Ўз халқини рози қилмоқ улуғларнинг ишидир (Устозга бағишловлар)

Бу битик ё бағишловлар турфа ҳолат, турли вазиятларда ёзилган. Баъзан бир кайфият боис, баъзан эса устоз­нинг ўзи “бир кунда тўрт фасл кечар бошимдан” дея эътироф этганидай, бир сабаб бўлиб йўл-йўлакай қоғозга тушгандир. Масалан, “Совға” деган шеър устознинг Япония сафаридан бир олам таассурот ва завқу шавқ билан қайтиб келганларидан кейин, шу завқу ҳаяжонлар оғушида, биз – бир неча шогирдларига японча ручка туҳфа қилганлари асносида ёзилган эди. Айтмоқчиманки, хоҳ икки қатор, хоҳ тўрт сатр бўлсин – ҳар бир шеърнинг ўз мўъжаз тарихи ва таржимаи ҳоли бор…

Бу туркумдаги энг муҳим, айни пайтда энг дардли ва армонли нуқта – “Маънавият меъморлари” парчасида акс этган деб ўйлаймиз. Боиси янги замон Бунёдкори бино этган бугунги давру замонларни улуғ устозларимиз ҳам орзу этган эдилар.

Устозлар ёди — хотираси дилларимизда, уларнинг кўрмай кетган кунлари ҳақи шу кунларнинг қадрига етайлик, азиз ватандошлар.

Сирожиддин САЙЙИД,

Ўзбекистон халқ шоири

 

Эл аро доим зиё бирлан

                                 маориф бўлгуси –

Битта фарзанди агар

                           Абдулла Ориф бўлгуси.

2011

                        * * *

(Устоз шеърига)

Биринчи муҳаббатим,

                            Оғрир дил, муҳаббатим.

Биринчи муҳаббатим –

                            Охирги муҳаббатим.

2014

 

МАЪНАВИЯТ МЕЪМОРЛАРИ

(“Бедорликнинг йўл харитаси”

достонидан)

…Бир Ватанким, поёни йўқ,

                 кўринмайдир адоғи,

Юрт биносин қурган зотлар,

                 жонлар Сизга садоға!

Остонадан бошлангайдир

                 асли таълим-тарбият,

Ахлоқ-одоб дарслари ҳам

               маърифат, маънавият.

Қирқ беш кунда пайдо бўлмиш

               кўз олдингда зап шаҳар,

Бу мўъжиза қайдан келди,

                 ўйладингми, ҳамшаҳар?

Тошкитоблар битган қадим

           тош маҳаллар айтсинлар,

Ҳазрат Бобур гапирсинлар,

           Тожмаҳаллар айтсинлар.

Дунёдир бу ‒ турфа одам,

             пасту баланд турмушдир,

Кимлар Расадхона, кимлар

             ҳасадхона қурмишдир.

Сўз биносин қурган зотлар,

             жонлар Сизга садоға,

Устоз Абдулла Ориф ҳам

           Чингиз Айтматов оға!

Сиз энг қийин замонларнинг

             заққумларин ютгансиз,

Элингизга шон келтириб,

             эл учун жон тутгансиз.

Гўё ҳаргиз ўлмагансиз ‒

             худди иссиқ нафасдай,

Суратлардан қарайдирсиз

             Алпомишдай, Манасдай.

Ўхшайдирсиз мангу сўнмас

             маънавий қуёшларга,

Буюк ибрат мактабисиз

             Сиз бугунги ёшларга.

…Уч минг, тўрт минг хонадондан

               таралгай меҳр иси,

Беш юз чевар қиз-жувоннинг

               ёришганда чеҳраси.

Не-не зулмат асрларни

               қаламим-ла ағдардим,

Мен шеъримга нур-зиёни

             шу уйлардан ахтардим.

Битсайдим гар Термиздан то

             Зомин, Шуманай қадар,

Завқу шавқим, ҳайратларим

            бўлгайди юз минг дафтар.

                        * * *

Дунёдир бу – турфа олам,

         пасту баланд турмушдир,

Кимлар Расадхона, кимлар

             ҳасадхона қурмишдир.

