Doim Haq so'zing ayt, Haq yo'lini tut…
Shahodat ISAXONOVA
Yozuvchi va shoira Shahodat Isaxonovaning qator nasriy asarlari o'zbek adabiyoti xazinasidan munosib o'rin olgan. Uning qalamiga mansub hikoyalar, qissalar va romanlar ko'plab xorijiy tillarga tarjima qilingan.
Dunyo internet tarmog'iga qarashli mashhur “Amazon” kitob savdosi do'konlarida “Turon malikalari” seriyasida chop etilgan “Chingizxon tuzog'iga tushgan malika”, “Bibixonim”, “Nodirai davron”, “Gavharshod begim” kabi tarixiy romanlari, hikoya va qissalar to'plami ingliz tilli kitobxonlar hukmiga havola etilgan.
“Chechaklar ifori…” nomli to'plam shoiraning ilk she'riy to'plami.
Shoiraning nazmiy izhorlari ham nasriy asarlari kabi o'z o'quvchisini topishiga va muxlislarining ko'nglini rom etishiga ishonchimiz komil. Sizga zavqli va hayratli mutolaalar tilab qolamiz.
Qasida
Ustoz OYBEKka bag'ishlov
U kunlar tarixga aylandi endi,
Qadrli, qimmatli, armonli biroz…
Ko'zimga quvonchdan yulduzlar indi,
Ko'rishmoq istabsiz men bilan, ustoz…
Hayrat, hayronlikda lol qoldim bir on,
Hatto anglolmadim, o'ngimmi, ro'yo?
Chunki bizlar uchun qo'l yetmas osmon,
Quyoshdan ham olis edingiz go'yo.
Men o'qib, ulg'aydim kitoblaringiz.
Bola Alisherni do'stimday suydim.
She'rlaringiz edi go'zal va tengsiz,
Na'matak gullarin iforin tuydim.
Yo'lchiyu Gulnorga bo'loldim hamdam,
O'rgandim neligin Adolat, Haq So'z,
Aslida hayot ham mard ila nomard
Kurashi ekanin bildim yuzda-yuz…
Bitdingiz moziyni, asl tarixni,
Sizga sharaf edi ajdodlar sha'ni.
Iste'dodsiz kaslar ters burib charxni,
Sotdilar, dedilar, “Millat dushmani…”
Tamg'alar bosishdi, osishdi yorliq,
Va olib tashlashdi muzaffar yo'ldan.
Ko'zingizga torday ko'rinib borliq,
Haq So'zni aytolmay qoldingiz tildan…
Qizlar faxri edi Zarifaxonim,
Mehr farishtasi, sadoqatli yor.
Til bo'ldi, So'z bo'ldi, jon bo'ldi joni,
Lahzasi Siz bilan o'tdi baxtiyor…
…Menga qanot berdi shul oddiy mujda,
So'zning qudratini his qildim ilk bor.
Ko'kka havolandim va uchdim qushday,
Ko'rishmoq kunini kutdim intizor.
Lek ertakka do'ndi shirin xayollar,
Yo kunlar pand berdi yo vaqt bo'ldi kam,
Ko'rishmoq muddati ketdi hayallab,
Yoki unutdingiz va'dangiz Siz ham…
Ha, Sizni hayotda ko'rmadim bir bor,
Suhbatingizga ham bo'lmadim sherik.
Bormoq istagandim, dedilar “Bemor…”
Siz yashab o'tdingiz yonimda, tirik…
Hayot tashvishlari sabab bo'lar goh,
Sababdir ba'zida yaqinlar, do'st, yor,
So'ng yo'lga kuzatmoq nasib etdi, oh…
Qiyomatga qoldi suhbatu diydor.
Omonat so'zingiz yetkazdi domlam ,
Debsiz: “U iste'dod, asramoq kerak.
Bizni yiqqan kaslar bir kun uni ham
Ayashmas, yiqarlar, sezmoqda yurak…”
Bashorat qilibsiz, ustoz, aslida,
Va menga so'rabsiz Tangridan panoh.
Chindan ijodimning qaynoq faslida
Boshimga bulutlar yog'ildi nogoh.
Do'stu yor qushdayin uchdi-yu ketdi,
Gavjum makonlarim qoldi huvullab.
Orzu-umidlarim tushdayin bitdi,
Faqat ruhim taskin berdi shivirlab…
“Yig'lama… Allohning dargohi kengdir,
Umid eshiklari yopilmas hech vaqt,
Bandasin ayirmas, barchasi tengdir,
Mazlumlar ahliga muruvvati naqd…”
Chindan ham noumid qilmadi O'zi,
Menga in'om etdi o'zga bir olam,
Olamki, ta'rifga yetmaydi so'zim,
Tasvirga ham hatto ojizdir qalam.
Unda ko'rganlarim ajib edi xo'b,
Balki ertakdir u, balki afsona.
Suhbat qurishardi malaklar to'p-to'p,
Orada yo'q edi g'anim, begona.
