“Neki istarcen, özingdan istagil”
Italiya naşri ŞOMURODOVni “ÖZBEK MESSISI” deb yozdi
Futbolga unçalik ham qiziqmaydiganlar uçun eslatma: hamyurtimiz Eldor Şomurodov ayni davrda “Benazir” laqabli Joze Mourino qöl ostida “Roma” klubida töp tepmoqda. Osiyo qitʼasidan şu kunga qadar Yevropa top klublarida yaponiyalik, koreyalik futbol yulduzlari dovruq taratgan edilar. Endi esa Özbekiston vakilining davri keldi. Xudo xohlasa, u jahonni zabt aylagan birinçi osiyolik futbolçi böladi. “Oltin töp”ga ega çiqişi ham ehtimoldan xoli emas. Dalil şuki, unça-munçani tan olmaydigan italiyalik jurnalistlar Eldorni hozirdanoq Messi izdoşi örnida körmoqdalar.
Gapning oçiğini aytsam, hamyurtimiz — Surxon yigiti Eldor Şomurodov “Jenoa” klubida öz faoliyatini boşlamasdan avval kamina Italiya “A” seriyasi turniriga umuman qiziqmasdim. Köhna qitʼaning uçta favoriti “Mançestr Yunayted”, “Real” va “Barselona” klublari öyinlarini kuzatib borardim, xolos.
Eldor Italiyada töp surişga kirişganidan söng “Jenoa”ning har bitta öyinini televideniye orqali kuzatadigan, mabodo televideniyemiz namoyiş qilmay qöysa, internet sari yuzlanadigan böldim. Şu barobarida futbol gazetasi muştariysiga ham aylandim.
Pandemiya tufayli tomoşabin kiritilmagan stadionlar oşa “Eldor, Eldor!” degan ovozlar jaranglardi. Italiyalik murabbiylar özbek yigiti ismini heç buzmasdan talaffuz qilardilar. Yodimda, bir öyindan söng hamyurtimiz italyan jurnalisti iltimosiga binoan özbek tilida gapirdi. Kamtarona alpozda, kulimsirab söyladi. Endilikda u italyan tilida ham intervyu bermoqda.
Köpçilikka maʼlumki, Roberto Mançini yetakçiligidagi Italiya terma jamoasi yaqindagina Yevropa çempioni böldi. Gap bunda emas.
Gap şundaki, italiyaliklar çempionatda tartibli va irodali öyin körsatib, işqibozlarni qoyil qoldirdilar.
Binobarin, Italiya çempionati jahon miqyosidagi eng kuçli çempionat ekanligi yuzlab mutaxassislar tomonidan tan olindi. Quvonarli jihat şundaki, Yevropa mamlakatlari orasida birinçi bölib Italiya sporti mutaxassislari özbekistonlik futbolçilar bilan samimiy munosabatda bölmoqdalar. Xususan, 2000-yillar örtalarida toşkentlik Ilyos Zeytullayev italyanlarning “Verona”, “Jenoa” kabi klublarida öynagan edi. Hozir Ilyos Italiyada istiqomat qilmoqda.
Eldor Şomurodov “Jenoa” klubi safida muvaffaqiyatlarga erişa boşlaganidan söng sobiq ittifoq hududida yaşayotgan köplab işqibozlar Özbekistonda Jarqörğon degan tuman borligini bildilar. Rossiyalik bloger, YouTube tarmoğidagi “KraSava” kanali boşlovçisi Yevgeniy Savin yurtimiz, aniqroği, Surxondaryo viloyatining Jarqörğon tumanida bölib, Özbekiston milliy jamoasi va “Jenoa” klubi hujumçisi Eldor Şomurodov haqida maxsus körsatuv tayyorlab qaytgandi. U yaqinda yetakçi futbolçimiz faoliyatini qamrab olgan videomuloqotni efirga qöydi. Eldor körsatuv davomida muallifning qiziqarli savollariga javob bergan. Mavzular turli-tuman: Joze Mourino va “Tottenxem”ning eʼtiboriga tuşgani, “Yuventus” tomonidan bölayotgan qiziqiş, “Ştutgart” taklifi, vaqtida bozorda ham işlagani va albatta, Özbekiston milliy jamoasining qaçon mundialga çiqişi…” deb yozadi “Interfutbol” (2021 yil, 13 iyul, 55-son).
Töğri, Özbekiston milliy terma jamoasining mundialga çiqiş imkoniyati tezda yakun topgani millionlab muxlislar hafsalasini pir qildi, ammo Eldorning jahon miqyosida tanilayotgani öksik köngillarga tasalli baxş ayladi.
