Asrni ortda qoldirgan onaxon

Inson umri yillar bilan o'lchanadi, ammo uning qadri bosib o'tgan yo'li, elga qilgan xizmati, farzandlariga bergan tarbiyasi va orttirgan obro'-e'tibori bilan belgilanadi. Farg'ona viloyati Qo'shtepa tumani Qorajiyda qishlog'idagi “Xalqobod” mahallasida yashovchi Iboxon aya Qosimovaning 102 yillik umri ham ana shunday ibratli hayot sahifalaridan iborat.

Yaqinda Iboxon ayaning xonadonida quvonchli voqea yuz berdi. Bir umr halol mehnat qilib, el-yurt koriga yaragan onaxon davlatimizning yuksak mukofotlaridan biri — “Shuhrat” medali bilan taqdirlandi. Mukofotni Farg'ona viloyati hokimi Xayrullo Bozorov onaxonning xonadoniga tashrif buyurib, shaxsan topshirdi.

Bu e'tirof Iboxon aya uchun katta quvonch bo'ldi. Onaxon mukofotni qo'liga olar ekan, chuqur hayajonga tushdi:

— Shunday mukofot menga berildimi? — deya quvonch ko'z yoshlarini tiya olmadi.

Bu ko'z yoshlar ortida bir asrdan ziyod umr, minglab mashaqqatli kunlar, tong sahardan boshlangan mehnat, farzandlar tashvishi va halol rizq ilinjida o'tgan yillar mujassam edi.

Iboxon ayaning hayoti oddiy mehnatkash o'zbek ayolining umr yo'liga o'xshaydi. Ammo ana shu oddiylik zamirida ulkan matonat bor.

U kishi yoshligidan dalada ketmon chopdi, paxta terdi, ipak qurti boqdi. Oila ro'zg'ori, farzandlar tarbiyasi deb mehnatdan qochmadi. Keyinchalik ipak kombinatida ham sidqidildan mehnat qildi.

Turmush o'rtog'i Ashur bobo bilan yelkama-elka turib, oilasini obod qildi, farzandlarini voyaga yetkazdi. Ashur bobo olamdan o'tgach ham, Iboxon aya hayotning og'ir-engiliga sabr bilan dosh berib, farzandlari va nabiralari uchun suyanch bo'lib yashadi.

Oilada 3 qiz va bir o'g'il kamol topdi. Bugun esa bu xonadonda farzandlardan tashqari 40 nafardan ziyod nabira, 30 nafardan ortiq chevara va 4 nafar evara bor.

— Agar nabira va chevaralar uyimizga kelishsa, to'y-bayram bo'lib ketadi, uyimizning fayzi oshadi. Ich-ichimdan xursand bo'laman, — dedi onaxon.

Bu so'zlarni aytar ekan, onaxon yoshlik yillarini esga olib, mayus tortdi:

— Ey, bolam, biz og'ir yillarni, urush davrlarini, ocharchilik kunlarini ko'rdik. Nonga zor bo'lgan kunlarimiz bo'lgan. Non topolmay, onamiz ko'katlarni to'g'rab, ovqat pishirib bergan kunlar ham o'tgan. Bugun esa to'qlik zamoni, Allohga ming shukur. Yurtimiz tinch, obod, to'qchilik. Nima yeyman, nima kiyaman desang, hamma narsa bor. Bularning shukronasini keltirishimiz kerak. Bu fayzli kunlarga faqat va faqat shukur qilishimiz lozim, — dedi onaxon suhbat davomida.

“Iboxon aya, mana, bir asrdan ortiq umr ko'rib, mazmunli hayot kechirib kelyapsiz, uzoq umr ko'rishning qanday sir-asrorlari bor?” — deb so'raganimizda, onaxon tabassum bilan shunday javob berdi:

— Ey, bolam, hayotingizda odamlarga faqat yaxshilik qiling. Qo'ldan kelgancha saxovatli bo'lib, odamlarga keng bag'irlik qiling, shirin so'zingizni ayamang. Hech kimga yomonlik qilmang, bu haqda hatto o'ylamang ham. Agar sizga kimdir qattiqroq gapirsa, diqqat bo'lib, “menga shunday dedi-ya”, deb o'ylab yurmay, ko'ngildan chiqarib, yaxshi narsalarni o'ylang. Mehnat qiling, undan sira qochmang. Shunda, albatta, Alloh nasib etsa, uzoq umr ko'rasiz.

E'tirof etish kerakki, onaxon kabi bir asrdan ortiq umr ko'rib, ortidan ezgu nom qoldirish har kimga ham nasib etavermaydi. Iboxon ayaning 102 yillik hayotiga boqib, halol mehnat qilgan insonning umri hech qachon e'tiborsiz qolmasligiga, yaxshilik va mehnat, albatta, qadr topishining yorqin namunasiga yana bir karra iqror bo'ldik.

Fotima MANSUROVA,

jurnalist.