To'maris momomiz edi ulug'i,
Davraboshi edi yovqur, rahnamo,
Yonida jangovar nur yolli tug'i,
So'zlari qilichday keskirdir hamon.
To'rda o'tirardi Bibixonim ham,
Hilolga o'xshardi tillaqoshlari,
Uxlardi Ulug'bek Mirzo o'shal dam
Bibisin tiziga qo'yib boshlarin.
Sal parishon edi Gavharshod begim,
Boshida ming savdo, davlat ishlari…
Saltanat taqdirin o'ylar edi jim,
Yaxshilikka yo'yib, ko'rgan tushlarin…
Davra guli edi Nodira davron,
G'azallar o'qirdi ishq mayidan mast,
Uvaysiy lahzada to'qirdi chiston,
Zamon nayranglarin bitib, qasdma-qasd…
Zebunniso begim kuylardi mahzun,
Yuraklar bermasdi nolasiga dosh,
Tonggacha ko'zlarin yummas edi tun,
Uyg'onib ketardi bechora quyosh.
Ustoz, har kun shunday kechar hayotim,
Bul olam fanomi, baqomi, bilmam,
Lekin haqni bitdi doston, bayotim,
Bunda jamuljamdir, jannat, jahannam…
Duo qilmoq qoldi Sizni, ustoz, dil,
Sha'ningizga ne dey, aytaymi sano?
Qay tarzda madh etay, alqayin qay xil?..
Munosib So'z bersin, O'zi, Robbano!
* * *
Mug'anniy, qo'lingga olgil sozingni,
Chorlagil, fidoyi mard, jonbozingni!
Nog'orang sasidan titrasin olam,
Ko'rsatgil yog'iyga, kuching, bozingni!
Borligu yo'qlikning ma'nosi — Lazgi!
Hayotu mamotning binosi — Lazgi!
Birlashsang, kattayu kichik qo'r bo'lsang,
Birdamlik ko'rsatsang, elga jo'r bo'lsang,
“Ayrilgan ayrilar” naqlin yod tutib,
Tuproqni, yurtni deb bardam, zo'r bo'lsang,
Mardlar maydoniga yo'llaydi Lazgi!
Quvvat, qudrat bo'lib qo'llaydi Lazgi!
Xoinlar sotilar, yov bo'lar doim,
Yo'lingga to'g'onu g'ov bo'lar doim,
O'zagingni uzib, o'zingnikilar
Xonumoningga o't, olov bo'lar
doim,
Xevaqiylar yongan olovdir Lazgi!
Kubro qo'lidagi yalovdir Lazgi!
Mardlar erksizlikka boshlamas aslo,
Yurtin, elin yovga tashlamas aslo,
O'lmagay, tirikdir Manguberdilar,
Onalar ko'zini yoshlamas aslo…
Oychechaklar cho'kkan daryodir Lazgi!
Noladir, voladir, faryoddir Lazgi!
Ming shukur, to'zmadi, ozod bo'ldi yurt,
Intihodan qayta imdod bo'ldi yurt,
Tug'ildi Kubroyu Temur Maliklar,
Ozodu farovon, obod bo'ldi yurt…
Bugun san'atimiz e'zozi Lazgi!
Baxtiyor elimiz dil rozi Lazgi!
VATANDOShLARGA
Ayri tushdingmi Vatandin
yo ayri tushdi Vatan?
Uchdingmi yo sen Vatandin
yo sendan uchdi Vatan?
Erta bahor bog'lariga
yana qaytar turnalar,
E, voh, endi qaytmagaydir,
ul Humo qushdir Vatan…
O'zga yurtning shamollari
to'fon bo'lar, yel bo'lmas,
Allalari nag'ma bo'lar,
Zabon bo'lmas, til bo'lmas,
Oshnolaring og'a-inmas,
yobon bo'lar, el bo'lmas,
Ko'ksingga solgan jarohat
xanjari nishdir, Vatan…
Insonlikning ma'nolari,
mezonlari yo'q unda,
Yaratganning iymonlari, ehsonlari yo'q unda,
Hamjinslikni ravo derlar,
nuqsonlari yo'q unda,
Ashki daryo, dardi dunyo,
haji, bepushtdir, Vatan…
Saltanati, saroylari,
hurlari ne dunyoning,
Olmoslari, ganjlari ne,
durlari ne dunyoning,
Sultonlari, shohlari ne,
zo'rlari ne dunyoning,
Iskandarday so'ng lahzada
qo'llari bo'shdir, Vatan…
Bobolaring makonlari
senga suyanch, tog' bo'lar,
Momolaring poyi tekkan
erlar jannat, bog' bo'lar,
O'zga yurtda shoh esang-da,
sharaf emas, dog' bo'lar,
Gar tuprog'i ko'zlaringni
yopmasa, tushdir, Vatan…
MUVAShShAH
Do'stim Xosiyat Bobomurodovaga
Ahli tolib edik, biz uchrashgan dam,
Zaminu zamonning erka gullari…
Ijodu hayotda bo'loldik hamdam,
Ziyo-la bezatdik tole yo'llarin…
Davronimiz o'tdi bildirmay bizga,
O'tdi davrimiz ham jonimiz halak.
