Tog'larni uyqudan uyg'otib qaytdim!
Sayyora SAMANDAR
Muallif haqida:
Sayyora Samandar 1968 yilda Toshkent shahrida tug'ilgan. O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a'zosi. Filologiya fanlari nomzodi, dotsent.
Shoiraning “Sizga aytolmagan so'zlarim”, “Ko'nglum”, “…Va yana bahor”, “Ozodlikdek baxt yo'qdir”, “Faqat ishq”, “Mening haqiqatlarim”, “Matonatli Maryam qissasi”, “Mening Otam” nomli esse-xotira kitoblari nashr etilgan.
2025 yilda Ozarbayjonda “Oshiqlarga salom ayting” nomli she'riy to'plami nashr etilgan.
2022 yilda “Shuhrat” medaliga sazovor bo'lgan.
(Gruziya daftari. Sairme ilhomlari)
* * *
Tog'lar, nega jimsiz?
Daraxtlar?
Uyqu vaqti tamom!
MEN KELDIM!!!
* * *
Tog'lar jimjit.
Atrof sukunat.
Toshlar go'yo buyuk qayg'uda.
Bulutlarga boshini qo'yib,
Daraxtlar ham beg'am uyquda.
Shuncha sokin bo'ladimi tog'
Qalbda vulqon otayotgan payt?
Og'ushiga cho'kib oromning,
Halovatga topilarmi vaqt?
Bildim, shoir kelmagan bunga,
Bu yerlarga kelmagan hech dard.
Daraxtlarni bir-bir silkitib,
Men tog'larni uyg'otishim shart!
* * *
Daraxt bo'lmoq baxtdir hech yo'qsa,
Bir yaxshilik naqddir hech yo'qsa,
Yashash uchun vaqtdir hech yo'qsa,
Dilim, yashil yaproqqa aylan!
Umr — tog'da esgan bir shamol,
Fursat ham yo'q bermoqqa savol,
Vujudingga yetmasdan zavol,
Vatan degan bayroqqa aylan!
* * *
Tog'da kezgan jayronim,
Goho dili vayronim,
Menday joni arzonim,
Seni olib ketaymi?
Majnuntolday xam damim,
Shodon damim, g'am damim,
Bo'lar eding hamdamim,
Seni olib ketaymi?
Dilim lola bo'lgaydir,
Jonim jola bo'lgaydir,
Haqqa nolam bo'lgaydir,
Seni olib ketaymi?
Yig'lab qolma izimdan,
Ko'z yosh solma izimdan,
Qarab tolma izimdan,
Seni olib ketaymi?
Yurgil, dilni titarmiz,
Ko'ngil aro yitarmiz…
O'tli she'rlar bitarmiz,
Seni olib ketaymi?
Seni olib ketaymi?..
* yitmoq-yo'qolmoq, adashmoq
* * *
Jaholat zahrini kesguncha,
Johilning qahrini kesguncha,
Zang bosgan kishanni yechguncha,
Tog'larni bag'rimdan bermasman!
Irmoqlar daryosin topguncha,
Toshlarga urilib, chopguncha,
G'aflatning ko'zini yopguncha,
Tog'larni bag'rimdan bermasman!
Oftobni boshimga qo'yguncha,
Ko'ksimga ishq so'zin o'yguncha,
Bu zamin to So'zdan to'yguncha,
Tog'larni bag'rimdan bermasman!
* * *
Bu tog'lar bir menga zormidi,
Meningsiz notavon, xormidi,
Daraxtlar bo'yniga dormidi,
Men bilan tog' bo'ldi bu tog'lar.
Boshida ro'moli olmidi,
Bag'rida qayg'usi xolmidi,
Endi ham armoni qoldimi?
Men bilan tog' bo'ldi bu tog'lar.
Izimdan ergashib ketguday,
Sochimga ilashib ketguday,
Poyimni bir tavof etguday,
Men bilan tog' bo'ldi bu tog'lar!
* * *
Ko'zlaring nedin nam demanglar,
Dilingda nedin g'am demanglar,
Ko'nglungda nimang kam demanglar,
Shu tog'lar zavqiga zordirman.
Tangaday kun tushmas tog'larga,
Yumush yo'q qarg'alar, zog'larga,
Shifo bor alamlar, dog'larga,
Men asli osmonga yordirman.
Toshlarning ohiga esh bo'ldim,
Xarsanglar dodiga esh bo'ldim,
Bulutday chayqaldim, o, to'ldim,
Demak, men dunyoda bordirman!
* * *
Nigohim ko'kdadir.
Vujudim ko'kda,
Ko'ksimga ulkan bir tog' kirdi go'yo.
Ikki yelkam uzra ko'm-ko'k, yam-yashil
Ikki daraxt o'sib chiqdi, yo Xudo!