Rossiyalik blogerning “Qiziq, Eldor Şomurodov taʼtilni nega Dubay yoki şunga öxşaş şaharda emas, aynan Jarqörğonda ötkazmoqda?” degan savoliga Eldor quyidagiça javob beribdi: “Hamişa xorijdaman, ota-onamni kam köraman. Şuning uçun bu safar uyga keldim. Qolaversa, şu bahona öğlim tuğilgani şarafiga oş berdik. Bizda şunday odat bor”. Bloger: “ Maşʼal” öz maydonida “Bunyodkor” bilan öynaganida, Rivaldo bilan qöl uşlaşib maydonga tuşgan ekansan…” deb eslatganida futbolçimiz: “Aslida har doim maydonga amakim bilan (Eldorning amakisi “Maşʼal” klubi öyinçisi bölgan. B.R.) tuşardim. Öşanda hammasi öz-özidan röy berdi — jamoamiz boşqa tarafga ötdi, keyin Rivaldo aynan men turgan joyga kelib qoldi” deydi.
Har qanday tasodif zamirida qandaydir qonuniyat yaşirin. Ehtimol, Ronaldo, Devid Bekxem, Zayniddin Zidanlar bilan bir davrda koptok tepib, jahon futboli yulduzi maqomiga erişgan Rivaldoning Qaşqadaryoda yoş futbolçi Eldor Şomurodov bilan qöl uşlaşgani şunçaki tasodif emasdir? Lekin Rivaldo qölidan kim uşlaganini bilganmikan?
Blogerning: “Eldor talqinidagi “A” seriyaning 3 nafar futbolçisi kimlar?” degan savoliga hamyurtimiz javoban deydiki: “Faqat hujumçilarni tanlayman: Kriştianu Ronaldu, Romelu Lukaku va Zlatan Ibragimoviç”. Biz ham Eldorning tanloviga qöşilamiz. Misol uçun Kriştianu Ronaldu hozirgi davr jahon futbolining afsonasi. U bilan faqat Lionel Messini taqqoslasa böladi. Yaşil maydonda Eldor Ronaldu oyoqlari orasidan koptokni olib qöyganida teleşarhlovçimiz qançalik hayqirganini eslaylik!
Qanday ajoyib-a, qanday ajoyib! Biz Kriştianu Ronaldu, Zlatan Ibragimoviç, Lukakular bilan bir qatorda Eldor Şomurodovning ham öyinlariga baho bermoqdamiz. Bu esa öz navbatida 109 yillik yölni bosib ötgan özbek futboli yilnomasida yangi zarvaraq oçilganini dalillaydi.
Uşbu maqolani yoza boşlaganimda tahririyatga sport jurnalistlaridan biri Muhammadjon Ahmedov kelib qoldi. Biz u bilan birga “Jenoa” klubi öyinlarini muhokama qilardik. Hattoki, klub boş murabbiysi Davide Ballardiniga, Eldorga köproq imkoniyat yaratib bering, uni öyin boşidanoq tuşiring, degan mazmunda iltimosnoma ham yozmoqçi bölganmiz. Gapning indallosini aytganda, Ballardini klubni qabul qilib olgan vaqtlarida osiyolik hujumçiga unçalik eʼtibor qaratmay, uni zaxirada qoldirar edi. Şu bois unga köpgina eʼtirozlar bildirilgan. Keyinçalik esa Ballardini Eldorga porlaş imkoniyatini yaratib berdi. U çunonam porladiki! “Balli, Eldor!” “Jenoa” Italiya “A” seriyasi 36-turida “Bolonya” mehmoni bölib, ortga 2:0 hisobidagi ğalaba bilan qaytdi. Eldor Şomurodov bu uçraşuvda “Genuya” jamoasi vakillari orasida eng yuqori ballga munosib körildi, garçi gol urmagan bölsa-da. Muhimi, u töliq vaqt harakatlanib, tinim bilmasligi bilan yaqqol ajralib turdi”. “Hamyurtimiz keyingi tur öyinida “Atalanta” darvozasini 2 marta nişonga oldi, vaholanki, u maydonga ikkinçi bölimda tuşdi. Aytiş örinli, Şomurodov Italiyada ilk marta “dubl”ga erişdi” deb yozdi gazeta (“Interfutbol”. 2021 yil, 18 may, 39-son).
