Bugungi avlod nega ruhan toliqmoqda?
So'nggi yillarda jamiyatda bir holat tobora ko'zga tashlanmoqda: yoshlar va umuman bugungi avlod orasida ruhiy charchoq, stress va ichki bo'shliqning kuchayishi. Holbuki, zamonaviy inson — bilimli, texnologiya bilan qurollangan, imkoniyatlari keng. Ammo imkoniyatlar ortgani sari ruhiy yengillik emas, aksincha, ruhiy bosim oshayotgandek. Bu muammo endi alohida shaxslar doirasidan chiqib, ijtimoiy masalaga aylanmoqda.
Xo'sh, sabablar nimada?
Fikrimizcha, avvalo, bu — axborot bosimi. Bugungi inson, ayniqsa, yoshlar kuniga yuzlab xabarlar va vizual axborotlar oqimi ichida yashamoqda. Bu ongning tinimsiz ishlashiga va dam olish mexanizmlarining izdan chiqishiga olib keladi. Ikkinchi sabab — taqqoslash bosimi. Ijtimoiy tarmoqlarda namoyish etilayotgan “mukammal hayot”lar yoshlarni o'z hayoti bilan solishtirishga majbur qiladi. Natijada o'ziga ishonchsizlik, yetishmovchilik hissi va ichki norozilik kuchayadi. Yana bir sabab — dam olish madaniyatining yo'qolishi. Zamonaviy hayot sur'ati tez: o'qish, ish, rivojlanish, moddiy tashvishlar va shu kabi muammolar sabab dam olishga vaqt ajratish kamayadi. Telefon orqali “dam olish” esa, aslida, ong uchun yana bir yukdir.
Xo'sh, bu muammolarga qanday yechim topish mumkin?
Bugungi avlodning ruhiy toliqishini kamaytirish faqat shaxsiy harakatlar bilan cheklanmasligi lozim. Bu masalada jamiyat, ta'lim tizimi va media ham mas'uldir. Yosh avlodga axborotdan ongli foydalanishni shakllantirish, ijtimoiy tarmoqlarda me'yorni saqlash va ruhiy salomatlikni asrashga ko'maklashish kerak. Stress va charchoq paytida suhbat orqali qo'llab-quvvatlash muhim. Shuningdek, OAVda, ijtimoiy tarmoqlarda real hayot va sabr jarayoni tasvirlangan voqelikni ko'proq yoritish zarur.
Bugungi avlodning ruhiy toliqishi zamon sinoviga o'xshaydi. Shu bois jamiyat yoshlarni nafaqat natija va yutuqlar bilan, balki ularning ruhiy holatini ham tushunib, qo'llab-quvvatlashi zarur emasmi?
Zero, ruhan sog'lom avlod barqaror va sog'lom jamiyatning eng muhim poydevoridir.
Darmonjon RUSTAMOVA,
O'zMU talabasi.