Navoiy aeroporti: maqsad – yevroosiyoning yirik kargo markaziga aylantiriş

Bugun Yangi Özbekiston oldida turgan eng muhim vazifalardan biri — mamlakatning geografik örnini iqtisodiy ustunlikka aylantiriş. Hurmatli Prezidentimiz Şavkat Mirziyoyev taʼkidlaganlaridek, Özbekiston Şarq va Ğarbni boğlovçi yirik transport xabiga aylanişi uçun keng imkoniyatlarga ega diyor.

Mamlakat hududidan xalqaro ahamiyatga molik 4 ming kilometr tranzit yölaklari ötadi. Eng muhimi, Davlatimiz rahbari bu imkoniyatlardan hali töliq foydalanilmayotganini oçiq aytib, zimmamizga xalqaro transport yölaklaridan samarali foydalaniş, logistika markazlari tarmoğini kengaytiriş, sohani raqamlaştiriş va xususiy sektor uçun qulay şaroit yaratiş vazifasini belgilab berdilar.

Ana şu keng kölamli vazifalar tizimida Navoiy xalqaro aeroportining örni alohida. Bu borada Davlatimiz rahbari aeroport faoliyati samaradorligini oşiriş, uni loyihaviy boşqaruv tamoyillari asosida rivojlantiriş, infratuzilma va terminallarni modernizatsiya qiliş, jarayonlarni raqamlaştiriş böyiça taqdimot bilan tanişib, u böyiça aniq vazifalar asosida işlaş, şu bilan birga, mavjud quvvatlardan hali töliq foydalanilmayotganini ham oçiq qayd etgan edi. Bu — biz uçun orqaga qaraş emas, aksinça, imkoniyatni natijaga aylantiriş uçun berilgan aniq yönalişdir.

Muhtaram Prezidentimizning yana bir muhim taşabbuslari — Navoiy aeroportiga mahalliy va xorijiy aviakompaniyalar bilan yölovçi va yuk taşiş, tranzit hamda texnik qönişlar böyiça mustaqil muzokaralar olib boriş va şartnomalar tuziş huquqini berişi böldi. Bu aeroport oldida yangi masʼuliyat bilan birga yangi uslubda işlaş imkoniyatini ham oçadi. Endi natija aviakompaniyalar soni, yönalişlar, yuk oqimi, xizmatlar sifati va tijorat samaradorligi bilan ölçanadi.

Bugungi Navoiy xalqaro aeroporti ana şu yangi bosqiçni qabul qiliş uçun yetarliça mustahkam texnik bazaga ega. Aerodrom hududimiz 480 gektarni taşkil etadi, uçiş-qöniş yölagining uzunligi 4000 metr, havo kemalari uçun 15 ta töxtaş maydoni mavjud. Bu körsatkiçlar yirik, şu jumladan, yuk taşuvçi havo kemalariga xizmat körsatiş uçun muhim asosdir.

Raqamlar ham özgariş surʼatini körsatmoqda. 2026 yilning fevral-iyul oylari böyiça alohida hisobot natijalari ham ijobiy ösişni tasdiqlaydi. Uşbu davrda 784 ta reysga xizmat körsatildi, bu 2025 yilning mos davridagi 606 ta reysga nisbatan 29 foiz köp. Qayta işlangan yuk hajmi 1 906,6 tonnadan 3 173,4 tonnaga, yaʼni 66 foizga oşdi.

Şu bilan birga, fevral-iyul oylarida kargo taşuvlari geografiyasi va operatorlar doirasi kengaydi. Hisobot davrida “Maersk Air Cargo” 234 ta, “CMA CGM Air Cargo” 143 ta, “MNG Airlines” 88 ta, “My Freighter” 39 ta va “MASAir” 13 ta reysni amalga oşirdi, boşqa operatorlar hissasiga esa 182 ta reys töğri keldi. Bu körsatkiçlar Navoiyning Yevropa va Osiyo örtasidagi kargo yönalişlarida amalda işlayotgan tranzit nuqta ekanini yana bir bor tasdiqlaydi.

Navoiy aeroportining eng katta strategik imkoniyatlaridan biri — kargo yönalişidir. Aeroport hududida erkin bojxona zonasining “porto-franko” rejimi joriy etildi. Ayni paytda operator va rezidentlar iş tartibi, ombor va bojxona jarayonlari, yuklarni raqamli hisobga oliş, tariflar hamda davlat organlarining özaro hamkorlik reglamentlari tayyorlanmoqda. May-iyul oylarida “TIR Park” orqali 367 ta yuk avtotransport vositasi ötkazilib, 1 823,8 tonna yer usti yuki qayta işlandi. Bu “Porto-franko” va multimodal logistika loyihalari amaliy bosqiçga ötayotganini körsatadi.

Bu yönalişda infratuzilmaviy va institutsional işlar ham davom etmoqda. 16 ming kvadrat metr maydonli yangi kargo terminalini loyihalaş, yölovçi terminalini rekonstruksiya qiliş, havo kemalariga texnik xizmat körsatiş va ularni böyaş angarlarini barpo etiş işlari olib borilmoqda. Aeroport “FIATA”, “TIACA” va “World Free Zones Organization” taşkilotlariga aʼzo böldi; “RA3”, “ISAGO”, “GSP” va “IATA ICH/SIS” böyiça tayyorgarlik jarayonlari davom etmoqda. “SITA”, “CHAMP Cargosystems”, “UZINFOCOM”, “Unicom” va “Skylark Services” bilan aeroport, yuklar va tijorat faoliyatini raqamli boşqariş yeçimlari işlab çiqilmoqda.