Eʼtibor qiling: “Atalanta” joriy mavsumda Italiya çempionati “A” seriyasida uçinçi örinni egallagan jamoa. Şunday favorit jamoa darvozasiga ikkita gol uriş hazilakam natija emas-da! Xulosa sifatida aytganda, Eldor Şomurodov öz klubida Zapakosta, Pandev, Badel, Zays kabi çarm töp ustalaridan ham yaxşiroq öynadi. Skamakkaga tenglaşib, klubning ikkinçi töpurari böldi. Binobarin, haqli ravişda “Roma” klubi mutaxassislari nazariga tuşdi. Aytiş joizki, u hamişa sof tarzda, özi mehnat qilib gol urdi. Jarima maydonlaridan emas.
Mazkur naşr yozadi: “… Futbol taraqqiyoti ham ayrim isteʼdodli şaxslarning porlaşlari bilan çambarças boğliq. XX asrning 60-yillari özbek futbolini Birodar Abduraimovsiz tasavvur qiliş qiyin. Xalqimiz şoir va sanʼatkorlarni qança uluğlagan bölsa, Birodar Abduraimovga ham şu qadar mehr qöygan. Keyinçalik Mirjalol Qosimov ösmirlar va yoşlar örtasida jahon çempioni bölib, katta şov-şuv kötardi. Ravşan Ermatovning hakamlik faoliyati ham futbolimizning alohida solnomasidir. Nazarimizda, özbek futboli yana bir yangi tarix arafasida turibdi. Bizningça, Eldor Şomurodovning “Roma” safiga qöşilişi şunday bahoga arzigulik voqea hisoblanadi. Bu futbolimizdagi çinakam tarixiy voqea. Ilyos Zeytullayevning bir muddat “Yuventus”da öynagani, Eldorning “Rostov”dan “Jenoa”ga köçib ötgani öz yöliga. Bunday voqealar futbol hayotida tez-tez uçrab turadi. Lekin “Roma”da, yana Joze Mourino qöl ostida öynaş — butunlay boşqa masala” (Muhammad Vali. “Roma”, Şoma va superliganoma”. 2021 yil, 3 avgust).
Alalxusus, “Jenoa” Eldorni “Rostov” klubidan 7,5 million yevroga xarid qilgan. “Roma” Özbekiston milliy terma jamoasi hujumçisini 17 million yevroga sotib oldi. Hamyurtimiz 2026 yilning 30 iyunigaça “Roma” safida töp tepadi. Darvoqe, uning yillik maoşi ikki million yevro qilib belgilangan. “Jenoa” klubida Eldor yiliga bir million uç yuz ming yevro olar edi.
Bundan buyoği juda ham qiziq. Çunki, taʼkidlaganimizdek, “Jenoa” örtamiyona klub edi. Mou (boş murabbiyni şunday atamoqdalar) yetakçiligidagi “Roma” esa yangi mavsumda çempionlikni közlayotgan bölsa ajabmas. Boisi, bundan ön bir yil muqaddam Mou “Inter”ni ğoliblik şohsupasiga olib çiqqan edi. Ballardinidan tafovut qilgan alpozda u Şomaga (Eldorni şunday atamoqdalar) köproq işonç bildirişi mumkin. Keyinçalik Davide Ballardini Eldor töğrisida: “U çiroyli va samarali öynaydi. Maşğulotlarda öziga xos xususiyatlari borligini angladim. Faqat moslaşişi kerak, axir butunlay boşqa futbol olamidan keldi, lekin potensiali katta” dedi.
Yangi mavsumni “Jenoa” yirik hisobdagi mağlubiyat bilan boşladi. “Inter” klubiga 4:0 hisobida yutqizdi. Bizningça, bundan heç bir özbekistonlik xafa bölmadi. Çunki, genuyaliklar yuqori natijalarga erişişni öylamaydilar. Ular transferlar miqdoridan quvonişadi, xolos. Rasmiy maʼlumotlarga qaraganda, mazkur klub mutasaddilari yana bir futbolçimiz Ibrohimxalil Yöldoşevga qiziqiş bildirgan ekanlar.
“… Eldor bilan nega şartnoma tuzdik? Jamoaga tezlik va harakatçanlik kerak, ayniqsa hujumda. Eldorning transferidan mutlaqo qoniqdik. Öşa kunning özida bu kelişuvga ajoyib reaksiya kuzatildi. Köpçilik buni kutmagandi. Sababi, transferlar bozori — şafqatsiz. Bunday yaxşi xaridni amalga oşiriş esa ajoyib, albatta. Töğri, tarkibimiz dunyoda eng kuçlisi emas. Lekin heç kim keyingi öyinda ğalaba qozonolmasligimizni aytolmaydi” dedi Mou.
