KITOBXONNI IZZA QILMANG!

Bugungi kunda yurtimizda yoshlar ma’naviyatini yuksaltirishga katta e’tibor qaratilmoqda. Xususan, davlatimiz rahbarining shu yil 12 yanvarda qabul qilingan “Kitob mahsulotlarini chop etish va tarqatish tizimini rivojlantirish, kitob mutolaasi va kitobxonlik madaniyatini oshirish hamda targ‘ibot qilish bo‘yicha komissiya tuzish to‘g‘risida”gi farmoyishi bu borada eng muhim hujjatlardan biri bo‘ldi. Mazkur farmoyish qabul qilingandan so‘ng aholi, ayniqsa, yosh avlod orasida kitobga bo‘lgan munosabat tubdan o‘zgarib, bu tafakkur gulshanining inson kamolotida alohida ahamiyat kasb etishiga kattayu kichik ishonch hosil qilmoqda.

Read more...

Insof sari baraka!..

“UYG‘OQ” VIJDON

Yaqinda go‘sht olish uchun Chorsu bozoriga bordim. Lahm, suyaksiz go‘sht berishini aytib, to‘tiday sayrab turgan qassob chaqqon harakatlar qilib, xuddi tsirk artisti kabi xaridorlarni o‘ziga mahliyo qilardi. Odatda, go‘sht tanlashda juda hushyorman. Iloji boricha suyaksiz, etliroq qismidan olishni xush ko‘raman. Bugun ham navbatning ko‘pligi, ayniqsa, ularning orasida yoshi keksa onaxonu otaxonlarning borligi ko‘nglimni xotirjam qildi. Demak, go‘sht yaxshidir-ki, shuncha odam yig‘ilibdi. Muloyimgina so‘rashib, hatto go‘shtning u yoq bu yog‘ini qayta-qayta ko‘rsatib, narxini arzonroq qilib bergan sotuvchi amaki kayfiyatimni yanada ko‘tardi. Shunday vijdonli sotuvchilarimiz bor bo‘lsin! Xayolimdan o‘tgan shu o‘y ro‘yxatimda qolgan mahsulotlarni tezda xarid qilishimga ko‘mak berdi. Qosh qorayib qolgani uchun uyga kira turib kechki ovqatga unnab ketdim. Go‘sht o‘ralgan yelim xaltachani ochib ne ko‘z bilan ko‘rayki, tagida kattakon suyak turibdi. Unda na et bor, na ilik. Sotuvchi amakining “Savob ham kerak insonga”, deya ko‘rsatgan “himmati” quloqlarim ostida yana bir yangrab, meni masxaralaganday bo‘lardi. Men-ku mayli, otasi, onasi tengi kishilarning ahvoli ne kechdi ekan, qassob nahotki savobni pesh qilib, qay yuz, vijdon bilan aldadi ekan?! Kim biladi, navbatda turgan xaridorlarning qanchasi men kabi chuv tushdi?! O‘zgalarning aldanishi yo‘li bilan ko‘rilgan daromad kun kelib boshqa joydan ming barobar bo‘lib chiqib ketishidan qo‘rqmabdi-da! 

Shu-shu, “bozor go‘shti”dan ko‘nglim qoldi. Qimmatroq bo‘lsa ham supermarketlardan ishonchli va sifatli go‘sht olishga odatlandim. Lekin supermarketlar ham doim biz o‘ylagandek ishonchimizni oqlamas ekan. Bunga Chilonzor tumanidagi “Parus” savdo majmuasidagi “Sunday” supermarketidan bir gal tovuq go‘shti olib amin bo‘ldim. Mahsulotning qachon keltirilgani haqidagi savollarimga sotuvchi qiz “Bizda eskisi bo‘lmaydi, hammasi nazorat qilinadi. Kechagina kelgan, mana qarang, yaroqlilik muddati aniq ko‘rsatilgan”, deya javob qaytardi. Afsuski, uyga borib qadoqni ochsam, ichidan noxush hid anqidi. Balki sotuvchi qiz ham buni bilmagandir. Lekin supermarket deb atalmish “ishonchli bozor”da nazoratchiyu mahsulot sifati uchun javobgar shaxslar talaygina-ku! Bu kabi hollar tasodif tufayligina ularning e’tiboridan chetda qolishi mumkin. Odamning shu taxminga naqadar ishongisi keladi. 

 

“KO‘RMAY QOLIBMIZ...” 

O‘g‘lim barcha bolalardek shirinligu mevalarni yoqtiradi. Ayniqsa, sutli mahsulotlar, yogurt jonu dili. Ishdan qaytayotib, unga biror yegulik xarid qilish niyatida Chilonzor metrosiga yaqin “Qodirrovot” supermarketiga kirdim. Oynali muzlatkichda  xilma-xil yogurtlar terib qo‘yilgan. Odatda, sotib oladigan har bir mahsulot yorlig‘i, ishlab chiqarilgan sanasini, albatta, tekshiraman. Sovutkichdagi mahsulotning qariyb 80 foizi iste’molga yaroqsiz. Hatto yaroqlilik muddati 5-10 kun o‘tib ketganlari ham bor. Lekin negadir ular hanuz sotuvda. Qancha xaridorlar e’tibor bermay bu mahsulotni bolalari uchun sotib olishdi ekan? 

