Elektron nashrlar: QAY BIRINI TANLAYSIZ?

Qisqa vaqt ichida dunyo jamoatchiligini o‘ziga rom etgan internet jurnalistika O‘zbekiston hududida ham o‘z o‘rniga ega bo‘ldi. An’anaviy jurnalistika to‘plagan tajribani o‘zida jamlagan, global tarmoqning keng imkoniyatlaridan foydalanuvchi va shu sabab o‘ziga xos jihatlari bilan ajralib turuvchi elektron nashrlar yildan-yilga ko‘paymoqda.

Read more...

Chiroqchilik chiroqli yigit

Qulman bilan bir qishloqda tug‘ilganmiz. Bolaligimiz birga o‘tdi. Bir maktabda oldinma-ketin o‘qidik. Qishlog‘imizning Do‘stmurod Haydarov, Rustam Usanov kabi fidoyi muallimlari ko‘nglimizda adabiyotga mehr uyg‘otdi. Maktabimiz va qishlog‘imiz kutubxonalaridagi badiiy kitoblarni almashib, talashib-tortishib o‘qidik. Yozgan insholarimizni, qizlarga bitgan xatlarimizni dastlab bir-birimizga ko‘rsatdik. Maktab devoriy gazetasiga, tuman, so‘ng viloyat gazetalariga bahslashib maqolalar yozdik. Birinchi mashqlarimiz matbuotda chiqqanida ilk hayajonlarimizni baham ko‘rdik.

Read more...

Shu yurtda yashamoqlikning o‘zi omad

Bundan o‘n bir yil muqaddam davlatimiz rahbari tashabbusi bilan O‘zbekiston Jurnalistlari ijodiy uyushmasi va Jurnalistlarni qayta tayyorlash markazi qator manfaatdor tuzilmalar hamkorligida o‘zbek matbuoti tarixida ilk marotaba Milliy mukofot ta’sis etildi va tanlovda ishtirok etish uchun e’lon berildi. “Oltin qalam” Milliy mukofoti shu tarzda yurtimiz mediaolamiga kirib keldi. Bu voqea mamlakatimizda ommaviy axborot vositalarining jamiyat hayotidagi nufuzi va mas’uliyatini yanada oshirish uchun xizmat qilib kelyapti, shubhasiz. Ushbu mukofotni qo‘lga kiritishni orzu qiladigan va shunga loyiq hamkasblarimiz soni yildan-yilga ortib bormoqda. Har bir kasb egasi, jumladan, ijodkor xalqi ham rag‘batga ehtiyoj sezadi. Mazkur tanlov ana shu rag‘batga yo‘l ochib, jurnalistning iqtidorini sinovdan o‘tkazadi.

Read more...

Xitoy televideniyasiga nazar

Xitoy Xalq Respublikasi mamlakatimizning eng yirik va strategik hamkorlaridan biridir. Shanxay Hamkorlik Tashkiloti doirasidagi munosabatlar, siyosiy, savdo-iqtisodiy, madaniy aloqalar yil sayin rivojlanib bormoqda. Teleradio faoliyati sohasida XXR televidenielari bilan hamkorlik ham yillar davomida shakllanib borayotganini qayd etish o‘rinlidir. Ushbu maqola orqali Xitoyda televideniening rivojlanish tendentsiyasiga nazar tashlashni niyat qildik.

Read more...

KITOBLARDA HAYOT NAFASI

O‘tgan yil yurtimiz mustaqilligining qutlug‘ 25 yilligini qanday ko‘tarinki ruh, tantanalar bilan nishonlagan bo‘lsak, bu ommaviy axborot vositalarida shunday aks etdi. Xususan, matbuotda istiqlolning chorak asrlik tarixi, xalqimizning o‘tgan qisqa davr ichida qanday ulkan yutuqlarga erishgani, oddiy odamlarning kayfiyati qalamga olingan publitsistik materiallar e’lon qilindi.

Read more...

JURNALIST AYOLLAR

Oynai jahon pultini bosishingiz bilan yoqimtoy ayol jurnalistning chehrasi namoyon bo‘ladi. Xorij telekanallarida ayol jurnalistlarning “qaynoq nuqta”lardan lavha berishiga tomoshabinlar allaqachon o‘rganib qolishgan. Bugun gazeta va jurnal sahifalarida ayol-jurnalistlarning ko‘plab maqolalarini jon-dilimiz bilan o‘qiyapmiz.

