JURNALIST “YOZG'UVCHI” EMAS

Afsuski, jurnalistik surishtiruvlarni odamlar  turlicha qabul qiladi... 

Yozgi ta’til. Oqdaryo tumanidagi “Oqdaryo ovozi” gazetasida amaliyot o‘tadim. Ozmi-ko‘pmi har xil mavzularda materiallar tayyorladim.

Bir kuni qo‘shnim “maqolani boplab yozibsan-da” deb qoldi. Avvaliga hayron bo‘ldim. Keyin  esladim. Yaqinda gazetada “Yangiqo‘rg‘on bozorida tartib bo‘ladimi?” sarlavhali tanqidiy maqolam chop etilgandi.

Read more...

Yilning eng faol yosh jurnalistlari aniqlandi

“Kamolot” yoshlar ijtimoiy harakati, O‘zbekiston Milliy axborot agentligi, O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, O‘zbekiston jurnalistlari ijodiy uyushmasi, O‘zbekiston mustaqil bosma ommaviy axborot vositalari va axborot agentliklarini qo‘llab-quvvatlash va rivojlantirish jamoat fondi hamkorligida besh yildan beri “Yilning eng faol yosh jurnalisti” ko‘rik-tanlovi o‘tkazib kelinayapti.

Read more...

“VODIYNOMA” — MUHIM ILMIY MINBAR

Istiqlol yillarida milliy matbuotimiz tizimi yangi-yangi ilmiy, adabiy-badiiy nashrlar bilan muttasil boyib bormoqda. Ularda chop etilayotgan ilmiy-tahliliy, ijtimoiy-siyosiy va badiiy publitsistik maqolalarda o‘tmish tarixni chuqur o‘rganish, tarix saboqlaridan to‘g‘ri xulosalar chiqarish asosida bugungi va ertangi kunimizning muhim vazifalarini to‘g‘ri belgilab olish zarurligi, mamlakatimizda, ong-tafakkurimiz va turmush tarzimizda yuz berayotgan ulkan o‘zgarishlar, istiqlol g‘oyalari ta’sirida kamolga yetayotgan yoshlarning mamlakat hayotidagi ijtimoiy faolligi, huquqiy madaniyati, ertangi kunimizga bo‘lgan qat’iy ishonchi o‘z aksini topmoqda.

Read more...

MEDIASAVODXONLIK

Reklamalar televidenie orqali takror-takror namoyish etiladi. Birinchi marta ko‘rganda ular odamning g‘ashini keltirishi, ikki-uch marta namoyish etilgach esa tomoshabin fikrini o‘zgartirishi mumkin. Undagi har qanday g‘ayriodatiy ko‘rinish yoki harakatga tomoshabin ko‘nikib boradi. Auditoriya esa o‘zi sezmagan holda reklamada yashiringan g‘oya ortidan ergashadi. Bu borada jurnalist O.Toshboevning: “...yarim-yalang‘och badaniga ko‘pik surayotgan oyimchaning nozli surati aks etgan iroqi sovunning o‘ziyoq milliy axloqqa “o‘lat” tushirish qudratiga ega ekani anglanmaydi ham. Bu hol esa asta-sekin milliy madaniyatga yot qadriyatga ko‘nikma hosil qildirishi, begona madaniyat bilan “emlanayotgan” odamning etini o‘ldirishi bilan xatarlidir. Bu emlashdan so‘ng “ommaviy madaniyat”ning “og‘ir formalari”dan ham seskanmaslik, begonasiramaslik kayfiyati hukmronlik qila boshlaydi” degan fikrini keltirish o‘rinlidir.

Read more...

MULTIMEDIA MATERIALI — konvergent faoliyat mahsuli

Internet imkoniyatlari multimedia materiallarining yaratilishiga eshik ochmoqda. Bu jurnalistlardan tezkorlik, OAV tarmoqlarining barchasida ishlay olish mahoratini talab qiladi. Xo‘sh, bugun qulog‘imizga tez-tez chalinayotgan konvergensiya atamasi nimani anglatadi? Multimedia materialining qanday o‘ziga xos xususiyatlari bor?