Navoiy aeroporti bugungi kunda Yevroosiyo havo yölaklarida muhim kargo tuguni vazifasini bajarayotgani alohida qayd etilmoqda. Bu baho biz uçun oddiy eʼtirof emas. Bu — aeroport oldiga qöyilgan strategik işonç va masʼuliyat. Çunki mamlakatimiz Tinç okeanidan Yevropagaça bölgan eng qisqa quruqlik yölagining asosiy böğinlaridan biriga aylaniş imkoniyatiga ega.

Şu maqsadda “porto-franko” rejimi asosida erkin bojxona zonasini taşkil etiş, “TIR-park” barpo etiş, yoqilği xöjaligini kengaytiriş, havo kemalariga texnik xizmat körsatiş, taʼmirlaş va böyaş markazini taşkil etiş, kargo terminalining keyingi bosqiçlarini rivojlantiriş kabi loyihalar belgilangan.

Bu loyihalarning mohiyatini bir söz bilan — integratsiya, deb atagan bölardim. Havo, temir yöl va avtomobil transporti bir-biridan uzilgan holda emas, yagona logistika zanjiri sifatida işlaşi kerak. Transport-logistika tizimidagi mavjud muammolar — zamonaviy omborlar, tezkor bojxona rasmiylaşuvi, raqamlaştiriş va transport turlari örtasidagi integratsiya masalalari — Davlat rahbari tomonidan oçiq körsatib berilgan. Navoiy aeroportining kelgusi rivoji ana şu vazifalarga amaliy javob bölişi kerak.

Keyingi bosqiç uçun yanada katta maqsadlar belgilangan. 2030 yilgaça parvozlar sonini 2,3 barobarga oşirib, yiliga 7 mingtaga yetkaziş, yölovçi oqimini 150 ming nafarga, yuk taşiş hajmini esa 45 ming tonnaga olib çiqiş rejalaştirilgan. Bu raqamlar bir-biri bilan boğliq: köproq parvoz — köproq yönaliş; köproq yönaliş — köproq yölovçi va yuk; köproq yuk esa terminal, ombor, bojxona, avtomobil va temir yöl infratuzilmasining uyğun işlaşini talab qiladi.

Şu bois biz uçun asosiy mezon — mavjud imkoniyatdan unumli foydalangan holda qançalik samarali işlatayotganimiz. Masalan, bugun 4 000 metrlik uçiş-qöniş yölagi borligi muhim, ammo undan yuqori samara bilan foydalaniş yanada muhim. Kargo terminalining katta quvvati borligi yaxşi, ammo uni barqaror yuk oqimi bilan taʼminlaş juda muhim. Aviakompaniyalar bilan işlaş imkoniyati kengaygani yaxşi, ammo ular uçun raqobatbardoş tarif, tezkor xizmat va qulay logistika muhitini yaratiş — natijaning asosiy şarti.

Navoiy aeroportining yana bir ustunligi — uning geografik örni. Aeroport konsepsiyasida Navoiy Osiyoning geografik markazidagi istiqbolli logistika xablaridan biri sifatida körsatilgan. Qisqa havo yönalişlari, avtomobil va temir yöl infratuzilmasi bilan boğlaniş imkoniyati hamda kargo operatsiyalari uçun yaratilgan texnik baza aeroportni multimodal markaz sifatida rivojlantiriş uçun asos böla oladi.

Biz bugun aeroportni faqat samolyotlar kelib-qaytadigan maskan sifatida emas, balki Özbekistonning eksport va tranzit salohiyatiga xizmat qiladigan iqtisodiy infratuzilmaning muhim qismi sifatida körişimiz kerak. Davlat rahbari taʼkidlaganidek, transport-logistika tizimi eksport salohiyati, investitsiyaviy jozibadorlik va hududlar rivoji uçun strategik ahamiyatga ega. Navoiy aeroporti uçun bu fikr — har bir parvoz, har bir tonna yuk va har bir yangi yönaliş ortida aniq iqtisodiy natija bölişi kerak, degan talabdir.

Şu nuqtai nazardan, Navoiy xalqaro aeroporti oldidagi vazifa aniq: mavjud infratuzilmani modernizatsiya qiliş, xizmatlar sifatini oşiriş, raqamlaştirişni jadallaştiriş, yangi aviakompaniyalar va kargo operatorlarini jalb qiliş, logistika zanjirlarini avtomobil va temir yöl bilan yanada kuçli boğlaş. Eng muhimi, bu vazifalarning har biri aniq körsatkiç va natija bilan ölçanişi kerak.

Aminmanki, Prezidentimiz belgilab bergan vazifalar Navoiy xalqaro aeroporti uçun ham yangi taraqqiyot bosqiçini boşlab berdi. Biz uçun bu işonç — avvalo, natija uçun masʼuliyat. Belgilangan loyihalar izçil amalga oşirilsa, 2030 yilga borib parvozlar, yölovçilar va kargo körsatkiçlarining ösişi bilan bir qatorda, Navoiyning Özbekiston va Yevroosiyo transport-logistika tizimidagi örni ham sifat jihatdan yangi bosqiçga kötariladi. Bizning maqsadimiz esa aniq: Navoiy xalqaro aeroporti imkoniyatlarini töliq işga solib, uni Yevroosiyoning yirik kargo markazlaridan biriga aylantirişdir. Işonamanki, bugun belgilab berilgan vazifalar ertangi natijalarimizning mustahkam poydevori böladi.

Alişer Kliçev,

Navoiy xalqaro aeroporti direktori

 

 

 

Yangiliklarni döstlaringizga ulaşing

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan