Serqirra ijod va salohiyat sohibi
Kamina Ahmadjon Meliboyevni uning yosh yigitlik chog'idan — Toshkent davlat universiteti (hozirgi O'zMU)ning jurnalistika fakultetiga o'qishga kelgan paytidan beri bilaman. O'shanda bu g'ayratli yigit kirish imtihonlarini a'lo baholarga topshirgan va talabalik safiga qabul qilingan edi. Asli Qirg'izistonga qarashli O'sh viloyatining Olabuqa degan tumanidagi Sohibi Hilol degan o'zbek qishlog'ida tug'ilib voyaga yetgan Ahmadjon o'z g'ayrati, shijoati bilan boshqa tengdoshlaridan ajralib turar, shuning uchun u guruh yetakchisi (o'sha davr tili bilan aytilganda — starosta) etib tanlangan edi. U ushbu vazifani sidqidildan ado etdi, shu boisdan talabalarning ham, muallimlarning ham hurmatiga sazovor bo'ldi. O'sha davrda talabalar majburiy ravishda paxta terimiga jalb etilardi, bunda Ahmadjonning yana boshqa qirralari ochildi — u tashkilotchi bo'lishi bilan birgalikda yaxshigina sozanda ham ekan — torni yaxshi chalardi, talabalarning mehnatdan keyingi dam olishlarida ham bosh-qosh bo'lardi.
Ahmadjon universitetni bitirgach, “Yosh leninchi” gazetasi (hozirgi “Yoshlar ovozi”)ga ishga bordi, bu — yoshlar uchun nashr etiladigan gazeta bo'lib, o'sha paytda ko'pchilikning e'tiboriga tushgan nashr edi. Unda yoshlar hayoti, intilishlari keng yoritilar, ijodiy lavhalarga, adabiy asarlarga doimiy o'rin berilardi. Shu boisdan keng fikrli Ahmadjon Meliboyev yoshlarning sevimli jurnalistiga aylandi. Shu yillarda yoshlar uchun kitoblar nashr etiladigan maxsus nashriyot ochildi va Ahmadjonni u yerga taklif qilishdi. U nashriyotning bosh muharriri o'rinbosari, keyinchalik bosh muharrir sifatida ishlab, noshirlik tajribasini ham puxta egalladi, iste'dodli yoshlarning asarlari kitob holida chop etilishiga bosh-qosh bo'ldi. Keyinchalik u boshqa, yuqori vazifaga — O'zbekiston Kompartiyasi Markaziy komitetining Ideologiya bo'limiga ishga olindi. Ahmadjon bu mas'uliyatli vazifada ham sidqidildan ishlab, matbuotning yanada o'sishi, yoshlar tarbiyasi borasida faollik ko'rsatdi. Bu yillarda sobiq Ittifoqda oshkoralik siyosati amalga oshirila boshlanganligi tufayli matbuot va ijod sohasida yangi o'zgarishlar, yangi tushuncha va qarashlar paydo bo'la boshladi. Respublikamizda bu ijtimoiy-siyosiy harakatning rivojlanishida matbuot nashrlari katta rol o'ynay boshladi. O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasining nashri afkori bo'lgan “O'zbekiston adabiyoti va san'ati” gazetasi bu harakatning markazida turardi. Shunday bir paytda Ahmadjon Meliboyev ushbu gazetaning muharriri etib tayinlandi va u mazkur matbuot nashrining to'kis faoliyat ko'rsatishida bosh-qosh bo'ldi. Mamlakatimiz o'z milliy mustaqilligiga erishgandan so'ng Ahmadjon Meliboyev O'zbekiston Birinchi Prezidentining Davlat maslahatchisi lavozimiga tayinlandi va u mazkur mas'uliyatli vazifada ham samarali faoliyat yuritdi. Keyinchalik yana “O'zbekiston adabiyoti va san'ati” gazetasining bosh muharriri lavozimini bajarishda davom etdi. Hozirda respublikamizdagi nufuzli adabiy-badiiy nashr — “Jahon adabiyoti” jurnaliga rahbarlik qilmoqda.
