Nomi ham, qismati ham qora bo'ldi

Tun allamahal. Tevarak-atrof jimjit. Hatto, akillab yuradigan itlar ham sukutga cho'mgan.

Sherqul qora kiyimlarini kiyib, boshiga shapkasini bostirdi-da, sekin tashqi darvozani ochib, ko'chaga chiqdi. Avvaldan rejalashtirgan ishini amalga oshirish payti kelgan edi.

Sherqul o'zi ko'zlagan xonadonni ancha vaqt zimdan kuzatgan: kim qachon ishga ketadi, kim uyda qoladi, barchasini sinchiklab o'rgangandi. Uy egalari savdo-sotiq bilan shug'ullanishi, uyda katta mablag' saqlanishini ham yaxshi bilardi.

Bir kuni narsa xarid qilish bahonasida uyga kirib chiqqan chog'ida pul saqlanadigan joyni ham ko'rib olgandi.

O'sha tunda u simyog'och orqali devor oshib hovliga tushdi. Orqa tomondagi oynani maxsus ochqich bilan ochib, xona ichiga kirdi. Telefon yorug'ida atrofni kuzatib, avvaldan ko'zlab qo'ygan sandiqchani ochdi. Pachka-pachka pullarni sumkasiga joyladi. Bir nechta qimmatbaho matolarni ham olib chiqdi. Iz qoldirmaslik uchun u oynani avvalgi holatiga keltirib qo'ydi.

Ertasi kuni Ergashboyning uyida o'g'rilik bo'lgani mahallaga ovoza bo'ldi.

Oradan haftalar o'tdi. Sherqul o'g'irlangan matolardan birini tanishi orqali bozorda sottirdi.

Matoni sotib olgan ayolni tasodifan Ergashboyning xotini ko'rib qoldi. O'z molini tanib, sotuvchini surishtirib borgach, Sherqulning siri ochila boshladi.

Ichki ishlar xodimlari uning uyini tintuv qilganida qora chemodan ichidan pachka-pachka pullar topildi. O'g'irlik sodir etilgan hovli orqasidagi oyoq izlari ham Sherqulning poyabzaliga mos keldi.

U birinchi marta sudlanib, yigirma yoshida sakkiz yilga ozodlikdan mahrum etildi.

Qamoq hammani ham tarbiya qilolmas ekan. Ozodlikka chiqqach, yana o'g'rilik qilib, qamaldi. Keyin talonchilik qilib, yana jazoga tortildi.

Yillar o'tdi. Ilgarigi yosh o'g'ri endi “o'g'rilarning zo'ri” degan nom chiqarib, jinoyat botqog'iga botdi.

Qirq yoshga yaqinlashganda Sherqul ozodlikka chiqdi. U go'yo hayotini o'zgartirmoqchiday ko'rinardi. Rossiyaga borib ishlab keldi. Uyini ta'mirlash, oila qurish haqida o'ylay boshladi. Tanishlari orqali Nigora ismli ayol bilan tanishib, shar'iy nikoh asosida yashay boshladi. Biroq uning vujudida nafs balosi haliyam tinchlik bermasdi.

Sherqul uyida ta'mir ishlarini boshlab, hovlidagi molxona ortidan ikki metrlik chuqur qazdirdi. U yer mudhish jinoyatni yashirish uchun avvaldan tayyorlangandi. Sherqul valyuta ayirboshlovchi Xurram O'roqov bilan tanishib, avval oz miqdorda dollar maydalab, uning ishonchiga kiradi. Keyin kattaroq summa bahonasida dollarfurushni uyiga chaqiradi.

Xurram ikki ming AQSh dollarini so'mga ayirboshlab mo'may daromad qilish ilinjida Sherqulning uyiga keldi.

Ular pul kursi borasida kelisholmay, tortishuv boshlandi.

Xurram gilam ustida pul sanab o'tirgan paytda Sherqul tashqariga chiqib, oldindan tayyorlab qo'yilgan yog'och bilan orqadan Xurramning boshiga zarba beradi.

Zarba kuchidan u gilam ustiga yiqiladi. Ammo Sherqul qo'lidagi yog'och bilan uni ayovsiz urib, vahshiylarcha o'ldiradi. Pullarni yig'ishtirib olgach, jasadni gilamga o'rab, qazilgan chuqurga tashlaydi. Yog'ochni ham shu yerga ko'madi.

Ertasi kuni mardikor chaqirib, chuqurga shag'al to'ktirib, sement quydirib qotillik izini “yo'qotadi”.

Xurram O'roqovning bedarak yo'qolishi hammani oyoqqa turg'azdi.

Kuzatuv kameralari, guvohlarning ko'rsatmalari, telefon aloqalari — barchasi bir nuqtaga, Sherqulga olib kelardi.

Tintuv vaqtida molxona yonidagi yangi sementlangan joy tergovchilar diqqatini tortdi. Xolislar ishtirokida u yer kovlandi. Telefon g'ilofi, qonga belangan yog'och va gilamga o'ralgan murda topildi. Sud-tibbiy ekspertizasi Xurram O'roqov shafqatsizlarcha o'ldirilganini tasdiqladi.