Sanoqdan adashdim men qarab Sizga,
Turibsiz yetmishmas, navnihol malak…
Intiho faslimi, yo fasli imdod,
Moziy qaytardimi ortga charxini?
Xudoyimning o'zi qilgaydir isbot,
Osiy bandasining qiymat, narxini…
Suyib in'om etdi bizlarga qalam,
Ilhomu ilohiy So'z berdi nurdan.
Yana azob qo'shdi, ranj ila alam,
Toparsan deb o'zni, zo'r chiqsang, zo'rdan…
Bebaho kunlarni uladik yilga,
Oromlardan kechdik kalomlar izlab,
Baxsh etib tunlarni faqat ko'ngilga,
Oy bilan tillashdi oy kabi yuzlar…
Mehrlar ulashdik dildan, betama,
Uzmadik sadoqat rishtalarini.
Raqibga do'nganda do'sti yor… Hamma…
Allohga yukundik, yutdik barini…
Dovonlar oshdik biz yil-la basma-bas,
Orzu qanot berdi, bo'yladik ko'kka.
Va o'yin qilganda hayot, qasdma-qasd
Aylandik lochinga, uchdik yuksakka…
Go'zal Yo'lning so'ngi hali oldinda,
Avlodlar uyg'onar Haqparast-
yangi!
Sharafli So'z qadri ortar oltindan,
Ilohiy bu bog'ida qolurmiz mangu!
MENING ONAM…
Bovlisang botir bo'lar,
Tergasang tentak bo'lar…
Maqol
Hammaning onasi o'ziga aziz,
Hammaning onasi ulug', mo''tabar.
Do'stlar, qirilmasin ko'nglingiz hargiz,
Onamni oshirib maqtasam agar.
Mening munis onam boshqacha edi,
Hech kimga o'xshamas edi fe'llari.
Qo'shnilar “muloyim, shirin so'z…” derdi,
Chindan ham boldayin edi tillari.
“Boydavlat” der edi kuchugimizni,
Mushugimiz nomi “Moshxonim” edi.
Qanday erkalasa, suysalar bizni,
Suyardi, “Ular ham do'stimiz…” derdi.
Mening nomim esa juda ko'p edi.
“Oftobxon” der edi quyoshga mengzab.
Hamma ismlarim go'zal, xo'b edi.
“Dugonam” ham derdi o'ziga tengsab.
“Oymomomsan” derdi silab boshimni,
“Oydan ham oydinim…” der edi suyib.
Hilolga o'xshatar edi qoshimni,
So'ng qo'shiq to'qirdi o'smalar qo'yib.
Sochlarimni yelga ko'z-ko'z qilardi,
Oltin tarog'ini berardi shamol.
Zulflarimga zarli bargak ulardi,
Suvlarga kokilin yoygan majnuntol.
Meni uchirardi arg'imchoqlarda,
Bo'ylashgin der edi sen osmon bilan.
Men ko'kka havolab, qo'rqqan chog'larda,
Derdi: “Men sen bilan, sen posbon bilan…”
“Qo'rqma bu hayotning o'yinlaridan,
Doim Haq so'zing ayt, Haq yo'lini tut…
O'tarsan beshikast quyunlaridan…
Chekkan anduhlaring bo'ladi unut…”
Hatto tanbehlari edi g'aroyib,
Duoga o'xshardi koyishlari ham.
“Yaxshilikka…” derdi, yiqilsam toyib,
“Qadamingni sinab ko'rmoqda Egam…”
Osmonga bo'ylashdim, ko'kka bo'ylashdim,
Bag'riga chorladi osmon, falaklar.
Gul bilan gullashdim,
Oy-la tillashdim,
Dugona bo'ldilar hurlar, malaklar…
Faqat onam yo'qdir, posbon, mehribon.
Endi quvonmaydi onamday hech kim.
Uning so'zlarini qo'msayman pinhon,
Obihayot kabi keladi ichgim…
Ana, o'sha so'zlar! Qarang, bozorda!
Ma'noli… Hikmatli… Muloyim… Shirin…
Puldori quvonchda, pulsiz ozorda,
Olishar talashib, surib bir-birin…
Onamning so'zlarin sotmoqda maddoh,
Donalab… Maydalab… Yo'q unga farqi…
Yuksalmoqqa emish vositai joh,
Hatto o'zgararmish dunyoning charxi…
So'z bozori tomon uchaman yelday,
Peshtaxta, rastalar mo'l, to'kin edi!
Narxi esa… Oqar ko'z yoshim selday.
Oh… Onam so'zlari suvtekin edi…
Shunday… Mening onam boshqacha edi…