Read more...

PUBLISISTIKADA DAVR MANZARALARI 2016 yilda chop etilgan kitob va jurnallar faoliyatiga bir nazar

Dehqonlar ko‘p hosil bergan mevali daraxtlarga boqib, “O‘rikning yili keldi” yo “Olmaning yili keldi” deb ta’riflashadi. 2016 yilda chop etilgan qator jurnallarni varaqlab, ijod maydonida publitsistikaning yili kelibdi, degingiz keladi. Bunda barcha qalamkashlarni faol ijod qilishga ilhomlantiradigan voqeliklar, alalxusus, mamlakatimizda amalga oshirilayotgan bunyodkorlik ishlarining hisobiga yeta olmaysan.

Read more...

“OLTIN QALAM” ko‘p mamlakatlar ijod ahli uchun havasdir!”

  

Har bir inson tinch, osoyishta va farovon yurtda yashashni orzu qiladi va shunga haqli. O‘zbekiston ahli ana shunday baxtdan bahramand. Yurtingizda barcha sohalarda olib borilayotgan islohotlar samarasi, xususan, inson va uning manfaatlari ustuvorligi kishini mamnun etadi. Bugun jahonning qator davlatlarida yetishmayotgan xotirjamlik, bunyodkorlik, yaratuvchilik bu o‘lkaning har burchida hukmron.

Read more...

Gazetalar ohanrabosi

Gazeta o‘qib o‘rgangan odam, nimadir sabab tufayli uni biror kun kanda qilsa, xuddi bir narsasini yo‘qotgan kishi ahvoliga tushadi, to topib o‘qimaguncha ko‘ngli tinchimaydi. Ha, gazetaning ana shunday ohanrabosi bor. Bu gaplar bor-yo‘g‘i to‘rt sahifa chiqadigan, ularda ham nuqul rasmiy material, reklama va e’lonlarni joylashtirib (obunachilarining haqidan qo‘rqmasdan) kun ko‘rayotgan yoki sahifalarini nomiga rasmiy materiallar (ularning ham aksariyati eskirib bo‘lgan) joylashtirish bilan obunachilarning ko‘nglini ovlashga urinayotgan gazetalar haqida emas, albatta.

Read more...

Qaldirg‘och ini 4

Yosh qalamkashlarning ushbu ruknda e’lon qilingan materiallari boshqa tengdoshlarining ham yuragiga cho‘g‘ tashladi. Ayni paytda tahririyatimizga shunday yoshlar ko‘plab maqolalarni yo‘llashmoqda. Fikrni to‘g‘ri bayon etish, voqealarni tasvirlash, mantiqiy yondashuv sirlarini o‘rganayotgan talabalar mavzuga o‘ziga xos yondashayotganlari tahsinga loyiq.

Ularga yangi ijodiy parvozlar tilab, talabalarning navbatdagi maqolalarini e’tiboringizga havola etmoqdamiz. Ular turli mavzularda. Ammo qalbga yaqin.

TAHRIRIYAT

Read more...

Har bir so‘zning o‘z o‘rni bor yoxud hamma “tashrif” ham tashrif emas

Til, uning sofligi mavzuiga oid bahs-munozaraga guvoh bo‘lsam, atoqli tarjimon va adib Kibriyo Qahhorovaning til muammolari haqidagi suhbatlari beixtiyor yodimga keladi. 1995 yil respublika radiosining rahbarlaridan biri, Kibriyo opa deyarli har kuni qo‘ng‘iroq qilib, diktorlarning shevasi, jurnalistlarning bayon uslubi haqida o‘zining tanqidiy fikrlarini bildirayotganini aytib, uning ishtirokida eshittirishlar tayyorlashimni buyurdi.

Read more...

Bo‘lajak jurnalistlar uchun qo‘llanma

Publitsistning vazifasi — jamiyatda yuz beradigan voqeliklarni ommaga o‘qishli, qiziqarli tarzda yetkazib berishdir, deya uqtirardi ustozlarimiz. Bugun yurtimizda amalga oshirilayotgan o‘zgarishlar, yangilanishlar, turfa sohalarda bo‘y ko‘rsatayotgan islohotlar qalam ahliga ilhom bag‘ishlaydi.

Read more...

JELLIG’ULILIK DALLIG’ULI

Salohiddin Safarov faoliyatini 1965 yilda “Jizzax ovozi” gazetasida musahhihlikdan boshlagan. “Ishni shu kasb bilan boshlaganingiz ma’qul, nashrdagi barcha gaplardan xabardor bo‘lasiz, bilimingiz, tasavvuringiz kengayadi, — deymiz biz talabalarimizga va bir hazilomuz misol-qiyos keltiramiz: “Bir o‘ziga to‘q, ko‘pni ko‘rgan yahudiy farzandini tibbiyot oliy o‘quv yurtiga joylashtiribdi va otalarcha nasihat qilibdi: o‘g‘lim, qulog‘ingga quyib ol, yaxshi o‘qisang vrach bo‘lasan, yomon o‘qisang bosh vrach bo‘lasan. Shu singari yaxshi o‘qisalaringiz musahhih bo‘lasizlar, yomon o‘qisalaringiz bosh muharrir bo‘lasizlar”.

Read more...

Harakatlar strategiyasi va matbuot

Milliy taraqqiyot yo‘lidagi har bir jamiyat o‘z oldiga qo‘ygan bosh maqsaddan kelib chiqib, rivojlanish va taraqqiyotning yaqin-uzoq kelajakka mo‘ljallangan aniq dasturini belgilab olishi kerak. Shu ma’noda davlatimiz rahbari Shavkat Mirziyoevning “O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmonida ko‘zda tutilgan besh ustuvor yo‘nalish mamlakat hayotining barcha sohalari, jumladan, ommaviy axborot vositalari uchun ham yaqin yillar uchun amaliy faoliyat dasturidir.

Read more...

“Chimyon” medialageri

O‘zbekiston jurnalistlari ijodiy uyushmasi Farg‘ona viloyati bo‘limi bu yil oltinchi bor an’anaviy bir haftalik “Chimyon” medialagerini tashkil etdi. Uning o‘ziga xosligi shunda ediki, medialager o‘quv-seminarida farg‘onalik jurnalistlardan tashqari Andijon, Namangan va Qoraqalpog‘iston Respublikasi ommaviy axborot vositalari vakillari ishtirok etdi.

Read more...

Nur yo‘lidagi odam

Uni teleoperatorlar oldiga olib kirib, direktorning aytgan gapi shu bo‘ldi: “Bugundan boshlab, bu yigit sizlarga shogird, undan ajoyib operator chiqishiga ishonaman”. Tanti, yoshlarga g‘amxo‘r Toshkent telemarkazining direktori Hamidilla Nazirov bildirgan bu yuksak ishonch sohibi bo‘lajak teleoperator Rafail Kamolovning faoliyat yo‘lini uzil-kesil belgilab berdi.

Read more...

Ovoz qudrati

DASTLABKI ESHITTIRISHLAR

Bundan 90 yil muqaddam devorda osilgan kichkina bir uskunadan “Toshkentdan gapiramiz!” degan so‘zlar yangraganda, ba’zilar qo‘rquvdan, ba’zilar esa “Yo, alhazar!”, deya hayratdan yoqa ushlagan. Yillar o‘tib, radio muxlislarini o‘ziga ohanrabodek tortib oldi. U tunu kun odamlarning hamrohiga, yaqin do‘sti va maslahatgo‘yiga  aylandi. Mana, qariyb bir asrdirki, mamlakatimiz aholisi erta tongdanoq radioning jarangdor  ovozidan uyg‘onadi, uni tinglab, uyquga ketadi. Ommaviy axborotning tezkor turlaridan biri, hamma joyda, har doim hoziru nozir radioning ham tarixi va taraqqiyot bosqichlarining o‘ziga xos, qiziqarli jihatlari bor.

 “Radio” — lotincha so‘z bo‘lib, — “nur tarqataman” degan ma’noni anglatadi. Radio 1895 yil rus olimi A.S.Popov tomonidan ixtiro qilingan. U o‘zi kashf etgan moslama orqali ilk bor elektromagnit to‘lqin tebranishlarining simsiz masofaga uzatishni namoyish etdi. Bu voqea olamshumul ahamiyatga ega bo‘lib, bir qator texnika fanlarining, jumladan, radiotexnika va radiotelevideniening rivojlanishiga asos bo‘ldi. Keyinchalik A.S.Popov yasagan birinchi radiopriyomnikning ovozasi butun jahonga yoyildi.