Peshonamdan o'pdi samo ohista,
Ko'zlarimga botdi yorug' yulduzlar.
Mening o'zim haqda so'zlay boshladi
Yuragimga chuqur botgan ildizlar!
* * *
Bag'rida buloqlar ko'z ochgan,
Vasfida irmoqlar so'z ochgan,
Tuproqda so'qmoqlar yuz ochgan,
Kitobdir har toshi, Sairme.
Ranglarning nomini talashgan,
Oshiqlar jonini talashgan,
Gurjining shonini talashgan,
Yo ko'zi, yo qoshi Sairme.
Gullarning bo'yida adashgan,
Ko'ngilning ko'yida adashgan,
Muhabbat o'yida adashgan,
Ohuning ko'z yoshi Sairme.
* * *
Yozingni yig'lamay kuzatgil,
Bag'ringni tig'lamay kuzatgil,
Dilingni dilimga uzatgil,
Biz kuzdan o'tarmiz shon bilan.
Yomg'irlar yelkangdan ezganda,
Yuraging bulutdan bezganda,
Chaqmoqlar joningni uzganda,
Biz kuzdan o'tarmiz shon bilan.
Sen bunda, men unda yonarmiz,
Kunduzda ham tunda yonarmiz,
Ishq qayda — biz shunda yonarmiz,
Biz kuzdan o'tarmiz shon bilan.
Azim tog'! Dunyo shu. Yodga sol,
Xazonlar faslini qarshi ol,
Yoz o'tdi. Kuzlarda yaxshi qol,
Biz kuzdan o'tarmiz shon bilan!
* * *
Chiqmas sira yomg'ir alamdan,
Dilim ichra tomadi chak-chak.
Bo'g'zim aro maydonga tushar,
So'zlar safga tizilib lak-lak.
Osmon aytar g'amgin qo'shig'in,
Ariqlarning toshadi dardi.
Buloqlarning ko'zlari giryon,
Daraxtlarning oshadi dardi.
Ho'l bo'ladi jiqqa yuragim,
Istig'for aytadi tinmasdan.
Men tutgan soyabon zor yig'lar,
Ko'nglimni olishni bilmasdan.
* * *
Ko'zlaring bir lahza yummagil,
Daraxtday uyg'oq bo'l, uxlama.
Yiqilsang, osmonga yiqilgil,
Tuproqqa qulama, qulama.
Boshingni osmonga qo'y, yuksal,
Uyg'oqni osmon ham biladi.
Ko'rdingmi, daraxtlar tun bo'yi
Tik turib ibodat qiladi.
* * *
Jismingga bir olov o'rmalar,
Ummonlar bilmaydi o'chirib.
Yaxshiyam, o, qanday ulkan baxt! —
Vatanni bo'lmaydi ko'chirib.
Omonat joningni hovuchlab,
Tipirlar chap tomon kuraging.
Notekis uradi… og'riydi…
Vatanni sog'ingan yuraging.
* * *
Tog'larda adashgan kiyigim,
Ko'ksi ming sadpora kuyugim,
Oh, maning soddadil suyugim,
Ko'zlari hayronam, hayronam,
Yuragi vayronam, vayronam.
Yo'lingdan qashqirlar chiqsa goh,
Bo'g'zingdan otilsa o'tli oh,
O'zlarin tortgaydir o'shal choh,
G'ambodam, g'ambodam, g'ambodam,
Dilporam, dilporam, dilporam.
Toshlardan toshlarga urilsang,
Tizzangdan qon sizib surilsang,
Dod solib qaytadan tirilsang,
Oh, joni ovvoram, ovvoram,
Bechoram, bechoram, bechoram.
Yig'lama, yelkangga tegsa o'q,
Yiqilma, qaddingni egsa o'q,
Yaxshiga omonlik yo'qdir, yo'q…
Oh maning, sayronam, sayronam,
Sayyoram, sayyoram, sayyoram…
Ko'zlari giryonam, giryonam,
Oh, maning jayronam, jayronam…
* * *
Tog'larning bag'riga lolalar ekdim,
Toshlarning yuzidan artdim gardlarni.
Buloqlar ko'zini tozalab qo'ydim,
Soylarga oqizdim dardlarni.
Bulutlar chokiga chechaklar taqdim,
Quyoshning yo'liga tikladim narvon.
Zarrin nurlarini hovuch-hovuchlab,
Zamin uzra yoyib chiqdim bearmon.
Daraxtlar shovullab kuylay boshladi,
Yonib she'rlar aytdim, yonib so'z aytdim.
Poyida she'r o'qib takror va takror,
Tog'larni uyqudan uyg'otib qaytdim!
2025 yil 28 avgust – 6 sentyabr,
Gruziya.