Qalam sehri
O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan jurnalist unvoniga sazovor bo'lgan Isroil Xolboyev Navoiy viloyati bo'yicha yagona ustoz ijodkordir. Hayotining qariyb yarim asrini matbuotga bag'ishlagan bu insonni nafaqat viloyatda, balki respublikamizda tanimagan-bilmagan insonning o'zi yo'q. Kasbining ortidan bepoyon Qizilqum cho'lini, har bir qishlog'u ovullarni, sanoat korxonalarini kezib, ular haqida turkum publitsistik maqolalar, esse va ocherklar, kerak paytda luqma va felyetonlar yozgan zabardast jurnalist.
Bu hamkasbimizni 2000 yildan boshlab taniganmiz. Keyinchalik birga ishlash ham nasib etgan. Shu davrda ustozni oliyjanob fazilatli inson, ajoyib suhbatdosh, qalami o'tkir jurnalist sifatida kashf etganmiz. Isroil aka haqiqatda borlig'ini bag'ishlab, viloyat gazetasida fidokorona mehnat qildi. Jurnalistikada o'z o'rnini topdi. Eng tan beradigan jihati, ustoz Navoiy shahriga ilk kelgan davridan to nafaqaga chiqqunga qadar Abdumutal aka Norboyev bilan birga oddiy yotoqxonada yashab, oddiy qalami ortidan el-yurtda yuksak hurmat-e'tibor topdi. Hamma orasidan qil o'tmaydigan bu ikki qadrdon do'stga doim havas qilardi. Yana bir e'tirofga molik fazilati — har qanday sharoitda ham u har kuni ishga erta tongda borib, hamkasblari kelguncha gazetaning bir soniga yetgulik maqolalarni yozib tashlardi.
Darvoqe, qadrdon hamkasbimiz ijod olamiga tasodifan tushib qolgani yo'q. O'tgan asrning 70-yillarida Xatirchi tumanidagi “Yangi hayot” gazetasiga (hozirgi “Xatirchi hayoti” gazetasi) kichik xabarlar yozib, kelajakda jurnalist bo'lishni orzu qilgan navqiron yigitcha edi. O'shanda 8-sinfda o'qirdi.
O'rta maktabni tugatgach, Samarqand davlat universitetining rus filologiyasi fakultetiga hujjat topshirdi. Talabalik davrlarida dorilfunun qoshida tashkil etilgan “Shalola” adabiy-badiiy to'garagining faol ishtirokchisiga aylandi.
1981 yilda ushbu nufuzli oliy ta'lim maskanini muvaffaqiyatli tugatgach, tumandagi 38-o'rta maktabda ilk mehnat faoliyatini boshladi. Shu bilan birga tuman gazetasi bilan ham ijodiy hamkorlikni yo'lga qo'ydi.
— Hech esimdan chiqmaydi, — deya xotirlaydi Isroil Xolboyev. — 1984 yilning yoz oylarida “Yangi hayot” gazetasida “Avtostansiyadan reportaj” sarlavhali kichkinagina tanqidiy maqolam chop etildi. Bu ishlayotgan maktabimda juda shov-shuv bo'lib ketdi. Shu bo'ldi-yu, hamkasblarim boshqacha qaraydigan, ayrim masalalarda maslahat so'raydigan bo'lib qolishdi. Shu maqola sabab bo'ldi-yu, tuman gazetasi tahririyati bilan muntazam aloqalar o'rnatib, doimiy maqola yozadigan bo'ldim. U paytlar gazetalar yaxshigina qalam haqiyam to'lardi-da…
Buni qarangki, oradan bir yil o'tib, Isroil aka tuman gazetasi tahririyatiga ishga taklif etildi. Bu yerda ustoz jurnalistlar ko'magida uning qalami charxlandi. Birin-ketin o'tkir va dolzarb mavzularda “Tugallanmagan qo'shiq”, “Tiriklikning so'nggi ilinji”, “Diqqat, polundra”, “Halol mehnatning o'lchovi”, “Tuhmat jari yoqasida”, “Bolalar haqiga xiyonat”, “Aytsam tilim, aytmasam dilim…” sarlavhali ocherk va felyetonlari chop etildi. Natijada yosh ijodkor tumanda haqgo'y va adolatparvar, tanqidchi muxbir degan nom bilan tanildi.
1994 yilning yanvar oyida viloyat hokimligi muassisligidagi “Do'stlik bayrog'i” gazetasiga ishga o'tish uchun o'sha davrdagi gazeta rahbari Hamdam Eshonqulov qabuliga kirdi. Hamdam Eshonqulov ham keng mulohazali va ijodkor muharrir bo'lganligi uchun Isroil akadagi iste'dod va qobiliyatni ko'ra bilib, darhol ishga oldi.
Shu-shu qahramonimizning hayoti viloyat “Do'stlik bayrog'i” gazetasi bilan bog'landi. U ushbu Navoiy ijod dargohida o'z davrining yetuk ijodkorlari Hamdam Eshonqulov, Mahmud Mardiyev, Ulash Nurmonov, Yorqul Umarov, G'affor Hotamov, Islom Xudoyqulov, Abdumutal Norboyev, Jumamurot Mirzayev, Dilshod Islomov, Azamat Safarovlar bilan bir safda turib, uzoq yillar serqirra ijod qildi.
U tahririyatda ishlab yurgan kezlarda “Chiroqlari yoniq o'tovlar” sarlavhali tahliliy maqolasi hukumat darajasida muhokama qilinib, maqolada qayd etilgan muammo va kamchiliklar bartaraf etildi. Natijada Qizilqum chorvadorlari uchun qo'shimcha imtiyozlar, yengilliklar berildi. Ayniqsa, uning “Ilojim yo'q”, “Gorka”, “Pudratchilar haqiga xiyonat”, “Eng ichidagi tadbirkorlik” singari felyetonlari jamoatchilikning keng muhokamalariga sabab bo'lgani hozirgacha davralarda ko'p eslanadi.
Isroil Xolboyevning yillar davomida qalami charxlanib, o'zi ham ustoz darajasiga yetdi. Bugun uning shogirdlari viloyat, respublika matbuotida mas'ul lavozimlarda mehnat qilmoqda. Qolaversa, u bugungi kunda pensiya yoshida bo'lsa ham ikki yil davomida Xatirchi tumani hokimligining “Xatirchi hayoti” gazetasiga ham muharrirlik qildi.
Ustozning ko'p yillik fidokorona xizmatlari beiz ketmadi. Prezident Farmoniga muvofiq, 2012 yilda yuksak davlat mukofoti — “O'zbekiston Respublikasida xizmat ko'rsatgan jurnalist” faxriy unvoni bilan taqdirlandi. Angladiki, mehnat qilgan har qanday insonning xizmatlari besamar ketmas ekan. Eng muhimi, bu mukofot o'zining haqiqiy egasiga berilgan edi.
Hozirgi kunda 4 nafar farzand, 14 nafar nabira qurshovida keksalik gashtini surayotgan Isroil aka nafaqada bo'lsalar-da, ijoddan to'xtagani yo'q.
Ustozga mustahkam sog'liq, uzoq umr, ijodiy barkamollik tilaymiz!
Abdumajid JO'RAYEV,
Baxtiyor TOShNAZAROV,
jurnalistlar.