Yogurtlar orasidan atigi bir necha iste’molga yaroqlilarini axtarib topdim. Kassa bo‘limiga kelgach, ularni  muddati o‘tgan mahsulotdan boxabar qilib, allaqachon savdo peshtaxtasidan olishlari kerakligini eslatdim. “Ko‘rmay qolibmiz, olib tashlaymiz hozir” deyishdi.

 

XARIDINGIZDAN ROZIMISIZ?

Savdo  rastalarimiz o‘zimizda ishlab chiqarilgan, tabiiy, vitaminlar bilan to‘yintirilgan mahsulotlarga to‘la. Albatta bundan faxr va iftixor tuyasan, kishi. Bozorlarimiz to‘kin. Meva-cheva, sabzavot deysizmi, qandolat yoki sut mahsulotlarimi bisyor. Lekin hanuz dilni xira qiladigan muammolar borki, ulardan ko‘z yumib bo‘lmaydi.

Fuqarolarini har tomonlama o‘ylaydigan davlat, albatta, iste’molchi huquqlari va kafolatlarini o‘z qonunchiligida belgilab qo‘yadi. Biz iste’molchilar loqaydligimiz sabab har doim ham bundan xabardor bo‘lavermaymiz. “Oziq-ovqat mahsulotlarining sifati va xavfsizligi to‘g‘risida”gi qonunga asosan respublikamizda ishlab chiqarilib, savdoga qo‘yilayotgan qadoqlangan va o‘ramli oziq-ovqat mahsulotlari qonun hujjatlariga muvofiq yorliqlangan bo‘lishi shart. Shuningdek, har bir fuqaro oziq-ovqat do‘konlaridan  mahsulotning muvofiqlik sertifikatini talab qilishga haqli. 

Oziq-ovqat mahsulotlarining turlariga qarab, uning yorliqlarida tarkibdagi mahsulotlar nomi, ajralmas tarkibining qo‘shimchalari, ozuqaviy qimmatliklari haqida ma’lumot, saqlash muddati, ishlab chiqarilgan sanasi kabi ma’lumotlar kiritilishi shart. (Makiz nomi ostida ishlab chiqarilayotgan yormalarning birortasida na ishlab chiqarilgan sanasi, na amal qilish muddati ko‘rsatilgan.) Hatto ayrim kasalliklarga chalinganlar uchun nojo‘ya ta’sirlari ham ko‘rsatilgan bo‘lishi lozim. 

Yaroqlilik muddati o‘tgan, sifatsiz oziq-ovqat mahsulotlarining inson salomatligi uchun salbiy ta’siri borligiga ko‘pchilik yurtdoshlarimiz e’tibor qaratishmaydi. Ushbu mahsulotlar organizmda tuberkulyoz, brutsellyoz, salmonelyoz va bir qator oshqozon-ichak kasalliklarini keltirib chiqaradi. Uy sharoitida tayyorlangan pishiriq va turli taomlarning qanday sharoit va kim tomonidan tayyorlangani, qanday oziq-ovqat mahsulotlaridan foydalanilgani va taomni tayyorlaydigan insonning tibbiy ko‘rikdan o‘tgan-o‘tmagani noma’lum bo‘ladi. 

Hozirgi kunda ayollarning og‘irini yengil qilib, savdo rastalarimizda oziq-ovqatlarning tayyor turlari, hatto ayrim mahsulotlar uchun xamirlar ham sotiladi. Afsuski, ularning ham barchasini yangi, urinib qolmagan, deb aytolmaymiz. Shu bois turli nom ostidagi ko‘pgina tayyor mahsulotlar yorlig‘ini o‘rganib chiqish maqsadga muvofiq. Barcha do‘konlarda keng tarqalgan lavash xamirlarining aksariyatida ishlab chiqaruvchi nomi, hatto ayrimlarida sanasi qayd etilmaydi. Chuchvara tayyorlash haqida ham shunday fikrlarni aytish o‘rinlidir. Bu kabi mahsulotlar xaridorda shubha uyg‘otishi tabiiy.    

“Iste’molchilarning huquqlarini himoya qilish to‘g‘risida”gi qonunning 11-moddasida shunday deyiladi: “Ishlab chiqaruvchi (ijrochi)ning kafillik majburiyatlarida sotuvchilarga ishlab chiqarilgan sanasi va yaroqlilik muddati ko‘rsatilmagan yoki yaroqlilik muddati o‘tgan tovarlarni qabul qilish hamda realizatsiya qilish qat’iyan man etiladi”.

Bundan tashqari, O‘zbekiston Respublikasining “Oziq-ovqat mahsulotining sifati va xavfsizligi to‘g‘risida”gi qonunining 16-moddasida esa odamlar hayoti va sog‘ligi uchun xavfli bo‘lgan oziq-ovqat mahsuloti tegishli davlat nazorati organlarining qaroriga muvofiq qonun xujjatlarida belgilangan tartibda olib qo‘yilishi, 17-moddasida yaroqlilik muddati o‘tgan, sifatsizligi belgi berib turgan, taqqoslash va ishlab chiqaruvchisini aniqlash mumkin bo‘lmagan, shuningdek, davlat sanitariya va (yoki) veterinariya nazorati organlari tomonidan gigiena va (yoki) veterinariya ekspertizasi va sertifikatlash sinovlari natijalari bo‘yicha ovqatga ishlatish uchun yaroqsiz deb topilgan oziq-ovqat mahsuloti ishlab chiqarish va realizatsiya qilishdan olib tashlanishi, u belgilangan maqsadda ishlatilmasligi, qayta ishlanishi yoki yo‘q qilib tashlanishi kerakligi qayd etilgan.

Aslida, “O‘zstandart” agentligi ma’lumotlariga ko‘ra, qoidaga binoan, masalan,  qandolat mahsulotlari  (shirin kulcha, baton, pryanik va hokazolar)  tayyorlangan kundan boshlab o‘n kun davomida sotilishi kerak, muddatdan qolib ketsa, savdoga chiqarilishi aslo mumkin emas. Agar iste’molchi bunday mahsulotlarning  (umuman, har qanday) muddati yoki yaroqlilik sanasi ko‘rsatilmaganiga duch kelsa, uni xarid qilmasligi lozim. 

 

SOTUVCHINING VAZIFASI NIMA?

Sotuvchilar sotilayotgan oziq-ovqat mahsulotlarining sifatini kuzatib borishlari va ularning sifati yomonlashgan taqdirda sotish yoki chakana narxini pasaytirish masalasini hal qilish uchun ma’muriyatga xabar berishlari lozim. Saqlash muddati tugagan tez buziluvchi oziq-ovqat mahsulotlari savdodan olinishi shart.

Shu o‘rinda muddati tugayotgan mahsulotlar narxini arzonlashtirib, tezda sotish taklifini bildirgan bo‘lardik. Negaki, ham mahsulot chiqitga chiqmaydi, ham xaridor hamyoniga foyda. Bu amaliyot ko‘pgina rivojlangan davlatlarda qo‘llaniladi. 

Ayrim mahsulotlar peshtaxtada avvaldan o‘lchanib, qadoqlanib qo‘yilgan bo‘ladi. Un, shakar, guruch kabi. Qonunga ko‘ra, ularning o‘ramida tovarning nomi, narxi, vazni, ishlab chiqaruvchisi, ishlab chiqarilgan sanasi, saqlanishi mumkin bo‘lgan muddati, qadoqlagan kishining ismi yoki raqami haqida ma’lumotlar ko‘rsatilgan bo‘lishi shart. Supermarketlardagi deyarli barcha qadoqlangan mahsulotlarda ishlab chiqaruvchi hamda uni qadoqlagan kishining nomi yo‘q. Ayrimlarida esa (masalan guruch, shakar kabi) mahsulotning vazni boru, uning narxi haqida ma’lumot yo‘q. Bizningcha, bu ma’lumotlarning bo‘lishi juda muhim. Sababi, ana o‘shanda urinib qolgan yoki sifatsiz mahsulotlar uchun javob beradigan aniq shaxsni topish mumkin bo‘ladi. 

Oziq-ovqat mahsulotlari va salqin ichimliklar belgilangan haroratlarda saqlanishi nazorat qilinishi shart. Sotuvchi eng asosiy e’tiborni do‘koniga joylayotgan har bir mahsulotning (xoh katta, xoh kichik bo‘lsin, xoh oziq-ovqat, xoh xo‘jalik mahsuloti bo‘lsin) ishlab chiqarilgan sanasi va yaroqlilik muddati, yorliq belgilariga qaratishi kerak. O‘shandagina sotuvchi ham xaridor oldida mulzam bo‘lmaydi, vijdoni qiynalmay luqmasini halollab topadi. Xaridorlar esa puliga kuymaydi, sifatiga ham ikkilanmaydi. 

Go‘zal MALIKOVA,

 “Hurriyat” muxbiri

 

Gazeta o‘qimagan talaba

Bugun zamonimiz shiddat bilan o‘sib borayapti. Kechagi yangiligimiz ertaga eskilikka aylanadi. Lekin radio, televidenie, matbuot bo‘ladimi, bundan qat’i nazar, ommada davr o‘zgarishlarini shakllantiruvchi, jamoatchilikni faolikka chorlovchi shunday ko‘rsatuv, eshittirish va maqolalar borki, qayta-qayta ko‘rsang ham to‘ymaysan.

Read more...

Ko‘pning haqiga xiyonat qilmaylik

Bugun qarz olib, qaytarmay, o‘zgalar haqini yeb ketayotganlar oz emas. Hatto “qayga borsang, bor, baribir bermayman”, deydiganlar ham uchraydi. Bir kishininggina emas, butun boshli xalqning haqidan qo‘rqmaydiganlarni kim deb atash mumkin.

Read more...

Kimyoviy yuvish vositalari salomatlikka ziyonmi?

Bugun hech bir ayol o‘z oshxonasini zamonaviy idish yuvish vositalarisiz tasavvur qila olmaydi. Bir-ikki tomchi kimyoviy vosita har qanday idishni top-toza qiladi. Ularni ishlatish oson va qulay. Ayollar idish yuvish vositalarini sotib olishda ko‘proq reklama qilinayotgan vositalarga e’tibor qaratadi. Hozir mahsulotni xarid qilish uchun uning nafaqat narxi, balki qadog‘i, firmasi hamda hidi muhim ahamiyat kasb etadi. Ammo uning qay darajada o‘zi va oila a’zolarining sog‘lig‘iga ta’sir qilishi haqida kamdan-kam ayol o‘ylab ko‘radi. Xo‘sh, OAV, ayniqsa televidenie orqali reklama qilinayotgan idish yuvish vositalari haqiqatdan ham sog‘lig‘imiz uchun zararlimi?

Read more...

“KO‘K KIT”NING HAMLASI

Bugun kitob mutolaasi, uning inson ma’naviy yuksalishidagi o‘rni beqiyosligi bot-bot  e’tirof etilmoqda. Lekin “Kitob o‘qimaslikning zarari qanday?” degan savol xususida hali keskin bahs-munozaralar avj olganicha yo‘q.

Read more...

Chatoqdan maktublar turkumidan: Men senga aytsam...

Assalomu alaykum, Tosh muharrir oshna. Toshligingcha bor ekan-ey, lekin. Gazetangning yuborgan xatim chiqqan sonini izlamagan joyim qolmadi. Sotuvga ko‘proq chiqarsang bo‘lmaydimi? Gazetang nari tursin, matbuot do‘konini izlab sarson bo‘lmagan joyim qolmadi. Borlaridagilar ham shu sovuqda nimani sotib o‘tiradi, hayronman. Viloyatlarni qo‘ya tur, poytaxti azimning o‘zida ahvol shu bo‘lgach, biz, gazetxonlar nima qilaylik! 

Read more...

TA’LIM TIZIMI: muammo va yechimlar

Ma’rifatparvar olim Abdulla Avloniy bundan yuz yillar avval aytgan “Tarbiya biz uchun yo hayot — yo mamot, yo najot — yo halokat, yo saodat — yo falokat masalasidir” degan iborasi ayni kunda ham o‘z qimmatini yo‘qotgan emas. Darhaqiqat, dunyo bilan bo‘ylashishimiz uchun yoshlarimizning ta’lim-tarbiyasi muhim ahamiyat kasb etadi.

Read more...

Tanganing ikkinchi tomoni...

Yaqinda farg‘onalik bir tanishim qo‘ng‘iroq qilib, xorijda ishlab chiqarilgan “Aktovegin” dorisini topolmayotganini, poytaxtda bo‘lsa, olib jo‘natib yuborishimni iltimos qildi. “Bo‘pti!” deb yubordim-u, ammo o‘sha dorini deb katta shaharni ancha kezishimga to‘g‘ri keldi. Naq 10 ta dorixonadan so‘rab, topolmasam-a... Oxiri, 10-69 ga qo‘ng‘iroq qildim (birortasida chiqib qolar, deb avvaliga qo‘ng‘iroq qilmay turgan edim). 

Read more...

ONAM DERMAN

JaK: — Manavi baqaloqqa qarang. Kindigini ko‘rsatib qiyshanglashini qarang... O‘tgan payshanba kuni avtobusda ko‘rib qoldim. Molday ichgan. Haydovchining radiosidan “Lazgi” jaranglab qolgan edi, baqaloqbegim begemotga o‘xshab lapanglab ketdilar-ey!.. Bo‘ldi kulgi! 

Esh: — Raqqos ekanlar-da?

JaK: — Raqqos bo‘lmay ketsin. Begemot!

Esh: — Boshiga do‘ppi qo‘ndirib olganiga o‘laymi! Ko‘rinib turibdi: soch-soqoli patakka o‘xshaydi, qorin deganing — bo‘g‘oz sigirniki. O‘l-a! Shuncha odamning oldida ishtoning tizzangga tushib ketsa nima qilasan!

JaK: — O‘zing ellikni urib qo‘ygan bo‘lsang. Xotin, bola-chaqang, mahalla-ko‘ying bordir, galvars! Ichibsan, pista qilibgina-a yotmaysanmi, uyingda! “Lazgi”niyam harom qildi, to‘nka!

Sher: — Bu mamlakatda ichib ham, ko‘chib ham bo‘lmaydi. 

Esh: — O‘-o‘v! Mamlakatga til tekkizma! Xo‘pmi? O‘zing kimsan? Bizdan nima yomonlik ko‘rding?.. Ayt!

JaK: — Ishi yurishmagan alamzadalardan bo‘lsa kerak. 

Sher: — Hammaning ishi menikiday yurishsin! 

Esh: — Unda nimaga “ichib ham, ko‘chib ham” deysan? Qaysi kovaklarda jannat qidirib yuribsan? 

JaK: — Gapir!

Sher: — Kim bo‘lardim. Odamman. Bashar farzandi, janob “prokuror”.   

Jak: — E-e, shAirga o‘xshaydimi bu – “bashar farzandi”. Og‘ziga o‘afur o‘ulom tupurganmi deyman. Bo‘ladigan gapdan gapiring, aka Sher!

Shon: — Tillaring shu darajada g‘arib, shu darajada qashshoqki, sal adabiyroq so‘z eshitsanglar, shaytonlab qolasilar!..

Esh: — Obbo! Bu kishim endi kim bo‘ldilar? Axtun-axtun! Otiga qaraganda —  irlandiyalik. Yo zanjimisiz, Shon aka? Ha-ha-a!

JaK: — Yo‘q. “Shon” — laqabi. 

Shon: — Birovga laqab ilishdan Xudo asrasin. Ismim. Ota-onam qo‘ygan. Zanji emas, panjiman. Beshinchi farzand.

JaK: — Qaysi muzofotda umrguzaronlik qiladilar, Shon aka?

Shon: — Bostonda.

JaK: — Vey, Esh! Qarasang-chi, o‘rtoq? Bu dono Jizzaxdagi Bo‘ston qishlog‘i bilan Amriqoning Boston shahrining farqiga bormasa... Mengina nima qilay? Ayt, nima qilay?..

Esh: — Hiringlama! “Chidagin, bolam-a, chidagin”. (Usmon Azim).

JaK: — Tilingni hakka cho‘qimasin sening!.. 

Shon: — Sirka masalasi chatoqroq, shekilli... Suv ko‘tarmaydi.

Esh: — Uzr! Peshin bo‘p qopti. Men ketdim! Jumaga kech qolaman... 

Sher: — O‘risning arog‘ini yaponning sakesiga aralashtirib ichsangu, Vladivostokning sho‘r balig‘ini gazak qilsang, tilingni hakka narida tursin, mushgir ham cho‘qiy olmaydi. Sirka deydi-ya!

JaK: — Ana, xolos. Uzr, o‘rtoq. Men seni Ach-chavotdan yozyapsan deb o‘ylabman. Vladi+Vostokda nima qilib yuribsan?

Sher: — Rizq-nasiba. Kranchiman. Konteyner tushiraman. Yuklayman. Kemalarga. 

JaK: — Ancha bo‘ldimi? Haligi... ketganingga. 

Sher: — Ikki yilu yetti oy. 11 kun, uch yarim soat. 

Jak: — Bechoragina. Kun sanab o‘tiribsanmi?

Sher: — O‘tiribmiz! Uch o‘g‘lon. 

JaK: — Qiyin ekan.

Sher: — Ish-ku pisand emas. Oyligi ham binoyigina. Sog‘inch yomon. Kecha do‘ppidekkina osh qildik. Devziradan. Ozginadan otdik. Jo‘r bo‘lib ashula ham aytdik. “Bu olamda ulug‘ zot kim desang, doim onam derman...”  Eshitganmisan?

Jak: — Hayotim ustuni sinmas,

Madadkorim onam derman.

Sher: — ...bir payt eshik qattiq taqillab qolsami. Ochsam, qo‘shni chol. Rang-quti uchgan.  Titrab-qaqshab turibdi. “Chego tak oryote?”deydi. “Ashula aytyapmiz, — dedim. — Kiring. Palov bor”. Ensasini qashlab turdi-da. Eshikni yopdi. So‘ng bir pasdan keyin bir shisha aroq ko‘tarib chiqdi. Yana oz-ozdan oldik. “Chol nima haqida ashula aytyapsizlar? Buncha mungli?” — deb so‘radi. Uchalamiz ham birdan yerga qaradik. Ko‘zlarimiz jiqqa yoshga to‘ldi. “Vatan haqida, — dedim men. — O‘zbekiston haqida!”

JaK: — Uzr, o‘rtoq! Bilmasdan... 

Sher: — Mayli. Qo‘yaver... Musofir bo‘lmasdan, musulmon bo‘lmas...  Shon bilan gurungimiz uzilib qoldi-ku. Endi Siz Amriqodan oling, Shon aka.

Shon: — Men bu yonda o‘qishdaman. Amriqoliklarga paxta ekishni o‘rgatyapman.

JaK: — Voy, tavbangdan keta-ay, Shon! Ismingga qarasam, irlandga o‘xshaysan, tilingga qarasam — o‘zbekka,...

Sher: — ...paxtangga qarasam — amriqolikka, yurtingga qarasam — yahudiyga...

JaK: — Kimsan o‘zi, Osh+Na? 

Shon: — Sabri yo‘qning — iymoni yo‘q. 

JaK: — Uh-h! Bunaqa aqlli gaplarni qaerdan olishadi, bular-a. Qancha kutaylik? Ayt-qo‘y-da: kimsan? Amri ma’rufning fursatimi hozir.

Sher: — Gap deganing Amriqoda dehqonchilik bo‘lsa kerak-da. 

Sevinch: — Yoo-om-mon maydalashdinglar-ey!

JaK: — Amriqolik mulla kamlik qiluvdi. Bunisi yaponiyalik otinoyiga o‘xshaydimi, Sher? Nikoh o‘qishni bilsang, o‘rtoq, ikkalasining boshginasini qovushtirib qo‘y. Iltimos!

Sher: — Bilmayman-da. Lekin boya aytdim-ku, xirgoyini qotiraman. “Yorima o‘xshaydi, ovozing saning!”

JaK: — Zo‘rsan-u! Konservatoriyani tugatganmisan? 

Sher: — Qaydam... 

Sevinch: — Yigitlar! Anavi video lavhani forumdan olib tashlanglar. Iltimos!

JaK:— Innankeyin-chi? 

Sevinch: — Hazrat Rumiy aytganlarki, birovning xatosini yashirishda kecha bo‘l. Gunohga botmaylik!   

Sher: — Kecha? “Gunohlardan eng og‘ir gunoh — kechasi ayolni yolg‘iz qoldirmoq”.

JaK: — Diqqat! Mamlakatimiz poytaxti Toshkentda kun endi qiyomga kelmoqda. Tungacha hali a-ancha bo-or!

Sevinch: — Bizda tong otay deb qoldi.

JaK: — Nima-a? Rostan ham hozir Japandamisiz?

Sevinch: — Yo‘q. San-Paulodaman. Soat — 04:45.

Shon: — Bizda sal ertaroq. Yana ikki soatu o‘n besh minutdan keyin madhiyamiz yangraydi.

JaK: — ...va siz “O, sa-ay” – “Qani ayt” deb o‘rningizdan turasiz...

Shon: — Adashdingiz, inim, adashdingiz! 

JaK: — Nega? A-qe-she-ing madhiyasi shunday boshlanmaydimi?

Shon: — Amerikani qo‘ying. O‘zimizning madhiyamiz: “Serquyosh, hur o‘lkam, elga baxt, najot” deb boshlanadi. Bobom hammamizning telefonimizga O‘zimizning Madhiyamizni gudok o‘rnida yozdirib qo‘ygan. Uch o‘g‘il, uch qiz, o‘n ikki nevara. Hammasiga! 

JaK: — Balli! Bobongga balli, oshna! Ey, o‘zbekning, O‘zbekistonning bobolari, bolalari! Shonning bobosidan ibrat olinglar, Shonning!

Shon: — Rahmat, JaK! Keling, do‘stlar, tanishaylik. Men –Shonazar Egamberdiev. Chiroqchilikman. 

JaK: — Voy-voy! o‘irt o‘zbekcha, qishloqcha ism ekan-ku. Qoyil, Shon!

Sher: — Qishloqcha ham emas. Qip-qizil jonqovulcha!

Shon: — Ajablanarlisi, inglizcha “Shon”ning ham, o‘zbekcha “ShoNazar”ning ham ma’nosi bir xil: Yaratganning marhamati.

JaK: — Hech ajablanarli joyi yo‘q. Sohibqiron bobomiz Ovrupaga qarab ot surganlarida lashkarlaridan birortasiga ingliz xonimlarning ko‘ngli sust ketgan bo‘lsa ketgandir-da. To‘g‘rimi, Sevinch! 

Sevinch: — Balki!.. San-Pauloda qaysi kafega kirsangiz, Umar Xayyomning ruboyilariga duch kelasiz. Devori to‘la she’r: “May ichsang, bir aqli dono bilan ich...”  Ispancha, inglizcha, frantsuzcha... 

Sher: — Yoniga o‘zbekchasini ham qo‘shib qo‘yish kerak. 

JaK: — Aslo! O‘zbek bo‘lsang, bo‘zadan ham, ko‘zadan ham qoch! Baqaloq  begimning holiga tushma. 

Shon: — Amerikada ham ko‘p bunaqa mayxonalar... Tanishmadik-ku?

JaK: — Men — Jamshid Keldiyorov.

Sher: — Men — Sherali Hamidov.

Sevinch: — Sevinch Samadova. She’r yozasizmi, Sherali?

JaK: — Braziliyaga Sizni qanday shamollar uchirdi, singiljon? Sahifangizda rasmingiz ham yo‘q ekan...

Sevinch: — O‘zbek jang san’ati. Jahon chempionati.

Sher: — Ha, ba’zan she’r mashq qilib turaman. O‘zingiz san’atshunosmisiz, Sevinch?

JaK: — Ob-bo, xudo bexabar-ey! Jang san’atiniyam bilmaydi-ya. Hazir bo‘l, Sher. Qizgina bir turtib, belingni sindirib qo‘ymasin, tag‘in!

Sevinch: — Qo‘ysangiz-a!.. Kecha oltin medal olishimizga bir bahyagina qoldi. 

Sher: — Qizg‘ana boshladilarmi, deyman, JaK aka?

JaK: — “Qilurman rashk o‘zimdan ham!..” Tabriklaymiz! Qutlaymiz, Sevinch! Kumushi ham teshib chiqmaydi. Kumushga ham yetganlar bor, yetmaganlar bor. Uyqungizning qochgani shundan ekan-da! Qaytishingizda o‘zimiz kutib olamiz!

Sevinch: — Rahmat! Lekin, oldin anavi videoni olib tashlang. Iltimos! Manglayiqora bir ichsa-ichibdi-da. 

JaK: —“Lazgi”ni harom qilgani-chi?

Sevinch: — Qo‘ysangiz-a! Ochig‘ini aytsam, o‘sha baqaloq — qarindoshimiz. Rassom. Polotnasi xalqaro ko‘rgazmada oltin medal olgan ekan. Yigirma yil jonini berib chizgan kartinasi! O‘shani “yuvgan”, manglayi qora...

JaK: — Tavba! Men biror betayin piyonistami, deb o‘ylabman. Uzr! Bu yoqda Siz kumush medalni ko‘z-ko‘z qilib turibsiz!.. Qoyil! Xo‘p, olib tashlaganim bo‘lsin!.. Faqat bir shart: Braziliyadan qaytishingizda aeroportga gul ko‘tarib chiqaman. Maylimi?

Sevinch: — Mayli-ku... Lekin, nesha etib shiqasiz! Yanimda shalim bilan kumush medal olgan nevaram bo‘ladi-ku... Gerakmeydi.

 

Jonqobil JUMA

 

So‘qirlar mashvarati

Yozning tongi. Burchmulla. Tevarak-atrofning nafis uyg‘onishi, quyoshning shafaq olayotgani, yastangan tog‘larning osmon qadar uyg‘unligi... Tabiat ayni shu pallada mo‘’jiza ko‘rsatsa, ne ajab. Burchmullada tongni bedor ottirgan kishigina ushbu mo‘’jizadan bahramand bo‘ladi. Ammo bu musaffo tongga kim, qanday nigoh tashlaydi?! 

Read more...

ADOLAT TAROZISINING SHAYINI TO‘G‘RIMI?

Falsafada shunday kategoriyalar bor: sabab va oqibat, zaruriyat va tasodif, mutlaqlik va nisbiylik... Bular zid tushunchalar bo‘lishi bilan birga, dialektik xarakterga ham ega, ya’ni biri ikkinchisini keltirib chiqaradi. Har bir oqibatning ma’lum sababi bo‘ladi yoki hech bir oqibat sababsiz bo‘lmaydi. Deylik, shikoyat yozib idorama-idora yuradigan odamni bir so‘z bilan “shikoyatchi” deymiz. Unga bu “maqom”ning berilishiga ma’lum sabablar bo‘ladi.

Read more...

Virtual “qarmoq”qa ilinib, dogda qolmang yoxud “Fullips” dardi

Yaqinda bir tanishim ijtimoiy tarmoqda reklama qilinayotgan “fullips” moslamasini sotib olmoqchi ekanini aytib qoldi. Bu matoh labni shishirib, kattalashtirar emish. Taajjub, bunday moslama unga nima uchun kerak bo‘ldi ekan, deb o‘ylab qoldim. O‘zining tabiiy husni binoyidek bo‘lsa, labni shishirishdan maqsad-muddao nima? Xo‘p, shunday qildi ham deylik, u holda sun’iy lab bilan oilasi, yaqinlari, ayniqsa, ota-onasining ko‘ziga qanday qaraydi? Uyat, or-nomus tuyg‘ulari shu taxlit yo‘qola bormaydimi? Buning ustiga sog‘lig‘iga ham salbiy ta’sir ko‘rsatishi tayin.

Read more...

Hushyor bo‘ling, yoki ayb ogohlantiruvchi belgidami?

Poytaxtimizning markaziy ko‘chalaridan birida borayotgandik. Mashina tormozining to‘satdan chiyillashi yon-atrofdagilarni hushyor torttirdi. Hamma xavotirlanib, o‘sha tomonga qaradi. Ko‘chani kesib o‘tayotgan balog‘at yoshidagi qiz yo‘lning o‘rtasida qotib turar, uning qarshisidagi mashina haydovchisining rangi oqarib, qizchani koyirdi. Shu atrofdagi ayrim yo‘lovchilar “sekinroq yursangiz bo‘lmaydimi, axir yo‘l chetida piyodalar o‘tish belgisi turibdi-ku”, deya kinoya qilishdi. “Bilaman, yo‘l belgisi o‘tish joyidan ikki metr berida o‘rnatilgan qizchaning to‘satdan yugurib chiqishini qayoqdan bilay?”, dedi u.

Read more...

Keling, kalyankashlik qilamiz! “Chatoqdan maktublar” turkumidan

Assalomu alaykum, Toshvoy! Maktubim e’tibordan chetda qolmaganiga xursand bo‘ldim. Gazetaning bir burchagida “Fuqarolardan tahririyatga kelgan xatlar doimiy e’tiborimizda...”, deb yozgan  ahdingga sodiq ekansan.

Read more...

HAYDOVCHIGA MILLIY G‘URUR KERAKMI?

Ma’lumki, haydovchi jamoat transportini boshqarib borar ekan, uning har bir xatti-harakati yo‘lovchilar nazarida bo‘ladi. Uning o‘zini tutishi, muomala madaniyati, kiyinishi, salondagi  saranjom-sarishtalik kishi ruhiyatiga ta’sir ko‘rsatadi. Binobarin,  haydovchining o‘z ona tilida emin-erkin gapira olishi juda muhim.

Read more...

Saytlar qachon jonlanadi?!

Axborot kommunikatsiya texnologiyalari taraqqiy etishi bilan hayotimizni qulayliklarga boyitish maqsadida taqdim etilayotgan tejamkor va ishonchli imkoniyatlardan biri “Elektron hukumat” tizimining joriy etilishidir. Ma’lumki, “Elektron hukumat” tizimi jahon amaliyotida o‘zining afzalliklarini namoyon etib ulgurgan. O‘zbekistonda ham keng miqyosda rivojlanib borayotgan mazkur tizim davlat hokimiyati organlari, biznes sohasi, ayniqsa, fuqarolarga turli davlat xizmatlarini ko‘rsatish bilan axborot xizmatini taqdim etadi. Bugun viloyat hokimliklari rasmiy veb-saytlari ana shu vazifani nechog‘li ado etishmoqda? Quyidagi mulohazalarimiz shu haqda.

Read more...

SEN – MENGA TEGMA, men – senga tegmayman

Vazirlar Mahkamasining yil yakunlari bo‘yicha bo‘lib o‘tgan majlisida davlatimiz rahbari har bir xonadonga kirib, kredit berish haqida tushuncha berishni taklif etgan edi. Buni qarangki, hafta o‘tar-o‘tmas bu amaliyotga joriy etilibdi. Dam olish kuni bo‘lishiga qaramasdan, uyga bankdan kredit olish bo‘yicha so‘rovnoma xati keldi. Unda 150 million so‘mgacha turli yo‘nalishda imtiyozli kredit berilishi haqida yozilgan. Hatto qishloqlarda ham bank xodimlarining ana shunday so‘rovnoma o‘tkazib yurganliklarini yaqinlarimizdan eshitib xursand bo‘ldik. Bunday imkoniyatdan ko‘pchilik foydalanish umidida yangi rejalar tuzmoqda. Agar bu yo‘nalishdagi ishlar shu zaylda davom etsa, bir-ikki yil ichida yurtimiz tadbirkorlar makoniga aylanib, tez orada rivojlangan davlatlar qatoriga qo‘shilsa, ajabmas.

Read more...

TEZ YORDAMMI... Bez yordam?!

Qadrdonim Tosh muharrir, omonmisan! Qadrdonim, desam, qadrimni oshiryapti deb o‘ylama. Bir ko‘rgan — tanish, ikki ko‘rgan bilish, deganlariday... Ishgayam olaman, debsan. Shunday paytda shirinroq gapiray dedim-da! Tag‘in tilyog‘lamalik qilyapti, deb o‘ylama!..

Read more...

Kitob o‘qib tushunmagan vazir yoxud CHATOQdan maktublar turkumidan

Assalomu alaykum, Bo‘sh muharrir do‘stim, mening shoh bitiklarimga gazetangning bir burchagidan bulbulning dumicha keladigan joy ajratibsan. Shuni ham ijaraga beramiz, deb iddao qilibsan. Bir-ikki kun chapaqay jahlim chiqib yurdi. Buning ustiga bo‘sh muharrirmasman, Tosh muharrirman, deb nimalargadir sha’ma ham qilibsan!

Read more...

  • So'ngi yangiliklar
  • Ko'p o'qilgan

Xotin-qizlar doimiy e’tiborda

2017-11-16 11:05:39

MOZIYDAN TARALGAN NUR

2017-11-16 11:14:51

Ma’naviy talqin

2017-11-16 09:33:36

AFSHONAGA SAFAR

2017-09-20 07:40:47

RASMIY SAYTLAR

REKLAMA

REKLAMA

 

 

 

 

 

 

Kalendar

November 2017
S M T W T F S
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30

.