Portugal “Roma”ga toza nafas olib keldi. Angliyalik qimmatbaho futbolçi Temmi Abraxamning safga qöşilişi barobarida Eldor Şomurodovga raqobatçi paydo böldi. Raqobat bor joyda esa ösiş voqelikka köçadi.
Eldor ikkita örtoqlik uçraşuvida maydonga tuşib, har ikkisida bittadan gol urib, hisobiga bittadan samarali uzatma yozdirib boş murabbiy işonçini qozondi. Yevropa Konferensiyalar ligasi saralaşi “pley – off” bosqiçi doirasida “Trabzonspor” (Turkiya) ga qarşi bellaşuvda hamyurtimiz 81- daqiqada ğalaba töpini darvozaga yölladi. Aytiş joizki, 82-daqiqadagina Mou uning örniga ispaniyalik Borxa Mayoralni tuşirdi. Bu holat esa “A” seriya startida “Fiorentina”ga qarşi Şomurodov boşlanğiç tarkibda öynaydi, qabilidagi xulosalarga sababçi bölgan edi. Biroq u zaxirada qoldirildi, Abraxamga imkon berildi. Bunga javoban hujumçi ikkita golda iştirok qildi. “… Şoma oçiq hududlarda juda xavfli, Temmi esa köproq “qotgan” holda harakatlanadi. Agar u çarçab qolmaganida ham, bir neça daqiqadan keyin örniga Şomurodovni tuşirardim, baribir” dedi Mou. Alalxusus, birinçi turda yaşil maydonda “javlon urgan” Eldor Şomurodovni “zangori ekran” hamda internet saytlari orqali körib nafaqat özbekistonliklar, balki, butun Osiyo xalqlari benihoya sevingan bölişlari muqarrar.
Öyinga 69-daqiqada qöşilgan hamyurtimiz uçinçi golga assistent böldi. Uning uzatmasi çiroyli çiqqani bois yodimizga muhrlandi. “A” seriyada “Roma” safidagi debyut öyin kelgusida qozoniladigan zafarlarning deboçasi bölsa ajabmas.
Nazdimizda, Eldor Şomurodovga omad kulib boqayotgandek. Dalil şuki, Osiyo qitʼasidan Italiyaga borgan heç bir futbolçi bu qadar tez tanilmagan, maqtovlar ila siylanmagan edi. Hayratlanarli jihat: “Gazzetta dello Sport” naşri “Şomurodov — özbek Messisi” sarlavhali maqola eʼlon qildi. Italiyaning maşhur naşrida çiqqan uşbu maqola ovozaga aylanganini tasavvur etiş mumkin.
Alhol, joriy yilning 24 avgust kuni “Roma” klubi yangi futbolçilari — Matias Vina hamda Eldor Şomurodov iştirokida matbuot anjumanini taşkil qildi. Anjumanni klub boş direktori Tyago Pinto olib bordi. U jumladan şunday dedi: “Eldor Italiyaga ötgan mavsum kelgandi. U yaxşi töp surdi va biz undagi sifatlar ham jamoamiz, ham murabbiyimizga foyda keltirişi mumkinligini tuşundik”. Tadbirda yangi öyinçilarga savollar berildi. Klubga ötişi xususidagi savolga Eldor quyidagiça javob qaytardi: “… “Roma”dan qiziqiş bölayotganini eşitganimda, darhol, “ha” dedim. Birinçi navbatda, bunga “Roma”ning Yevropadagi yetakçi klublardan biri ekanligi, qolaversa, Mourino singari buyuk murabbiy bilan birga işlaşim mumkinligi sabab böldi”.
Mardga maydon kerak, deydilar. Eldorning röparasida ayni davrda “maydonlar köp”: “A” seriya, Italiya kubogi öyinlari, UYEFA Konferensiyalar ligasi (Kuni keça “Roma” öz “uyida” keçgan javob uçraşuvida “Trabzonspor” klubini 3:0 hisobida “yer tişlatdi”) … Yana bir yarim yildan söng jabha oladigan Osiyo çempionati saralaş bosqiçi… Darvoqe, sloveniyalik mutaxassis Sreçko Katanets yaqindagina Özbekiston milliy terma jamoasi boş murabbiyi rutbasida faoliyatini boşladi. U ham futbolçi sifatida Italiya orqali jahonga tanilgan: “Sampdoriya” klubida öynab Italiya çempioni bölgan. Xullas, bundan buyoği Eldorning mahsuldorligiga boğliq. Navoiy hazratlari iborasi ila aytganda: “Neki istar ersang özingdan istagil”.
Bahrom RÖZIMUHAMMAD.
