Газета ўқимайдиган… келажак
Телеграмда блог юритаман. Каналим обуначилари, асосан, ёшлар. Яқинда ижтимоий сўровнома ўтказдим. Унда 85 киши иштирок этди. Ўртага савол ташладим:
“Босма нашрларни ўқиб борасизми?”
77 киши “йўқ” дея жавоб берибди. Тўғриси, хафа бўлдим…
2016 йил, май. Газета ва журналлар архивини яратиш мақсадида мактабимиз кутубхонасида “Матбуот” бурчаги ташкил этилганди. Бир-биридан нуфузли газеталарни кўриб, кўзимиз қувнарди.
“Доно-Word”, “Билимдон”, “Ғунча”, “Гулхан” журналлари, “The Globus”, “Соғлом авлод”, “Булбулча” газеталарини завқ-шавқ-ла ўқирдик. Навбатдаги сони қачон келишини кутубхона мудирасидан сўрардик. Одатдагидек, “кейинги ҳафта”, деган жавобни олардик. Умуман, мактаб ўқувчилари газета ва журналларга бефарқ эмасди. Айниқса, “Гулхан”нинг бозори чаққон. Икки кун аввал почтальон Шариф амакининг бир қучоқ болалар нашрларини кўтариб келганини кўргандим. Бугун эса бу журналлардан асар ҳам йўқ…
2026 йил, май. Орадан ўн йил ўтибди. Мактабдаман. Муҳит ҳам, манзара ҳам ўша-ўша. Қадрдон масканим — кутубхона томон йўл оламан. Хайрият, “Матбуот” бурчаги сақланиб қолган экан. Аммо… икки-уч дона газета турибди, холос. Масалан, “Халқ сўзи”нинг январь ойида чоп этилган сонлари тахланган.
Эҳтимол, ўқувчилар қўлидадир қолганлари, дея яхши гумонда бўлишга ҳаракат қиламан. Маълум бўлишича, кутубхонага эндиликда фақат бир номдаги нашр етказиб берилаётган экан. Эсиз…
Очиғи, тенгдошларимиз нега “йўқ” дея жавоб берганининг боисини суриштириб ўтирмадим. Аёнки, “Интернет бор-ку”, дея сўз қотишади. Бир хил, “қолип” фикрларни билдиришади.
Ҳа, бахтимизга, яхшиямки, “интернет бор”. Баҳонамиз тайёр!
Ўйлаб кўринг-а, ижтимоий тармоқлар ҳаётимизнинг бир бўлагига айланмаганида, қай йўсинда йўриқ тутардик?
Ҳайратдаман. Ахир ҳар бир оммавий ахборот воситасининг жамиятда ўз ўрни бор-ку! “Ўргимчак тўри”нинг оммалашиб кетганини матбуотдан узоқлашишимизга сабаб сифатида кўрсатиш қанчалик тўғри?
Интернет — тезкор ахборот манбаи. Инкор қилмоқдан йироқмиз. Аммо газета ва журналлар инсонни фикр юритишга, мушоҳада қилишга ундайди. Ижтимоий тармоқларда-чи? Дарҳақиқат, аксар инсонлар сарлавҳани ўқиш билан кифояланмоқда.
Шундай экан, калаванинг учи интернетнинг кенг қулоч ёзганида эмас, балки мутолаа маданиятининг сусайиб кетганлигига бориб тақалар. Нима дедингиз?
Улуғбек ШАРОБИДДИНОВ,
Ўзбекистон журналистика ва оммавий
коммуникациялар университети талабаси.