Ahmadjon qaerda, qaysi lavozimda ishlamasin, mazkur sohaning rivoji uchun, elu xalqqa, o'quvchilarga manzur asarlarning chop etilishi uchun jon kuydiradi. Shu bilan birga, Mirzo Ulug'bek nomidagi O'zbekiston Milliy universiteti jurnalistika fakultetida talabalarga jurnalistika sirlarini o'rgatib kelmoqda. Uning jurnalistika va publitsistika nazariyasi bo'yicha yozgan qator kitoblari talabalar uchun bu kasbni chuqur o'rganishda dasturilamal bo'lib xizmat qilmoqda.
Ahmadjon Meliboyev ajoyib hikoyanavis yozuvchi hamdir. Uning “O'ng'or sirlari” va boshqa nomlarda chop etilgan hikoyalar to'plamlari o'quvchilarga juda manzur bo'lgan.
Ahmadjon Meliboyev o'zi tug'ilib o'sgan qo'shni Qirg'iziston Respublikasi madaniy-ma'naviy hayotida ham faol ishtirok etmoqda. U atoqli adib Chingiz Aytmatovning asarlarini o'zbek kitobxonlariga yetkazishda ham doim jon kuydirib keladi. Uning tashabbusi bilan O'zbekiston Milliy universitetida Chingiz Aytmatovga bag'ishlangan maxsus muzey tashkil etildi, bu dargoh o'zbek o'quvchilarini adibning ijodi, hayot yo'li bilan keng tanishtirishda katta xizmat qilmoqda.
Ahmadjon Meliboyev doimo sodiq do'st, ustozlariga sodiq shogirdlik maqomini mustahkam tutadi. Esimda, men hali mamlakatimiz mustaqillikka erishmasdan oldin “Bo'ri bilan Qo'zichoq (Krilovdan boshqacha)” degan masal yozib, rus mustamlakachiligining tugab borayotganligiga ramziy ishora qilgan edim. Unda Qo'zichoqning ancha qarib, tishlari to'kilib, changallari bo'shashib qolgan Bo'riga qarab: “Sen, yaxshisi, o'rmoningga jo'nab qol tezroq, Meni esa o'tlog'imda tinch o'tlashga qo'y”, degan majoziy misralar bor edi. Albatta, bu fikrlar o'sha davr siyosatiga to'g'ri kelmasdi. Shundan biroz xavotirda bo'lib yurganimda, ko'chada birdan Ahmadjonni ko'rib qoldim. Shogirdimiz u paytda O'zkompartiya Markaziy Komitetida ishlardi. U meni chetroqqa tortdi-da, ularning idorasiga mening bu masalim haqida bir papka material kelib tushganini va unda ushbu masal sovet hukumatiga qarshi yozilgan degan fikr aytilganini yetkazdi va ehtiyot bo'lib yurishimni ogohlantirdi. Turgan gapki, bu jiddiy masala edi, sovet hukumati o'zining siyosatiga qarshi aytilgan har bir so'z, har bir asar uchun qattiq o'ch olardi, hech kimni ayamasdi. Axir ne-ne adiblar, shoirlar, ziyolilarimiz o'z asarlari, bildirgan fikrlari uchun qamalib, qiynoqlarga solinib, oxir-oqibat ayovsiz qatl etilganlar-ku! Nahotki navbat endi menga kelgan bo'lsa? Bu fikrlar meni qattiq qo'rquvga soldi, ammo ming shukrki, bu orada SSSR quladi va mamlakatimiz o'z mustaqilligiga erishdi. Men va ehtimol men singari juda ko'p adiblar ham hayotimizga chang solmoqchi bo'lgan og'ir xavfdan qutuldik. Shu bois ana shunday og'ir yillarda aziz shogirdimiz dalda berib turganini hech qachon unutmayman.
Ahmadjon Meliboyev shu kunlarda tavalludining sakson yilligini nishonlamoqda. Ammo u bunday muborak yoshga kirgan bo'lsa-da, ham jismonan, ham qalban yosh va hali navqirondir. Aziz do'stimiz, hamkasbimiz Ahmadjon Meliboyevga yana uzoq umr va ijodiy muvaffaqiyatlar tilaymiz.
Muxtor XUDOYQULOV,
O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan
yoshlar murabbiysi, yozuvchi.