Aka, singil va yanga
Muallif haqida:
Sobirjon Hakimov 1963 yil Marhamat tumanining Qovunçi qişloğida tuğilgan. 1983-1987 yillarda Nizomiy nomidagi Toşkent davlat pedagogika institutining özbek-qozoq filologiyasi fakultetida öqigan.
Muallifning “45-maydon”, “Xatar çangalida” qissalari va “Jarima bataloni” romani çop qilingan. Uzoq yillar Marhamatdagi 3-maktab-internatida öqituvçilik qilgan. Hozirda nafaqada.
Garçi zamon mumsikroq,
Olam juda tor edi.
Bir onadan tuğişgan
Aka-singil bor edi.
Qöl uçida kun körib,
Yaşar edi akasi.
Uzatilgan singil ham
Özga uyning bekasi.
Beş bolaning hammasi
Murğak edi, yoş edi.
Şuning uçun akaning
Çaynagani toş edi.
Tinmas edi kunu tun,
Yelkalari xöp yağir.
Öşanday bir zamonda
Savdo tuşdi köp oğir.
Xabar keldi tilponda,
Singil yotib qolibdi.
Çorasizmiş, kuyovi
Ğamga botib qolibdi.
Aka, yanga şu onda
Yugurdilar, yeldilar.
Singillarin uyiga
Tong saharda keldilar.
Singil şörlik bir ahvol
Yotar edi qaltirab.
Qavatida qizçasi
Ötirardi möltirab.
Kuyov qurğur, qarangki,
Na bir çora etibdi.
Xabar bergaç akaga,
Şoşib işga ketibdi.
“Qaratamiz, — der yanga, —
Olib boring döxtirga.
Xafa bölmang kuyovdan,
Uning vaqti yöqdir-da”.
Eltdilar va topdilar
Doktorlarning zörini.
Tugatdilar bir kunda
Topgan qutu qörini.
Doktor aytgan dorilar
Topilarmiş Moskopdan.
Aka şörlik holi tang
Közi tindi hisobdan.
“Turing, — dedi xotini, —
Nega toşday qotasiz?
Ana, qöylar, ğam yemang,
Bozor kuni sotasiz”.
Qöylar bari sotildi,
Qöra qoldi huvullab.
Pulning joni yöq ekan,
Ketaverdi şuvillab.
Hafta ötmay doktorlar
“Yangi dori”, dedilar.
“Bu kasalning yagona
Şudir kori”, dedilar.
Qotib qoldi közlari
Bir nuqtaga tikildi.
Aka şörlik holi tang,
Yelkalari bukildi.
Şu turişda uning-çun
Dunyo özi dor edi.
Ön erkakça himmatli
Bunda yori bor edi.
“Yalinmang heç kimsaga,
Qaydan qayga çopasiz?
Omon bölsa boşingiz,
Bir kun barin topasiz.
Soting, — dedi, — ana, siz
Bittagina sigirni.
Payğambarlar siylagan
Axir mungli sağirni.
Toş ostida emasdir,
Biling, ikki qölingiz.
Siylasangiz singilni,
Xudo berar yölingiz”.
Sigirni ham sotdilar,
Xarj qildilar bemalol.
Ammo singil kundan-kun
Sölib borar bemajol.
Doktor dedi: “Oğir dard,
Umid faqat Xudodir”.
Yanga dedi: “Kuraşgum,
Önta jonim fidodir”.
Yana dedi: “Ayting siz,
Bunga şifo bor qayda?”
Doktor dedi: “Çorasi
Yapon degan bir joyda.
Ikki buyrak qurigan,
Şuning uçun köp behol.
Öşa yoqqa eltsangiz,
Yaşab ketar, ehtimol.
Eltmoq, lekin u yoqqa
Juda qimmat bölarmiş…”
Inson uçun zör boylik,
Biling, himmat bölarmiş.
Qanday kuç bor ayolda,
Yolğiz Xudo biladi.
Bel boylasa, dunyoni
Ostin-ustun qiladi.
Doktor sözi akani
Bir soniyada öldirdi.
Yanga uni bir siltab,
Söng öziga keltirdi.
“Bu dard bilan qasdma-qasd
Kim yengarga öynayman.
Singlingizni endi men
Tuzatmasdan qöymayman.
Soting, — dedi, — hovlini,
Bir kunimiz köramiz.
Bolalar katta bölgunça,
Ijarada turamiz.
Dunyoning bir qavati
Bizga öxşaş odamdir.
Taşviş qilmang har nedan,
Rizq berguvçi Egamdir.
Nomusingiz — singlingiz,
Yaşaysizmi heç orsiz?
Biz könamiz har nega,
Boşimizda Siz borsiz”.
Közlarida öt çaqnab,
Gapni şunday döndirdi.
Huşsiz, holsiz erini
Uy sotişga köndirdi.
Ota hovli sotildi,
Har tomonga çopdilar.
Izlay-izlay, oxiri
Ijara uy topdilar.
Ayol qoldi öğil-qizin
Örab eski çoponga.
Aka esa singilni
Olib ketdi Yaponga.
Uç oy ötib oradan,
Gul-gul yaşnab qaytdilar.
Şifo bergan Tangriga
Şukronalar aytdilar.
Sörasangiz oxirin:
“Nima böldi, ne etdi?”
Bir kun kördim akani,
Minib ötdi “Lacetti”.
Öşa yanga omondir,
Yaşaydi şu zamonda.
Yoningizda, siz yoqda,
Yoki bizlar tomonda.
Ey, akalar, demangiz:
“Bu şunçaki hikoyat”.
Öylab köring, sizda ham
Bormi şunday şijoat?
Akalarning qalbiga
Mehr doim yor bölsin!
Har erkakning baxtiga
Mard ayollar bor bölsin!!!
Sobirjon HAKIMOV
