Baxti bekam shifokor
Muqaddas Rahimovaga hozirgi ish joyidan berilgan tavsifnomadagi ikki-uchta gapda uning butun hayoti mazmuni mujassamlashgan: “Oliy toifali 50 yillik mehnat malakasiga ega shifokor-allergolog…”. Albatta, shifokorlarning olamshumul xizmati har qanday ta'rif-tavsiflarsiz ham katta-kichikka ma'lum. Qiziq tomoni yana shundaki, bugungi sharoitda “allergiya, allergolog” degan so'zlar ham tez-tez takrorlanib turadi, lof bo'lmasa, 10-15 odamdan birining ishi vrach-allergologga tushib turibdi. Ana shunday ko'pchilikning e'tiboridagi kasbda yarim asr benuqson ishlash, hatto sohada e'tibor qozonishning o'zi tahsinga loyiq. Ortda qolgan yillar, shubhasiz, maqsad yo'lidagi intilishlar, izlanishlar, o'qib-o'rganish va harakatlar ortidagi quvonch hamda zahmatlar bilan o'tgan.
Muqaddasxon O'rta Osiyo tibbiyot pediatriya instituti (hozirgi Toshkent davlat tibbiyot universiteti)dagi tahsilni tugatib, Toshkent shahridagi 18-poliklinikasida uchastka shifokori sifatida ish boshladi. Shubhasizki, hali ko'p narsa ma'lum emas edi. O'z sohasini yaxshi ko'rgan yosh mutaxassis yugurib-elib ishladi, kasbiga sadoqatini ilk davrlardayoq namoyish qildi. Uning harakatchanligi, vazifasiga mas'uliyat bilan yondashishi hamkasblarining e'tiborini qozondi.
Albatta, Muqaddasxon biror sohada muvaffaqiyatga erishish uchun sidqidildan mehnat qilish lozimligini, ustozlar yo'l-yo'rig'iga amal qilib, ularning mehrini qozonish keyingi faoliyatda yutuqlar kaliti bo'lishini yaxshi bilardi. Shuning uchun u ishga erta kelib, kech ketdi, o'ziga murojaat qilganlar, ishi tushganlarga shifokor sifatida dardiga malham bo'lishga intildi. Shunday fazilatlar unga obro' keltirdi, ko'pchilikning duosi uni yangi muvaffaqiyatlarga ruhlantirdi. Yosh mutaxassisning intiluvchanligi, o'z kasbiga sadoqatini sezgan jamoa uni ko'p o'tmay, allergologiya bo'yicha klinik ordinaturaga o'qishga yubordi. Bu tahsil uning amaliyotda orttirgan tajribalarini nazariy bilimlar bilan yana ham kuchaytirishga yo'l ochdi, ta'bir joiz bo'lsa, tanlagan sohasining yetuk mutaxassisi darajasiga erishishini ta'minladi.
Ustozlar ishonch bildirib, o'qish tugagach, 1980 yilda yangi tashkil etilgan respublika ilmiy ixtisoslashgan allergologiya markaziga ishga yuborishdi. Shu joy uning uchun butun faoliyati kechgan dargoh bo'lib qoldi. “Daraxt bir joyda ko'karadi”, deganlaridek, 42 yil shu joyda xizmat qildi. Albatta, bir muassasada uzluksiz va nuqsonsiz xizmat qilishning o'zi Muqaddas Rahimovaning kasbiga qanchalik fidoyiligini va hurmat-e'tibor qozonganini ko'rsatib turibdi. Shu yillar davomida oddiy shifokorlikdan markazning konsultativ poliklinikasi mudirligi lavozimigacha ko'tarildi. Hozirgi kunda ham oliy toifali shifokor-allergolog vazifasida samarali mehnat qilib kelmoqda.
