Gazeta öqişarkan

Abdulla AYIZOV

Muallif haqida:

Abdulla AYIZOV 1962 yilda Qaşqadaryo viloyati Kasbi tumanidagi Maymanoq qişloğida tuğilgan. 1986 yili  Respublika rus tili va adabiyoti pedagogika instituti (hozirgi Özbekiston davlat jahon tillari universiteti)ni tugatgan. “Otam yodi”, “Bir gap bölar”, “Polvon yiğlagan tun”, “Turfa odamlar”, “Katta bölay, körasiz!” deb nomlangan qator şeʼriy va nasriy kitoblari çop etilgan. “Orzular qanoti” (hammualliflikda) deb atalgan dramatik asari Özbekiston Davlat Yoş tomoşabinlar teatrida sahnalaştirilgan.

Özbekiston Yozuvçilar  va Jurnalistlar  uyuşmalari aʼzosi.

Tört oygina muallimlikning maoşini olgan Hamidullani tuman gazetasiga işga taklif etişdi. Talabalik yillaridayoq gazeta va jurnallarda şapaloqday-şapaloqday maqolalari bilan qatnaşib turgan Hamidullani qalamkaşlar yaxşi bilişardi. Uquvi durust emasmi, tez orada bölim mudiri bölib oldi.

Hozir gap uning qaysi lavozimda işlaşida emas!

“Tahririyatga işga ötyapman”, deganida heç kim işonmadi. Hatto töqqiz oy bir qorinda bölib, faqat bir neça daqiqa otasidan oldin olamni körgan Hasan amakisi ham qöl siltab qöydi:

— Himm! Şunday degin! Sanga öxşaganlar anqoning uruği ekanmi? Bizam tuşunamiz, sani gazetadagilar boşiga uradimi? Özi pedinstitutni zörğa bitirgan bölsang. Bilasanmi, şoir böliş uçun kamida Toşkentdagi jurnalistikani bitiriş kerak…

Lekin gazetaning deyarli har sonida goh çöntakoynadek joyda xabar, goh kamzulning çöntagidek maqolasi, goh gazetaning butun bir sahifasini egallagan lavhalar tagida: “Hamidulla Şoşqin, maxsus muxbirimiz” yozuvi közga taşlanadigan böldi. Maqolasi çiqqan kuni u çoy içiş narida tursin, hatto uxlaşni ham unutib qöydi. Maqolalari xususida odamlar qanday fikrda ekanligini bilişga juda intiq edi. Aksiga olgandek, birov özidan bilib Hamidullaning ijodi haqida oğiz oçmaydi. Özi şu mavzuda gap boşlayin desa, maqtanayotgandek tuyuladi. Şunday bölsa-da, har zamonda köngilga yaqin döstlaridan: “Qalay, yozgan maqolalarimdagi fikrlar maʼqulmi?” — deb sörab qöyadi.

— Obbo! Gazet öqişga vaqt qayerda, sanga öxşab bekorçimanmi? Gazet titkilaş qoluvdi endi, — dedi sinfdoşi traktorçi Qodir. — Undan köra zör bölsang, mani suratimni gazetingga çiqar…

Hamidulla şunga ham xursand: demak, döstining matbuotga ixlosi bor.

Bir kuni matbuot desa özini tomdan taşlaydigan, mudom tuman gazetasining yangi sonini qöltiğiga qistirib yuradigan qöşnisi Ergaş domladan özi yozgan maqolalar haqida fikrini biliş uçun suhbatlaşişga çiqdi:

— E, uka, tuman gazetasi keyingi paytlarda yaxşi çiqmayapti-da, maqolalarda nuqul siyqasi çiqqan gaplar. Obuna bölganimga puşaymonman. Umuman, gazetaning öziga tortadigan, taʼsirli joyi yöq-da, töğrimi? — deb qoldi bir payt Ergaş domla.

Domlasining “töğrimi?” degan savoliga noiloj “himm!” deya boşini qimirlatdi Hamidulla.

“Qiziq, odamlar gazetalarga qiziqmas ekan-da yoki men işlayotganim uçun şunday deyişyaptimi?” — deya öyladi Hamidulla. Töğri-da, yaqin döstlaridan birortasi, hatto tilga tuşgan, şov-şuvga sabab bölgan maqolalari xususida ham gapirişmaydi-ya! Qaytaga, begonalar:

— Örtoq Şoşqin, tunov kungi maqolani boplabsiz, rosa miriqib öqidik, — deyişadi.