Read more...

Jahon demokratik matbuoti tajribasi

Assalomu alaykum, dunyo bilan bo‘ylashayotgan farzandim!

Maktublarimdan birida sobiq sovetlarning yetmish yillik mustabid jamiyatidan qolgan og‘ir asoratlar sabablari haqida fikrlashamiz degandim.

Read more...

USTOZ IBRATI

Adabiy ijod butunligicha individual jarayon bo‘lsa-da, garchi yaxshi she’r yoki hikoya yozishni hech kim o‘rgatolmasa-da, ko‘hna Sharqda ustoz-shogirdlik an’anasiga alohida e’tibor berilgan. Bu an’anada har ikki tomonning o‘z vazifasi, mas’uliyati bor. Eng avvalo, ustoz bilan shogirdni bog‘lab turadigan ruhiy va ma’naviy uyg‘unlik rishtasi mavjud bo‘lishi kerak.

Read more...

LARRI KING

Dunyoda shunday insonlar borki, ular hech qanday maxsus bilimlarni o‘zlashtirmay turib ham, biror sohaning eng sara mutaxassislaridan biriga aylana olishadi. Bunday insonlarga Yaratgan tomonidan tug‘ma iste’dod ato etiladi. Amerikalik jurnalist va teleboshlovchi Larri King ana shunday insonlardan hisoblanadi.

Read more...

TOMOSHABIN EHTIYOJI — MUHIM MEZON

Hozirgi kunda chekka tumanlar ham zamonaviy axborot texnologiyalari yordamida to‘la-to‘kis axborot olish imkoniga ega. Xususan, viloyat teleradiokompaniyalarining zamon talablari darajasida jihozlanishi va sifatli efir uchun yaratilgan shart-sharoitlar buni tasdiqlaydi.

Read more...

QALDIRG‘OCH INI

Ushbu ruknimiz gazetxonlarimizga yaxshi tanish. Ma’lumki, jurnalistika sohasiga endigina qadam qo‘yayotgan talabalarning ijodiy salohiyatini qo‘llab-quvvatlash, ularda qalam tebratish ko‘nikmalarini shakllantirish maqsadida mazkur rukn tashkil etilgandi.

Bugunga qadar ko‘plab yosh jurnalistlar “Qaldirg‘och ini”dan uchirma bo‘ldi. Ularning parvozlari balandlab boryapti. Bugun nomlari ilk bora gazeta sahifasida ko‘rinayotgan yosh hamkasblarimizga ham yuksak parvozlar tilaymiz.

Tahririyat

Read more...

Jurnalistning tayanch nuqtasi

Assalomu alaykum, aqli raso farzandim!

Sarlavhadan nimalar xayolingga keldi? Hoynahoy, mashhur olimning menga yerning tayanch nuqtasini topib bering, uni ag‘darib tashlayman qabilidagi fikrini yodga olgandirsan? Maktubimning maqsadi boshqacharoq. Ya’ni, yuborgan xatingdagi axborot xurujlariga qarshi kurashish immuniteti, jurnalistning fuqarolik pozitsiyasi, “yomon jurnalistika” kabi tushunchalar haqidagi mavzularni alohida-alohida maktublarda kengroq, chuqurroq ochib berilishi borasidagi istagingni bajarishdir.

Read more...

SAYTINGIZNING OBRO‘SI BORMI?


Yaratilayotgan texnik imkoniyatlar bugungi kunda har bir kishining zamon bilan hamnafas bo‘lishiga imkon tug‘dirmoqda. Fuqarolarimiz bugun o‘tirgan joyida xoh telefon, xoh internet orqali o‘z muammosini osongina hal qilayotir. Zero, so‘nggi yillarda tadbirkorlik sub’ektlari va aholiga qulaylik yaratish, muammolarni uzoq masofadan turib ham hal qilish, asosiysi, vaqt va mablag‘ni tejash maqsadida har bir davlat organi o‘z rasmiy veb-saytlariga ega bo‘ldi. Interaktiv davlat xizmatlari, jumladan, yagona portal xizmatlari, yagona darcha, virtual qabulxona kabi xizmat turlarining muvaffaqiyatli faoliyati ta’minlandi.