Бир Ватанким, поёни йўқ,

             кўринмайдир адоғи,

Юрт биносин қурган зотлар,

              жонлар Сизга садоға!

Обод қишлоқ, бир кўчангда

               қанча кўрку тароват,

Қанча орзу-ҳавас кўрдим,

               қанча файзу фароғат.

Бир гўшангда дуо айлар

             мушфиқ онажонларим,

Қанот ёзсин, улғайсин деб

             мурғак полапонларим.

Оиланг тинч, Ватанинг тинч,

             демак, ухла болам, тинч,

Ширин, сокин тушларингдай

             бўлсин рўйи олам тинч.

Шавкатли эл фарзандисан ‒

                   дуогўйинг шу элдир.

Ўз элингга шаън келтиргил,

           шараф келтир, шон келтир.

Бир кўнгилни шод айламоқ

                     мушкул эрур бағоят,

Бутун элни обод қилмоқ

           мардликдир ҳам матонат.

Бу хислатлар пойқадами

               қутлуғларнинг ишидир,

Ўз халқини рози қилмоқ

                 улуғларнинг ишидир.

23.07.2018 й.

 

                       СОВҒА

Дунёнинг ярмиси ‒ нур ва зиёдан,

Ярми ‒ ёзув-чизув, ярмиси ‒ ғавғо.

Қалам келтирдингиз Ёпониёдан,

Дедингиз: Бу мендан сизларга совға.

 

Олам мусофирлар билан бедордир,

Сайёҳлар ичра ҳам сиз мулло, ака.

Дунёнинг энг гўзал қисми дийдордир,

Дийдор қутлуғ бўлсин, Абдулло ака!

 

Бундай пайт кўргали дўсту ёрон ҳам

Ўғиллари келгай, қизлари келгай.

Сиздан, қучоқ очиб пешвоз олган дам,

Япон ёмғирларин ислари келгай.

 

Биз-чи, биз қаламни чўнтакка урдик,

Гўё бўй қўшилди қад, бўйимизга.

Олис эллар ҳақда суҳбатлар қурдик,

Сўнгра тарқаб кетдик уй-уйимизга.

 

Шоирлик нимадир?

Дард билан ҳижрон.

Қалам ҳам бир нени илғаса керак.

Биз ухлаб қолганда, тунлари пинҳон

Билдирмай японча йиғласа керак.

2003

 

              ЭҲТИРОМ

Жаҳон бўлмас муҳорибсиз,

замон бўлмас мухолифсиз,

Яшаб бўлмас бу дунёда

вале шеъру маорифсиз,

Ким айтур энди яйрабсиз,

ким айтур энди ҳорибсиз,

Ҳамон Абдулла Орифсиз,

ҳамон Абдулла Орифсиз.

 

Туманлар, барча ёмғирлар,

фасллар суҳбати ичра,

Жунунлар, изтироблар ҳам

асрлар суҳбати ичра,

Қасрлар ҳайъати ичра,

вазирлар суҳбати ичра

Аён Абдулла Орифсиз,

ҳамон Абдулла Орифсиз.

 

Бу йўллардан неча устоз,

неча соҳибкалом ўтган,

Улуғ Шайхзода ҳам Ойбек,

улуғ Ғафур Ғулом ўтган,

Уларнинг ному ёдин ҳам

баётин бардавом этган,

Нишон Абдулла Орифсиз,

ҳамон Абдулла Орифсиз.

 

Ҳаволар, сарзаминларда

бу шеърий кайфият бордир,

Ватан бордир Ватанда то

бу янглиғ шеърият бордир.

Бу янглиғ шеърият то бор,

Ватанда қадрият бордир,

Макон Абдулла Орифсиз,

ҳамон Абдулла Орифсиз.

 

Тузумлар узра чақнаб,

кўкда чақмоқларни сўндирган,

Муҳит деворларига дил

билан чечаклар ундирган,

Кўмир дилларни куйдирган,

темир йилларни синдирган

Фиғон Абдулла Орифсиз,

ҳамон Абдулла Орифсиз.

 

Бу шеърлар янграган уйлар

чироғида Ватан бўлгай,

Уларни ёдлаган авлод

сабоғида Ватан бўлгай,

Дилу жону қабоғи ҳам

қароғида Ватан бўлгай,

Замон Абдулла Орифсиз,

ҳамон Абдулла Орифсиз.