O‘zbekistonda muntazam radioeshittirishlar 1927 yilning 11 fevralidan boshlangan. “O‘zbekiston” radiosining birinchi diktori Nazirxon Kamolov bo‘lgan. U o‘shanda O‘rta Osiyo davlat universiteti (hozirgi O‘zbekiston Milliy universiteti)ning melioratsiya fakulteti talabasi bo‘lgan. Eshittirishlar dastlab 19 dan 21 gacha — 2 soat davomida berilgan, keyinchalik esa uning hajmi oshib boravergan. O‘shanda eshittirishlar to‘g‘ridan-to‘g‘ri efirga uzatilib, ilk davrda Yunus Rajabiy, Mulla To‘ychi Toshmuhammedov, To‘xtasin Jalilov, Abduqodir naychi, Berta Davidova kabi san’atkorlar muntazam qatnashib turgan.

Urush davrida radio ommaga eng tezkor yangiliklarni yetkazib berishda muhim o‘rin tutdi. O‘sha vaqtda tuman, shahar, viloyat gazetalari faoliyati ancha cheklangan edi. Ularning o‘rnini ham radio bosardi. Har kuni odamlarning nigohi qishloq choyxonalari, bozor, vokzallarda o‘rnatilgan radiokarnaylarga qaratilar, har soatda frontdan yangi xabarlar kutar edilar. 

Odatda savodli, ovozi tiniq, jarangdor, talaffuzi ravon, xalqning ruhini ko‘tara oladigan kishilar diktorlikka jalb etilar edi. Taniqli yozuvchi, shoirlardan Hamid o‘ulom, Turob To‘la shu yillari ishlagan. Ana shunday suronli yillarda o‘zbek diktorlik maktabiga asos solgan Qodir Maxsumov va Tuyg‘unoy Yunusxo‘jaeva yonma-yon turib samarali mehnat qildilar.

XALQARO ALOQALAR

“O‘zbekiston” radiosida sekin-asta boshlangan rivojlanish natijasida chet davlatlarga ham o‘z eshittirishlarini uzatishga kirishdi. 1947 yilning oktyabridan boshlab xorijiy davlatlar tinglovchilari paydo bo‘ldi va ushbu xizmat “Toshkent xalqaro radiosi” deb nomlanadigan bo‘ldi. Dastlab ingliz, fors, uyg‘ur tillarida eshittirishlar haftasiga 2-3 marta, 15 daqiqa hajmida berib borildi. 1957 yil 1 martdan urdu tilida eshittirishlar boshlandi. Keyinroq hind, arab va boshqa tillarda ham eshittirishlar yo‘lga qo‘yildi.

“O‘zbekiston” radiosining xorijiy davlatlarga eshittirishlar uzatishidan maqsad respublikamizni dunyo hamjamiyatiga tanitish, uning boy tarixi, madaniyati, urf-odat, qadriyatlaridan boshqa xalqlarni ham voqif etish edi. Radioeshittirishlarning oldida mamlakatimizning uzoq o‘tmishi, madaniyati, san’ati, an’analari, ayni vaqtda turli sohalarda erishayotgan yutuqlarining yoritilishi asosiy maqsad qilib qo‘yilgan edi.

Xorijga eshittirish uzatiladigan radio muharririyatlari har yili “Siz O‘zbekistonni bilasizmi?” mavzusidagi radiotanlovini e’lon qilar edi. Tanlov g‘olibi O‘zbekistonga taklif etilib, 10 kun davomida Samarqand, Buxoro, Xiva, Toshkent shaharlarini tomosha qilish bilan (bepul) taqdirlanardi. Mazkur tanlov g‘oliblaridan bir qanchasi O‘zbekistonga kelib, uning mehmondo‘st xalqi, ajoyib tabiati, qadim va navqiron shaharlari bilan tanishib, Vatanlariga katta taassurotlar bilan qaytishgan va o‘zlarining eshittirishlari  orqali muxlislariga bu haqda to‘lib-toshib gapirib berishgan. 