Read more...

Rivojlanish pillapoyasida

“Bilasizmi, men gazeta o‘qishni yaxshi ko‘raman. O‘g‘lim baraka topkur zap ish qiladi-da, har kuni bir talay gazetalar olib keladi. Oyijon, o‘qing, zerikib o‘tirmang, deydi. Bularning har biri o‘zgacha olam. Bir qarasangiz, siyosatga, bir qarasangiz, ijtimoiy hayotdagi muammolarga, bir qarasangiz, dilingizni yayratib yuboradigan manzillarga yetaklaydi bu gazetalar” (yon qo‘shnim Inobat opaning so‘zidan).

Read more...

Abadiyat qomusi

Ma’naviy kamolotda kitobning ulgisi hech bir ta’rifga sig‘maydi. Ayniqsa, bolalar tarbiyasida uning o‘rnini boshqa biror vosita to‘ldira olmasa kerak. Shundanmi, kimdir jujuqlariga atab kitob sotib olayotganini ko‘rsam, quvonaman. Ustoz adib Asqad Muxtor e’tirof etganidek, “Kitob — boylik, faqat sotib olingani emas, o‘qilgani”. Kitobxonlik bugun, ayniqsa, yoshlar orasida yana jonlanganidan ich-ichdan sevinayotganimiz rost. Bundan o‘qishli kitoblar tayyorlab chop etishni maqsad qilgan noshirlarning nechog‘li kayfiyat olganini tushunish mumkin. Ammo bu jarayon yanada miqyosli tus olishida noshirlik sohasi taraqqiyoti, ahli qalamning ishtiyoqiyu g‘ayrati yetakchi rol o‘ynashi tayin. Bu mavzuda ko‘ngilga tukkan savollarimiz bilan shu soha vakili — “O‘zbekiston milliy entsiklopediyasi” Davlat ilmiy nashriyoti bosh muharriri Habib Abdievga murojaat qildik.

Read more...

“Elektron hukumat”ni kim boshqaradi?

“Elektron hukumat to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi qonuni qabul qilindi. Bilamizki, barcha qonunlar inson manfaatiga qaratilib, uning haq-huquqlarini himoyalash, turmush tarzini farovonlashtirishga xizmat qiladi, tinch-totuv hayot kechirishi uchun zarur jihatlarni qamrab oladi. “Elektron hukumat to‘g‘risida”gi qonun esa ana shu masalalar hamda mamlakat rivoji bilan chambarchas bog‘liqdir. Bu jismoniy va yuridik shaxslarning davlat organlari bilan munosabatlarini elektron ko‘rinishga ko‘chirish, halqimizning yashash tarzini osonlashtirish, davlat organlari faoliyatining oshkoraligini ta’minlashga qaratilgani bilan ham mavzu jihatidan dolzarbdir. O‘zbekistonda “Elektron hukumat to‘g‘risida”gi qonunni amaliyotga to‘la-to‘kis tatbiq etish uchun fursat kerak. Shunga qaramay, soha xodimlari, qonun ijodkorlari ushbu masalada ancha ilg‘or. Joylarda uning targ‘iboti bilan bog‘liq seminarlar, davra suhbatlari o‘tkazilmoqda.

Read more...

ADABIYOT VA TARAQQIYOT yoxud yana audiokitoblar xususida

Inson mehnati orqasidan baraka topadi, moddiy ehtiyojini qondiradi. Ammo ma’naviy ehtiyojlar borasida ham shunday deya olamizmi? Buni kitoblarsiz tasavvur etib bo‘lmasa kerak. Biroq keyingi paytda ko‘pchilik vaqtni bahona qilib, ulardan uzoqlashgandek. Endilikda bahonaga o‘rin qolmadi. Sababi, savdo rastalarida o‘ziga xos yangilik — audio kitoblar paydo bo‘ldi.

Read more...