Sud Sherqul To'xtayevni uzoq muddatli ozodlikdan mahrum qilish jazosiga hukm qildi. U yana temir panjara ortiga qaytdi.

Jinoyat har doim insonga baxtsizlik olib keladi. Nafs va yengil boylik ilinjida qilingan qing'ir ish oqibatda insonni xorlik va halokat sari yetaklaydi. Sherqulning nomi ham, qismati ham qora bo'ldi. Afsuski, u jinoyat ortidan jinoyat qilib, nafaqat o'z umrini, balki boshqalarning ham hayotini barbod qildi.

To'lqin ABDURAIMOV,

Jinoyat ishlari bo'yicha

Sho'rchi tuman sudi raisi,

Chori QORAQULOV,

sud maslahatchisi.

Farzandini “unutgan” ota

 Har bir yosh oila qurib, yangi hayotga qadam qo'yar ekan, avvalo, turmushi shirin va baxtli bo'lishini istaydi. Biroq quruq istakning o'zi yetarli emas. Chunki oila deb atalmish bo'stonda hayot bir tekis ketmaydi. Bu esa er va xotindan sabr-toqatli bo'lishni, ahillikni talab etadi. Yo'qsa, arzimagan gap-so'zlar, kelishmovchiliklar munosabatlarni yemirishi, hayotni boshi berk ko'chaga olib kirishi mumkin.

X.Q. shirin orzu-niyatlar bilan A.S.ga uylanadi. Oradan yillar o'tib, o'g'illi bo'lishdi, ammo farzand tug'ilishi oila rishtalarini mustahkamlay olmadi. Ro'zg'ordagi mayda-chuyda gap-so'zlar bora-bora oilaning barbod bo'lishiga olib keldi.

Eng yomoni, er farzandini unutadi. Ta'minoti bilan ham qiziqmaydi. Qiyin ahvolda qolgan ona aliment undirish maqsadida sudga murojaat qiladi. Fuqarolik ishlari bo'yicha Chirchiq tumanlararo sudining buyrug'i bilan X.Q.ga voyaga yetmagan farzandi uchun har oyda daromadining to'rtdan bir qismi miqdorida aliment undirish to'g'risida buyruq chiqariladi. Ammo ota sudning buyrug'ini bajarmagan. X.Q. sud ijrochilari tomonidan voyaga yetmagan farzandiga aliment to'lashi shartligi to'g'risida bir necha bor ogohlantirilgan. Lekin yana u farzandi moddiy ta'minotiga e'tiborsiz qarab, sud buyrug'ini bajarmaganligi uchun otaga nisbatan hujjatlar tegishli tartibda rasmiylashtirilib, sudga o'tkazildi. X.Q.ga sud tomonidan 15 sutka ma'muriy qamoq jazosi tayinlangan. Ota sud tomonidan farzandi uchun majburiy undirilishi kerak bo'lgan 23.976.516 so'm miqdordagi alimentni to'lashdan qasddan bo'yin tovlagan. Turli bahonalar bilan farzandi ta'minoti uchun belgilangan summani berishni istamagan. Dastlab ma'muriy javobgarlikka tortilib, ketma-ket ogohlantirishlardan tegishli xulosa chiqarmaganligi sababli otaga nisbatan jinoiy ish qo'zg'atildi.

Yaqinda mazkur jinoiy ish sudda ko'rib chiqildi. Sudning hukmi bilan X.Q. bir yil muddatga ozodlikdan mahrum etildi. Shuningdek, sudlanuvchidan jabrlanuvchi ona foydasiga 11.011.180 so'm undirish belgilandi.

Amaldagi qonunchilik talablariga muvofiq ota-ona voyaga yetmagan bolalarga ta'minot berishi shartligi, agarda ota-ona ta'minot berish majburiyatini ixtiyoriy ravishda bajarmasa, sudning hal qiluv qaroriga yoki buyrug'iga asosan aliment undirilishi belgilangan. Qolaversa, jinoiy jazo olgan javobgar ota farzandlari oldidagi majburiyatlaridan ozod qilinmaydi.

Hayotda ba'zida ana shunday noxush holatlar uchrab turganligi afsuslanarlidir. O'z farzandlari taqdiriga bu qadar befarq qaraydigan otalarning uchrab turishi kechirilmaydigan holat. Undaylarga nisbatan qonunchilikda qat'iy javobgarlik choralari mavjud.

Zero, oila jamiyatning kichik bir bo'lagi hisoblanib, uning mustahkamligi yurtning kelajagini belgilovchi omildir. Shunday ekan, oila butunligini saqlash va farzandlar ta'lim-tarbiyasiga har bir ota-ona mas'ul ekanligini unutmaslik kerak.

Ja'far QURBANOV,

Jinoyat ishlari bo'yicha Chilonzor tuman

sudining tergov sudyasi.