Hajvchining jiddiy kitobi
E'tiroz bildirishga shoshilmang — gap janr haqida ketyapti. Hajvchi qalami kuchini (tig'ini) jamiyatdagi muammo, kamchilik, illatu turli hangomalarga qaratadi. Kulgi bilan o'sha muammo bartaraf bo'lishiga, o'qirmanlar illatdan uzoqlashishlariga xizmat qiladi, hissa qo'shadi. Kuldirib kuydiradi, kuydirib yig'latadi ham.
Taniqli adib Habib Siddiq adabiyotning eng og'ir “fronti” — hajv maydonida o'z o'rni, o'z uslubi, o'z o'quvchi, tomoshabinlariga ega ijodkor. Adib qalamiga va tarjimasiga mansub komediyalar yurtimiz teatrlari sahnalarida, teleekranlarda namoyish qilib kelinayotganiga yarim asrcha bo'lib qoldi. Hajviyoti jamlangan to'plamlari soni ham anchagina salmoqli. O'tgan davrda yozuvchi qalamiga mansub hajviya va hangomalar qozoq, rus, ingliz, turk, qirg'iz va qoraqalpoq tillariga tarjima qilinib, qadim Turkiston sarhadlaridan ham oshib o'tdi.
O'zbekiston va Qirg'iziston Yozuvchilar uyushmasi a'zosi, “Shuhrat” medali sohibi, ko'plab tanlovlar g'olibi Habib Siddiqni shu kungacha hajvchi yozuvchi o'laroq bilardik va yangi asarlarini mushtoq kutardik (yozuvchi qishloq xo'jaligi sohasi bo'yicha yetuk olim va mohir pedagog sifatida yuzlab talabalarga saboq berayotgani alohida mavzu).
Adib navbatdagi kitobi bilan ijodining yana bir qirrasini namoyon etdi. “…Publitsistika har qanday o'tish davrida jamiyat hayotidagi mavjud muammolar tomon yuz buradi, o'zgarishlar, yangilanishlar rivojini sinchkovlik bilan kuzatadi va tahlil etadi. Bunday publitsistikani bir ijodkorning faoliyati yoki kuyunchakligi deyishdan ko'ra, jamiyatning fikrlovchi, mushohada yurituvchi, millat taqdiriga befarq bo'lmagan ilg'or qatlami vakillarining ijtimoiy faoliyati deyish to'g'riroq bo'ladi.
Andijonlik adib Habib Siddiqning “Vatandan ayro baxt yo'q” sarlavhali maqolalar to'plamini o'qib, shu mushohadalar ko'nglimdan o'tdi”.
Yuqoridagi iqtibos Habib Siddiq kitobiga yozilgan muxtasar “so'zboshi”dan olindi.
Adibning salkam o'n besh bosma taboqli kitobiga publitsistik maqolalari, esselari va mushohadalari kiritilgan.
Muallifning maqola va esselari o'zi tug'ilib o'sgan Bo'taqora qishlog'i yoki talabalarga tahsil berayotgan soha bilan cheklanib qolmaydi. Kitobdan istiqlol davrida, ayniqsa, so'nggi sakkiz-to'qqiz yilda yurtimizda amalga oshirilgan islohotlar ko'lami, davr qahramonlari hayoti va faoliyati, shu bilan birgalikda jamiyat taraqqiyotiga to'sqinlik qilayotgan turli salbiy unsurlar, kelajagimiz egalari bo'lmish yoshlar tarbiyasida e'tibor berilishi kerak va shart bo'lgan milliy qadriyatlar qalamga olinadi, aniq manzil va shaxslar misolida mohirona yoritib beriladi. Adib hajvchi o'laroq publitsistik maqolalarida ham bir chimdim hangoma yoki ibratli latifani, albatta, qistirib ketadiki, bular mavzu o'qirmanlarga tushunikli bo'lmog'i va ta'sir qilmog'ida muhim ahamiyat kasb etadi.
Shuningdek, to'plamdan olim-yozuvchining o'z hamkasblari, ilmu fan fidoyilari haqidagi esselari, to'yxatlari ham o'rin olgan. Qo'shni qondosh xalqlar adiblari bilan uchrashuvlar, adabiy hamkorlik, global silkinishlar zamonida ahli qalamni birlashtiruvchi omillar haqidagi mushohadaga yetaklovchi maqolalari zalvori ancha keng va o'qimishli.
To'plamning asosini hayotiy haqiqatlar — kechagi va bugungi kunimiz kishilari obrazlari tashkil qilishini alohida eslatish asnosida kitobdan “To'qilmagan hikoyalar” turkumi ham o'rin olgani, bu hikoyalarda adib qalamga olgan hangomaga o'xshash voqeliklar orqali mushtariyni atrofiga jiddiy qarab, jiddiy fikrlab, jiddiy yashashga undashini eslatish o'rinli.
Hajvchining ushbu jiddiy kitobiga kiritilgan saksonga yaqin maqola, esselarga alohida to'xtalib o'tirmaymiz. Yaxshisi, bu kitobni o'qimoq kerak.
Ro'zimboy HASAN,
O'zbekiston Yozuvchilar va
Jurnalistlar uyushmalari
a'zosi.