MUHARRIRGA MAKTUB

Dunyoning ishlari qiziq bo‘larkan. Shunisi bilan ham hayot rang-barang-da! Masalan, birovga yaxshilik qilmoqchi bo‘lsangiz, boshqasi qolib ketarkan. So‘rasa, qo‘lingizdan kelsa, unga ham ko‘mak berishga intilarkansiz. Bunday paytda xalq “Yaxshilik qil, suvga ayt — boliq bilar, boliq bilmasa — Xoliq bilar”, derkan. Siz ham shunday ish tutishga harakat qilarkansiz. Shu zaylda umr o‘taverarkan, kimgadir nafingiz tegsa, ko‘nglingiz yumsharkan, yashashdan qoniqish hissi paydo bo‘larkan.

Read more...

Gazetasiz xonadon

Ellik-oltmish yoshning nari-berisidagi insonlar bilan suhbatlashsangiz, o‘zining bir vaqtlar nihoyatda gazetxon bo‘lganini to‘lqinlanib gapirib beradi. Darhaqiqat, ular o‘sha paytlarda barcha xabar va yangiliklarni, jamiyatdagi o‘zgarishlar, muammolarni ham aynan gazeta orqali olishgan. Xo‘sh, bugun nega unday emas? Nega matbuotga bo‘lgan munosabat, tashnalik kamaygandek?

Read more...

“HURRIYAT”ning hur ovozi

Qadrdon kishilar o‘zaro gurunglarda, uchrashuvlarda: “Mingga kiring-ay!”, “Dunyo turguncha turing-ay!”, deya xush niyatlar bilan bir-birlariga mehr va hurmat izhor etadilar. Kimdandir yaxshilik ko‘rsa, “Ming rahmat sizga” deyishadi. O‘zbekning fe’lini biladiganlar ehtirom balqib turgan bu kalomlarda zarracha mubolag‘a yo‘qligini darhol anglaydi. “Ming yil yashang” deganda birorta o‘zbek mubolag‘ani xayoliga keltirmaydi, “Ming rahmat” deganda ham, albatta, qarshisidagi insonga mingta yaxshilikni ravo ko‘rgan bo‘ladi. Demak, ming degani bu — oddiy raqam emas, ona tilimizda obraz darajasiga ko‘tarilgan qutlug‘ kalomdir. Axir, “yaxshilik”, “rahmat”, “umr” kabi so‘zlar oldida turgan so‘z ham qutlug‘ bo‘ladi-da!

Read more...

JAHON MATBUOTIDA NIMA GAP?

Ommaviy axborot vositalari barcha zamonlarda katta kuch, davrning bor bo‘y-bastini ko‘rsatuvchi oyna bo‘lib kelgan. Bugun ularning soni ham, salmog‘i ham ancha katta. Afsuski, barchasini mutolaa qilishning imkoni yo‘q. Shuni inobatga olib, gazetxonni dunyo nashrlarining bugungi mavzulari bilan tanishtirish maqsadida, qisqa sharhlar berib borishga qaror qildik.

Ta’bir joiz bo‘lsa, hozirgi kun jahon axborot maydoni qo‘zg‘algan arining uyasidek g‘ala-g‘ovurga to‘la. Uning shovqinidan o‘zimizni “asray” olmaymiz, aksincha, unga quloq tutib, vaziyatni tahlil qilishimizga to‘g‘ri keladi. Bugun dunyo nashrlarining diqqat markazida Suriyadagi qonli to‘qnashuvlar, AQSH va Ros­siya­dagi saylovlar turibdi. Qaysi nashrni olmang, shular haqida bong urmoqda. Aksariyat nashr­lar Suriyadagi ahvolni tahlil qilarkan, Rossiya va AQSH o‘rtasidagi “bema­‘ni bahs” tufayli muammolar chuqurlashayotgani, “ISHID­ga qarshi kurash” bahonasida bu ikki katta davlatning o‘z rejalari va hisob-kitobi borligini qayd etmoqda.  