60-yillarning boshida taniqli hajvchi To‘lan Qo‘ziboev va yana bir necha ijodkorlar “Tabassum” radiojurnaliga asos solishdi. Hajviy chiqishlarda taniqli aktyorlar N.Rahimov, S.Xo‘jaev, E.Karimov, H.Yo‘ldoshev, H.Sharipov, B.Ixtiyorov, X.Sa’diev, R.Karimova, E.Malikboeva faol ishtirok etgan. Eshittirishlar asosan o‘.o‘ulom, A.Qahhor, Said Ahmad, N.Aminov, M.Xudoyqulov,  M.Islomqulov va taniqli turk adibi Aziz Nesin hajviyalari asosida tayyorlanar edi. 

MUSTAQILLIK ARAFASIDA 

Radio ijtimoiy jarayonga qizg‘in kirishib ketdi. Eshittirishlarda muhim, dolzarb mavzular, chirsillab turgan muammolar o‘z aksini topa boshladi. 1985—1990 yillar oralig‘ida respublika radiosi dasturlaridan yangi, o‘ziga xos, millionlab tinglovchilarni o‘ziga jalb etadigan eshittirishlar joy oldi. “Sayyoramiz sadosi”, “Oqshom to‘lqinlarida” ijtimoiy, iqtisodiy, siyosiy, informatsion dam olish eshittirishlari, shuningdek, “Qarmoq” satirik jurnali shularning sirasiga kiradi. Ana shu eshittirishlar ilk bor diktorlar xizmatidan voz kechib, boshlovchilar tomonidan jonli, qiziqarli tarzda olib borildi. “Qarmoq” esa,  har bir eshittirishida byurokrat, tovlamachi, poraxo‘r, laganbardor, tashmachi, tamagirlarni ayamasdan savalar edi. Xususan, A.Isoqov, M.Risqiev, O.Tilovberdiev, A.Abduvaliev, R.Qo‘ldoshev, E.Xudoyberdiev, D.Umarova, A.Abduazimov, T.Sobitov tayyorlagan eshittirishlar nihoyatda dolzarb va qiziqarli edi. 

Qisqasi, mustaqillik arafasidagi radioeshittirishlar ham o‘z o‘rni, ahamiyati, ta’sirchan va samaradorligi bilan tarixda qoldi. Mamlakatimiz bo‘ylab mustaqillikning ilk epkinlari esib, uning rasman e’lon qilinishiga yaqin vaqtlar qolgan edi.

 

ISTIQLOL YILLARIDA

Mustaqillik yillarida mamlakatimizda ommaviy axborot vositalari, jumladan, radio va televideniening ham rivojlanishi, emin-erkin faoliyat yuritishi uchun, avvalo, mustahkam huquqiy baza, barcha shart-sharoitlar yaratib berildi. Ayniqsa, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2005 yil 8 noyabrdagi “Mustaqil teleradiokanallarini isloh qilish va rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi farmonidan keyin teleradio sohasida juda katta islohotlar amalga oshirildi. Radioeshittirishlar shaklan va mazmunan yangicha, zamonaviy ahamiyat kasb eta boshladi. Dolzarb mavzular, bugunning muammolarini ko‘tarib chiqadigan mavzularni aks ettiradigan eshittirishlar ko‘paydi, tinglovchilarning talab va istaklariga ham  ko‘proq e’tibor berila boshlandi. 

Ayni vaqtda “O‘zbekiston” radiosi to‘rtta kanal orqali bir kecha-kunduzda 88 soat hajmidagi eshittirishlarni muntazam berib boryapti. Eshittirishlar mamlakatimiz hududini yuz foiz qamrab olgan. Qolaversa, eshittirishlarni dunyoning istalgan davlatida onlayn tarzda tinglash mumkin.