Davralarda hovliqib gapirib yuradigan poçtaçi Bozor şaqildoq ham keyingi paytlarda Hamidulla Şoşqin işlayotgan gazetaga qiziqmay qöyganligini aytdi.

Mayli, öqişmasa, öqişmasin. Har bir gazetaning ham öz muxlislari bor. Gazeta çiqaveradi, hamkasblari qatori Hamidulla Şoşqin yozaveradi, kunlar ötaveradi…

Gazetaning uç kun oldingi soni sönggi sahifasida kiçkinagina joyda “tuzatiş” berildi: “Gazeta tahririyati navbatçisi H.Şoşqin xatolikka yöl qöyganligi uçun bölim mudiri vazifasidan adabiy xodimlikka tuşirildi”.

Hamidullaning boşiga birov gurzi bilan urgandek gandiraklab qoldi. U “tuzatiş” berilgan gazetaning hamma nusxasini sotib olişga tayyor edi. Axir taniş-bilişlari öqişsa, nima deyişadi? Xatolikka yöl qöyiş muxbir uçun uyat-ku! Muharrirga ham hayronsan, arzimas imloviy xato uçun şunça gap-a! Töğri, Hamidullada ham ayb bor. Qandaydir özi sezmagan holda xato ötkazib yubordi.

— Uf-f! — Hamidulla siqila boşladi. — Xöş, vazifamdan pasaytirişdi. Şuni eʼlon qiliş şartmidi? Qani endi odamlar gazetaning şu sonini öqişmasa. Heç bölmasa, “tuzatiş”ga eʼtibor berişmasa.

“E, tanişlarim hozirgaça bu gazetani qiziqib öqişmas edi. Bugun ham öqişmas”, degan xayol Hamidullani tinçlantirardi.

U uyga keldi-yu, ijodxonasiga kirib yotdi. Heç kim bilan suhbatlaşgisi kelmasdi. Birdan telefon jiringladi. Trubkadan amakisining ovozi eşitildi:

— Jiyan, özingmisan? Tinçlikmi? Aha, gazetda işlaş osonmas degandim-ku. Ana, xato qilib, şarmanda bölibsan-ku! Jimgina maktabda bolalarni aldab yurmaysanmi?..

Hamidulla gapning u yoğini eşitmadi. Tağin telefon qönğiroği… Döst-birodarlari “hol-ahvol” söraşardi.

Ertasiga mahalladagi töyga çiqdi. Endigina oşni yeb bölib, bir piyola çoyni qöliga oluvdi hamki, poçtaçi Bozor şaqildoq paydo böldi. Bolalar asalarilar gulga yopişgandek uni örab olişdi.

— Manavi gazetani öqinglar. Oxirgi betdagi “xabar”ni uydagilarga körsatinglar. Özimizning Hamidulla Şoşqin haqida yozişgan.

— E, buni endi tarqatyapsizmi? Man keça öqigandim, — deya baqirib gapga aralaşdi Qodir traktorçi va izza bölib ötirgan Hamidullaga közi tuşgaç, yuzlariga negadir quvonç yoyilib dedi:

— Oğayni, maktabga qaytasanmi? Man özimni çalasavod deb yursam, san beş-battar ekansan-ku, bölmasam, gazetga ham xato yozasanmi?

Ergaş domla ustozi ham Hamidullani köçada uçratib, rosa afsuslandi:

— Seni iqtidorli şogirdim deb yursam, xatolikka yöl qöyib, qovun tuşiribsan-ku! Kelasi yil şu gazetaga obuna bölaman, çunki keyingi paytlarda juda taʼsirli çiqyapti. Masalan, tunov kungi soni ham qiziqarli, mazmunli çiqibdi, töğrimi?

Domlasining “töğrimi?” degan savoliga Hamidulla indamadi jahlini zörğa bosib. Lekin bir narsadan xursand edi. Nega xursand bölmasin, axir odamlar gazeta öqişarkan-ku. Öqiganda ham ixlos bilan, birorta satrini qoldirmasdan öqişarkan.

Qiziq, faqat buning uçun yomon xabar bölsa ham birorta xatoga yöl qöyganing yoki  xullas, kamçiliging töğrisida nimadir çiqişi kerak ekan-da!

Yangiliklarni döstlaringizga ulaşing

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan