Qabr ustida qo'shiq aytiladimi?

O'zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi e'tiboriga!

Tabarruk maskanlarda qo'shiq aytish millatimizga yarashmaydigan odobsizlik ekanini bilishimiz, bilmaganlarga esa bildirishimiz kerak. Zero, qabrlar qoshida qo'shiq aytilmaydi, o'yinga tushilmaydi, aksincha, muqaddas Qur'on tilovat qilinib, savobi o'tgan ulug' zotlar, jamiki marhumlarga baxshida etiladi.

O'tmishning har bir obidasi bugungi davr odamlari uchun hayratlanarli tuyulishi tabiiy. Chunki me'moriy jihatdan afsonalardagidek taassurot uyg'otadigan minora-yu maqbaralarni tomosha qilgan kishining qalbi entikib ketadi. Shundan bo'lsa kerak, ko'pchilik ularning yonida suratga tushib, videotasvirlar olishga shoshiladi. Biroq tarixiy obidalar yonida surat va videotasvirga tushishning ham yozilmagan o'z qoidalari bor.

Keyingi paytlarda qator telekanallarda yosh xonandalarning kliplari ana shunday tarixiy obidalarda tasvirga olinayotganiga guvoh bo'lyapmiz. Bu bir tomondan yaxshi, ziyorat turizmini rivojlantirishda o'zi­ga xos targ'ibot vazifasini o'tashi mumkin. Lekin ayrim kliplarning mash­hur avliyo va allomalarning maqbaralarida olinayotgani, ayrim o'zlarini “betakror” san'atkor hisoblovchi “yulduz” va “yulduzcha”larning beo'xshov xatti-harakatlari ko'n­gilda og'riq uyg'otmoqda.

Yaqinda Xorazmdagi xususiy telekanallardan birida “Shirasi chak-chak tomadi, Anor menga yoqadi” degan naqoratga ega juda diltortar ashula yangrab qoldi. Tan olish joiz, o'ziga xos yoqimli ovoz… Biroq yosh xonanda o'sha qo'shiqni Pahlavon Mahmud hazratlarining maqbarasida kuylayapti?!

Pahlavon Mahmud maqbarasi Xivadagi eng naqshinkor obida bo'lib, o'zining moviy koshinlari bilan takrorlanmas va boshqalariga o'xshamaydigan darajada tengsiz sanaladi. Shuningdek, ushbu maqbaraga kiraverishda chap tomonda Qo'ng'irot sulolasiga mansub Xiva xonlari va ularning avlodlari dafn qilingan. Xonanda klipidagi  joyning shundoq yonida esa “Shajarai turk” va “Shajarai tarokima” asarlarining muallifi Abulg'ozi Bahodirxon qabri bor…

Klipning qolgan qismlari esa Islomxo'ja majmuasidan shundoq chiqqan joydagi gumbazlar yonida tasvirga olingan. Bu joylarda ulug' ajdodlarimiz hoklari yotgani yosh bolaga ham ayon-ku!

Nafaqat viloyat, balki poytaxt telekanallarida ham muqaddas qadamjolarda tasvirga olingan kliplar tez-tez namoyish etilmoqda. Ikki yoshning muhabbat sarguzashtlari tasvirlangan kliplarning biri Juma masjid majmuasida tasvirga olingan ekan. Qo'shiq yangrayapti, masjid ichida ikki yosh bir-biriga ehtiros bilan suykalishyapti. Xudo insof bergurlarning xabari yo'qki, bu tarixiy obida bir zamonlar ota-bobolarimizning qoni bilan yuvilgan.

Manbalarda qayd etilishicha, Chingizxonning o'g'li Jo'ji Xorazmni istilo qilganida shu masjidda ibodat qilayotgan musulmonlarni yoshu qari demay qilichdan o'tkazgan ekan. Ayrim shaxslarning qabri masjid ichida hozirga qadar saqlanib qolgan.

Xo'p, ba'zi bir xonandalar g'o'rligiga borib, muqaddas qadamjolar hurmatini joyi­ga qo'ymayotgani rost, ammo “Ichon-qal'a” davlat muzey-qo'riqxonasi ma'muriyati qaerga qarayapti? Ular o'z nazorati ostidagi hududda bunday “yalang'och” klip olishga ruxsat berishdan avval ssenariy yoki rejissyor loyihasi bilan tanishib, zarur maslahat va ko'rsatmalarini berib borishsa, ming chandon yaxshi bo'lar edi.

Xiva — maftunkor va afsonaviy tarixiy obidalar maskani bo'lish bilan birga, ulug' ajdodlarimiz hoki yotgan manzil hamdir. Shu bois uning qaysidir joyida qo'shiq aytish, raqsga tushish yoxud shunchaki o'yin-kulgu qilishdan avval farosatni ishga solish kerak. Tabarruk maskanlarda qo'shiq aytish millatimizga yarashmaydigan odobsizlik ekanini bilishimiz, bilmaganlarga esa bildirishimiz kerak. Zero, qabrlar qoshida qo'shiq aytilmaydi, o'yinga tushilmaydi, aksincha, muqaddas Qur'on tilovat qilinib, savobi o'tgan ulug' zotlar, jamiki marhumlarga baxshida etiladi.

Erpo'lat Baxt.

Javob qoldiring

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan

18 − 13 =