Bugun “O`zbekiston”, “Yoshlar”, “Mahalla”, “Toshkent” radiokanallari eshittirishlarining har biri o‘z muxlislariga ega. Radiokanallar muharririyatlarida xizmat qilayotgan jurnalistlar har kuni ommani mamlakatimiz va xorijda ro‘y bergan yangiliklar, tezkor, muhim xabarlardan voqif etish barobarida, efir orqali ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy, siyosiy va ma’naviy-ma’rifiy mavzulardagi eshittirishlar ham jaranglab turibdi. Eshittirishlar turli mavzular va xilma-xil janrlarda berib boriladi. “Radioadvokat”, “Ehtirom”, “Bizga maktub yo‘llabsiz”, “Qalqon”, “Shaxsiy fikr” kabi tahliliy va madaniy-dam olish eshittirishlariga ko‘plab tinglovchilar munosabat bildirib, xat va telefon orqali murojaat qilishadi. “Dunyo”, “Jarayon”, “Tafakkur”, “Mulohaza”, “Yaxshilar yodi”, “Kitobxonlik”, “Baxshiyona”, “Hamma uchun”, “Baxt yo‘llari”, “Beshinchi fasl”, “Talabalar sporti”, “Sport — saodatim”, “Futbolimiz kelajagi”, “Xotira aziz — xotira muqaddas”, “Farzand bilan olam charog‘on”, “Huquqiy hayotim” eshittirishlari yangi tashkil etilgan bo‘lsa-da, tinglovchilar e’tiborini qozonishga erishdi. Radiodasturlar reytingini aniqlashda “Mulohaza uchun mavzu”, “Shifokor minbari”, “Adolat — qonun ustuvorligida” kabi tahliliy-huquqiy va madaniy-ma’rifiy eshittirishlari namuna bo‘lmoqda. Buni tinglovchilardan kelayotgan xat va SMS orqali murojaatlardan bilib olish mumkin.

Har kuni erta tongda “Toshkentdan gapiramiz!” so‘zlariga quloqlarimiz o‘rganib qolgan. Qolaversa, kun davomidagi xilma-xil, mazmunli radioeshittirishlar bizning doimiy hamrohimizga aylanib ulgurdi. Muxlislarning ko‘nglini xushnud etib, kayfiyatini chog‘ etishdek xayrli ishga bel bog‘lab, tunu kun xolis xizmat qilayotgan radiojurnalistlarning ijodiy ishlariga omad tilab qolamiz. 

 

Yusufjon HAMDAMOV,

O‘zMU jurnalistika fakulteti

kafedrasi dotsenti, filologiya fanlari nomzodi

 

TUGALLANMAGAN XAT. USTOZ JURNALIST FARMON TOSHEVGA

Farmon aka, «Insondagi fazilatlarda chegara borligi ayon. Lekin u shu qadar nozikki, qilcha harakat bilan biri ikkinchisiga o‘tib ketishi mumkin. Masalan, ortiqcha maqtov — laganbardorlikka, me’yoridan ziyod so‘zlash — laqmalikka, ehtiyojga tizgin bermaslik — ochko‘zlikka olib keladi...» deb yozibsiz.

Read more...

Ma’naviy hayotimiz oynasi

Bugungi kunda ko‘plab nashrlarimizdagi hisobot tarzidagi zerikarli maqolalar, taqlid va bir xillik mushtariylar hafsalasini pir qiladi. Ammo milliy matbuotimizda o‘z yo‘li va ovozi bor nashrlar ham talaygina. Chop etilayotganiga ko‘p o‘tmagan bo‘lsa-da, “Ma’naviy hayot” jurnali ma’naviy hayotimizda tom ma’noda o‘z o‘rnini topdi.

Read more...

Birinchi muallim hamrohi

Bundan 25 yil avval chop etilgan jurnalning ilk sonidagi «Oq yo‘l senga, «Boshlang‘ich ta’lim!» sarlavhali qutlovda O‘zbekiston Respublikasining o‘sha davrdagi Xalq ta’limi vaziri, pedagogika fanlari doktori, professor, bugungi kunda esa jurnal tahrir hay’ati a’zosi Jo‘ra Yo‘ldoshevning nashr mazmun-mohiyatiga tegishli yo‘llanmasi ham berilgan edi: 

Read more...

  • So'ngi yangiliklar
  • Ko'p o'qilgan

Kelajak energiyasi va global iqlim ...

2017-09-20 07:30:32

BOYSUN MO‘JIZALARI

2017-09-20 07:38:36

«INTIZORLIK BILAN KUTAMIZ»

2017-09-20 07:28:18

AFSHONAGA SAFAR

2017-09-20 07:40:47

RASMIY SAYTLAR

REKLAMA

REKLAMA

 

 

 

 

 

 

Kalendar

September 2017
S M T W T F S
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

.