 

Улуғ кунлар баҳорида,

тирикликнинг наҳорида,

Улуғ эл бирла дардлашган

улуғ зотлар қаторида,

Жаҳон аҳлига юз тутган

бу ўзбеклар диёрида

Жаҳон Абдулла Орифсиз,

ҳамон Абдулла Орифсиз.

2001

 

ОНАМНИНГ КУЛЧАЛАРИ

Келтирди тонг чоғи бир

           сабо ва бир қуш хабар:

Очилмиш баҳорнинг илк

           бойчечак ‒ гулчалари.

Лекин мен учун энг зўр,

         энг қувончли хушхабар ‒

Онамнинг кулчалари.

             Онамнинг кулчалари.

Минг чақирим йўл босиб

             келган совға-салом бу,

Меҳр билан бойланган

                   тўша-тугунчалари.

Ҳар бири қуёш янглиғ

               чарақлаган олам бу ‒

Онамнинг кулчалари.

               Онамнинг кулчалари.

 

Порлаб кетар рўзғорим,

               ёришгай илиқ-илиқ

Кўнглимнинг музлаб ётган

               энг тийра гўшалари.

Ҳар гал умид келтиргай,

           келтиргайдир тириклик ‒

Онамнинг кулчалари.

             Онамнинг кулчалари.

 

Айрилиқ, ҳижронларга

             тўлуғ умрим мактаби,

Равшан тортгай унинг энг

                   зим-зиё кўчалари.

Қирқ йилким таскин бергай

               энг тансиқ дийдор каби ‒

Онамнинг кулчалари.

               Онамнинг кулчалари.

‒ Онангдан хабар олгил,

             Сирож сен тез-тез бориб…

Фироқлардан кичрайган

               жуссаси, қўлчалари,

Сизни кўзига суртгай

               устоз Абдулла Ориф,

Онамнинг кулчалари.

               Онамнинг кулчалари.

Қисматимдан шодману

             аммо Вақтдан хафаман,

Юзимга урилганда

             кўкламнинг дўлчалари,

Сизнинг наздингизда лек

             мен ҳамон талабаман,

Онамнинг кулчалари.

             Онамнинг кулчалари.

Умр бер ҳам соғлик бер,

             нур бергил кўзларига,

Худойим, бир аёлга

         дард, заҳмат шунчаларми?

Меҳру соғинч бобида

             ўхшайди ўзларига ‒

Онамнинг кулчалари.

           Онамнинг кулчалари.

2015

 

                СОМОНЧИЛАР

Ажабмас, эрта кун бир шоир укам,

Шеърлар ёзиб юрса Сомон йўлида.

Абдулла Орипов

 

Устозлар Сўзда ҳам хокисор қулдек,

Тупроқдан излашган армонларини.

Бизлар ўзимизча забт этиб бўлдик,

Чангитиб шеърият осмонларини.

 

Сомон йўлларида юрибмиз, мана

Фалак буржларидан иржаймоқдамиз.

Кўкда Зуҳродан ҳам сўраб кўрмана,

Гоҳ ҳиринглаб, гоҳо тиржаймоқдамиз.

 

Тўлин ой агарчи бизга чой дамлаб,

Булутни тўшакка айлантиролдик.

Бизлар бир ҳолатда кетдик баландлаб:

Биз сўзни хашакка айлантиролдик.

 

Тупроққа қорганлар дил хирмонини,

Ердан олгандирлар шеърга ҳам ихлос.

Устозлар йиққанлар Сўзнинг донини,

Бизлар сомон ташиб юрибмиз, холос.

2007

                        * * *

Охир мухолифлар ҳориб бўлдилар,

Эл-юрт сўз фаҳмига бориб бўлдилар.

Сизнинг шеърингиздан, Абдулло ака,

Қанча Абдуллалар ориф бўлдилар.

2001

                        * * *

– Рози бўлгайсизми, – дерди

                       кекса устоз кўзда нам, –

Мендин ўзга барчангиз

                     ҳазрат Навоийсиз десам?..

2011

Янгиликларни дўстларингизга улашинг

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan

4 × 4 =