Ortda qolgan yillar mazmunli kechgan umrdan so'zlaydi. Muqaddas Rahimova mehnat faoliyatida o'zini yuqori malakali mutaxassis, jonkuyar shifokor va mohir tashkilotchi sifatida namoyon etdi. U respublikadagi allergolog-shifokorlar va hamshiralarning malakasini hamda ularning tajribalarini oshirishga ko'maklashish bilan birgalikda tumanlarga chiqib, joylardagi tibbiyot xodimlariga amaliy yordam ko'rsatishga ham bosh-qosh bo'lgan. Sanitariya aviatsiyasi tarkibidagi shifokorlar bilan birgalikda Qoraqalpog'iston Respublikasi va barcha viloyatlarga muntazam tashrif buyurib, bemorlarga tezkor tibbiy yordam ko'rsatishda ham faol ishtirok etdi. Shuningdek, Toshkent davlat tibbiyot instituti (hozirda universitet)ning klinik allergologiya kursida 6-bosqich talabalariga ma'ruzalar o'qib, amaliy mashg'ulotlar olib bordi. Uning rahbarligida poliklinika xodimlarining malakasini oshirish ishlari yuqori darajada yo'lga qo'yilgan.
Yuqori malaka va katta mehnat tajribasiga ega bo'lgan shifokor hamisha o'z malakasini oshirish ustida tinmay harakat qildi. Barcha viloyatlardan kelgan bemorlarni Markaz qoshidagi “Allergiya va astma maktabi”da maxsus dastur asosida o'qitib, ularning o'z bemorlari dardlariga samarali davo topishlariga ko'maklashadi. Natijada respublika bo'yicha astma va allergiya kasalliklari bilan og'rigan bemorlar tomonidan kasallik varaqasidan foydalanish darajasi 45 foizga, shifoxonalarda qayta yotib davolanish ko'rsatkichi 55 foizga kamaygan.
U o'z amaliy faoliyatini ilmiy izlanishlar bilan qo'shib olib bordi. 50 ga yaqin ilmiy, targ'ibot maqolalari xorijiy va mamlakatimizda chop etiladigan nufuzli nashrlarda e'lon qilingan. Uning “Allergik kasallikli bemorlarning dispanser kuzatuvi”, “Allergiya va astma maktabi tajribasi” singari risolalari tibbiyot xodimlari tomonidan uslubiy qo'llanma sifatida foydalanilmoqda. Muqaddas Rahimova “Bolalar va kattalarda bronxial astma kasalligini davolash va profilaktika choralari” respublika milliy dasturining mualliflaridan biri hisoblanadi.
Fidoyi ayol, tajribali shifokor o'z sohasida faol tashkilotchi hamda jonkuyar jamoatchi hamdir: O'zbekiston Sog'liqni saqlash vazirligi qoshidagi allergolog va dermatologlar attestatsiya hay'ati kotibasi, O'zbekiston allergologiya-pulmonologiya assotsiatsiyasi a'zosi, shu bilan bir qatorda Respublika allergologlar va immunologlar jamiyati a'zosi sifatida samarali faoliyat ko'rsatib keldi. U Markaz xotin-qizlar qo'mitasi raisi lavozimida ham ko'p yillar xotin-qizlar faoliyatining yuqori darajada tashkil etilishida jonbozlik ko'rsatdi. Markazda yo'lga qo'yilgan “Ustoz-shogird” an'analariga ko'ra ko'plab klinik ordinatorlarga kasb sirlarini o'rgatishda murabbiylik qilib kelmoqda.
Albatta, samarali va fidokorona mehnat beiz ketmaydi. Muqaddas Rahimova ko'plab insonlarning dardiga darmon bo'ldi, ularning mehrini qozondi. Bir necha bor Sog'liqni saqlash vazirligining “Faxriy yorliq”lari bilan taqdirlandi. 1999 yilda esa Prezident farmoniga ko'ra “Shuhrat” medali bilan mukofotlandi. 2021 yilda “Sog'liqni saqlash vazirligi a'lochisi” ko'krak nishoni sohibasiga aylandi.
Zahmatkash shifokor va namunali oila bekasi Muqaddas Rahimova ikki nafar farzandni tarbiyalab, ularni munosib kishilar sifatida jamiyatimizga qo'shdi. Bugungi kunda o'nga yaqin nabiralar davrasida fidokorona mehnatining nashidasini surib, baxtli umr kechirmoqda. Baxtingiz bekam bo'lsin Muqaddas opa, Yaratganning O'zi el salomatligi yo'lidagi ezgu ishlaringiz ajrini ziyoda qilsin.
Ko'paysin ALIYEVA,
jurnalist.