Xususan, Lotin Amerikasi ommaviy axborot vositalarida bu vaziyat Suriya AQSH va Rossiya munosabatlarida tiqilib qolgan tosh, deya baholanmoqda. Kolumbiyaning “El Espektador” nashri shunday yozadi: “Suriyaning azaliy ittifoqchisi va Bashar Asadning ishonchli tarafdori bo‘lmish Rossiya ziddiyatga qo‘shilib qolgach, 2011 yildan buyon 240 ming kishi hayotdan ko‘z yumdi, yana to‘rt million suriyalik o‘z vatanidan qochib ketishga majbur bo‘ldi... Suriyadagi vaziyat borasida Rossiya va AQSH o‘rtasida kelishuv bo‘lmas ekan, ikki orada qolgan ushbu mamlakatda hali uzoq vaqt o‘q ovozi tinmaydi”.

Ispaniyaning “El Mundo” gazetasi ham mazkur mavzuni chetlab o‘tmagan. Nashr AQSH koalitsiyasi tomonidan aviazarba berilgach, Suriya armiyasida katta yo‘qotish bo‘lganini qayd etib, Rossiya Federatsiyasi tashqi ishlar vazirligi rasmiy vakili Mariya Zaxarovaning “Biz buning uchun Va­shing­tondan to‘la-to‘kis izoh berishini talab qilamiz”, degan so‘zlarini keltiradi. Bunday misollar, xalqaro ahvol dunyo­ning yetakchi kunlik nashr­larida yangilanib borayotir.

O‘tgan haftada “Vashington post” gazetasi kelib chiqishi afroamerikalik bo‘lgan shaxslar huquqlarini himoya qilish bo‘yicha o‘tkazilgan tadqiqotga e’tibor qaratdi. Gazeta sharhlovchisi Ishan Tarurning yozishicha, dunyoning yetakchi yurist­laridan tarkib topgan guruh BMTning inson huquqlari bo‘yicha komissiyasiga o‘z xulosalarini bergan. Tadqiqotchilarning fikricha, Amerika tarixida bo‘lgan qullik, irqiy qaramlik, “irqiy terrorizm” va irqiy tengsizlik hamon davom etayotir. Jurnalist tad­qiqotchilarning “Hozirgi kunda politsiya tomonidan sodir etilayotgan qotillik va ular yetkazayotgan jarohat bizga oldingi davrda sudsiz-so‘roqsiz amalga oshirilgan irqiy terrorni eslatmoqda”, degan so‘zlarini keltirgan. O‘tgan yili politsiya ofitserlarining afroamerikalik qurolsiz odamni o‘ldirgani bunga misol qilib ko‘rsatiladi. Guruh a’zolari buni “davlatning noqonuniy zo‘ravonligi” deb baholaydi va bu “inson huquqlari inqirozi”ga olib kelishini ta’kidlaydi. Huquqshunoslar xulosasida asosiy e’tibor suddan tashqari olib borilayotgan qotilliklarga qaratilgan, deya qayd etadi I.Tarur.

Frantsiyaning “Figaro” gazetasi esa bugunning dolzarb vazifalaridan biri – global isishga qarshi kurashga mo‘l­jallangan, o‘tgan yili dekabr­da qabul qilingan Parij bitimi borasida so‘z yuritadi. Hozircha davlatlarning o‘ndan uch qismi bitimni ratifikatsiya qilgani haqida qayd qilinarkan, gazeta muxbiri Mark Sherki bu bitimning kuchga kirishi uchun birinchi qadam, deya ta’kidlaydi. Joriy yilning 21 sentyabr kuni BMT Bosh assambleyasi o‘tkazgan bitimni imzolash marosimida 30 mamlakat ishtirok etgani qayd etiladi. Sayyorada global isishning oldini olish, havoni turli chiqindi gazlardan asrash maqsad qilingan va jami 60 ta davlat imzolashi nazarda tutilgan bitimning kuchga kirishi uchun uni ma’qullagan mamlakatlar 55 tadan kam bo‘lmasligi kerak. Zararli chiqindilar eng ko‘p chiqariladigan Hindiston, Rossiya va Yevropa ittifoqi hali hujjatni imzolamagan, shular sirasiga kiruvchi Xitoy va AQSH esa sentyabr boshida bitimni imzoladi, deydi jurnalist.    

Yaponiya nashrlari esa Shimoliy Koreya dunyo hamjamiyatidagi qonun-qoidalarga amal qilmagan holda yadro qurollarini sinashda davom etayotgani, yapon dengizida oxirgi o‘tkazgan ballistik raketalar sinovi G‘arb mamlakatlarini shok holatiga tushirganini ta’kidlaydi. AQSH razvedka vazirligi boshqarmasining sobiq xodimi Bryus Vektor Shimoliy Koreya sinab ko‘rgan raketa Xitoyning “Szyuylyan-1” raketasi bilan bir xilligini ma’lum qilgani ham qayd etiladi. Yaponlarning “Asaxi” nashrida Rossiyadagi Shimoliy koreyalik gasterbayterlar haqida ham ma’lumot berilgan. Unda aytilishicha, chetda ishlaydigan koreyslar o‘z davlatiga oyiga 40 ming rubldan to‘lashi kerak. Vladivostokda ishlayotgan 50 yoshlardagi erkakning “Buning uchun sutkalab ishlashga to‘g‘ri keladi, ushbu majburiyatni to‘lashdan ortgan mablag‘ yeb-ichish, yashash joyi va borish-qaytish biletimizga yetadi, oilamizga yordam berolmayapmiz”, degan so‘zlarni keltiradi nashr. Unda Rossiyadagi iqtisodiy inqiroz tufayli gasterbayterlar hayoti qiyinlashayotgani va ular o‘z yurtiga qaytayotgani haqida ham qayd etilgan.

Ko‘pgina davlatlar gazeta-jurnallari singari Chexiya omma­viy axborot vositalarining ham diqqat-e’tibori Rossiya parlament saylovlariga qaratilgan. “Kuzatuvchilar avvaliga jarayonni taxmin qilgan bo‘lsa, keyinroq saylov kampaniyasi va ovoz berish natijalarini tahlil qilishdi. Ayni paytda sharhlovchilar Rossiyada davlat xavfsizlik vazirligi paydo bo‘lishi mumkinligini bashorat qilmoqda”, deb yozadi “Neviditelny pes” nashri.

Rossiyaning “Argumentы i faktы” gazetasida har doimgidek mavzular qamrovi keng. Politsiya ofitseri Sergey Kulakovning ilgari AQSH armiyasida xizmat qilgani haqidagi ma’lumotni Moskva ichki ishlar boshqarmasi tekshirmoqda, deya xabar beriladi nashrning joriy yilgi 30 sentyabr sonida. Rossiya Federatsiyasi qonunchiligiga ko‘ra, boshqa davlat fuqaroligini olishning o‘ziyoq ichki ishlar organlaridagi vazifasidan ozod qilishga asos bo‘ladi. Ma’lum bo‘lishicha, S. Kulakov Rossiya politsiyasida ishlagan, so‘ng AQSh fuqaroligini olgan va Amerikaning jangovar harakatlarida ishtirok etgan. Keyinroq ayrim sabablar bilan Rossiyaga qaytib, yana avvalgi ishini tiklagan va porasiz halol ishlagan, deyiladi manbada.

Muxtasar aytganda, zamon bilan hamqadam nashr­lar har birining o‘z pozitsiyasi, o‘z maqsadi bor. Dasturxonga qo‘yilgan ne’matlarning barchasidan tatib ko‘rish mumkin, ammo ularning hammasini sog‘liq uchun foydali deyolmaymiz.

 Xolida FAYZIYEVA

  • So'ngi yangiliklar
  • Ko'p o'qilgan

O‘ng qo‘ling berganini CHAP QO‘LING ...

2018-06-20 12:19:48

Qadimiy va BETAKROR

2018-06-20 12:31:32

Ko‘p yo‘nalishli gazeta

2018-06-20 12:22:26

AFSHONAGA SAFAR

2017-09-20 07:40:47

RASMIY SAYTLAR

REKLAMA

REKLAMA

 

 

 

 

 

 

Kalendar

June 2018
S M T W T F S
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

.