, tibbiy madaniyatni yuksaltirish, aholining turmush farovonligini va uzoq umr ko‘rish darajasini oshirish maqsadida sog‘lom avlod tug‘ilishi va uning tarbiyasi uchun qulay shart-sharoitlar yaratishga doir chora-tadbirlar ishlab chiqilib, bosqichma-bosqich izchil amalga oshirilmoqda. Ana shunday tadbirlardan biri — davlatimiz rahbari tomonidan ilgari surilgan “Sog‘lom ona — sog‘lom bola” dasturi endilikda xalqaro miqyosda ham keng e’tirof etilmoqda.

Read more...

HUQUQINI TANIYOTGAN YOSHLAR

Mamlakatimizda huquqiy davlat va fuqarolik jamiyatini shakllantirishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Bu demokratik tamoyillar milliy qadriyatlarimiz bilan uyg‘unlikda olib borilayotgani manfaatlarimizning to‘la darajada ro‘yobga chiqishiga ko‘maklashmoqda. Ayniqsa, Konstitutsiyamizning ko‘pgina moddalari yoshlarning huquq va erkinliklarini ta’minlashga qaratilgan.

Read more...

  • So'ngi yangiliklar
  • Ko'p o'qilgan

RASMIY SAYTLAR

REKLAMA

REKLAMA

 

 

 

 

 

 

Kalendar

March 2017
S M T W T F S
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31

.