Yillarning çarxida yigirildi jon

NABIRAMGA

Otim yetoviga qolmadi kuçim,

Tanni qaqşatadi bemorlik baʼzan.

Yillarga talaşdir umrimning kuçi,

Madorsiz holingda kimga yoqasan?

 

Oyoğing yetmas ot uzangisiga,

Egarga qönmoqqa söraysan madad.

Gapirgan gapingga çiqmayin ega,

Öying quroqlanib, çalğiysan behad.

 

Ot örnin toy bosar — bu köhna maqol,

Toyçoğing gijinglab istaydi parvoz.

Xarxaşa, ozoring tuğdirmas malol,

Naşidali damlar tunu kun hamroz.

 

Bulut kökda suzsa, qözğaydi bodim,

Har kimning öziga şirin ekan jon.

Qoziqqa boğlanib qolmayin otim,

Özing yetakka ol, Saidkomiljon!

HASRAT

Bu yoqda döstlarim koyişar har gal:

“Senga qolganmi, — deb, — dunyo işlari?”

U yoqda qişloqdoş ayab-da sal-pal,

Gap taşlar: “Yurma, — deb,

— elingdan nari”.

 

“Opangizni jilla qursa bir yöqlang,

Örmonga öt tuşmas, ançayin çökkan”.

“Uyimni tanimay qöyganman, jiyan,

Qölim böşamaydi majlisbozlikdan”.

 

                        * * *

Ey sayyod, kel endi, tuzoğingni qöy,

Öldirmak öyidan ozod böl birpas.

Özingni suyganday quşlarni ham suy,

Parvozi qalbingda uyğotsin havas.

 

Muhtoj emas sira tutgan doningga,

Itingning bitini termasligi çin.

Doğ ham tuşirmaydi, qörqma, şoningga,

Rağbat istamaydi parvozi uçun.

 

Barça jonzot borki, mengadir oşno,

Örtamizda esa heç qanday yöq sir.

Quşlarga don tutsam yayrayman, hatto

Çumolilar bilan nonuştam birdir.

03.04.2025

                        * * *

Loyimni qormagan kimsa qolmadi,

Kim pana-pastqamda kötardi devor.

Kimdir huştak yasab, puflab tolmadi,

Boşqasi guvala yasab baxtiyor.

 

Loy qormoq odati azaldan maʼlum,

Bundan xumor qilar nodonlar har on.

Ne bölgan çoğda ham bölmasin udum,

Qadriyat sanalsa, bunisi yomon.

                        * * *

Paxtaga azaldan havasimiz zör,

Bolamizdan köra suydik, alqadik.

Otamizni yillab körmay, ösdik ğör,

Közimizda qotgan gumonli hadik.

 

Zamonlar evrilib, böy çözdi davron,

Endi amaldorga paxta qöyamiz.

Toki boşimizga tuşgunça gavron,

Gapimiz hazilga atay yöyamiz.

 

Dunyoni suv bossa, bizda ne gunoh?

Ğaflat bandasimiz, yayrab yaşnaymiz.

Çöçimang, uqmayin biror söz nogoh,

Quloqlarga paxta tiqib yaşaymiz.

11.04.2025

DUO

Meni yöqlab keldi şifoxonaga

Qizlarim — Nargiza, Xurşida, Dildor.

Bir inja diydorning otaşidan-da

Maʼyus yuragimda jarangladi tor.

 

Momom qazosida titramagan jon

Ulkan koinotning buzdi sarhadin.

Göyoki nazdimda tebrandi osmon,

Majnuntol alp misol tik tutdi qaddin.

 

Quşlar bozoriga aylandi xonam,

Ozurda jimlikning etagin silkib.

Boşim silaganday böldi-ku onam,

Kiprigim kuydirdi köz yoşim kilkib.

 

Vujuddan xastalik quvildi butkul,

Avliyo otaday oçgança bağrim,

Men şoşib duoga çözganimça qöl:

“Omon bölsin, — dedim, — ona qizlarim”.

 

                        * * *

Gap taşişga usta, gapi yöq odam

Özini podşodan balandroq çoğlar.

Qasrga öt tuşar bossa gar qadam,

Sudrab qoçar yaşil kimxobin boğlar.

 

Xizr duç kelsami, bermas salomin,

Salom bergan çoğ ham olmas aligin.

It ham xuşlamaydi badʼaz kalomin,

Tirigidan qimmat öligi lekin.

 

Ğaddorlikda makkor, Iblis erkasi,

Közida çaqnaydi qasos va alam.

Suvni yuqtirmas-ku aslo sirkasi,

Yöldan adaştirar otasini ham.

02.05.2025

                                                     * * *

Qani yoşlikdagi jöşqinlik, oşnam,

Uçayotgan quşni tutib olardik.

Daryoga köndalang yotgança beğam:

“Dengiz bölasan!” — deb ğovğa solardik.

Böron tuşovlanib hiddatimizdan,

Ignaning közidan ötardi tuya.

Toğlar qaltirardi şiddatimizdan,

Aksirsak, toşlarga tuşardi kuya.

 

Olaquroq bulut nafasimizdan

Çurkab-da kuyindi hidin soçardi.

Mabodo im qoqsak, qörqqança bizdan

Söqmoqlar iz taşlab, hurkib qoçardi.

 

Na hayrat tuyamiz kunlardan bu kun,

Sayoz ham tortibdi biz keçgan daryo.

Keksa bir tutqundek boqamiz nigun,

Tanimagan kabi heç kimni, ayo.

 

Mayda taşvişlar-la ovoramizki,

Nimaga erişdik yugurib tinsiz?

Kimlardir tortmoqda aravamizni,

Özimiz bexabar, tomoşabinmiz.

DAŞT SOĞINÇI

Bahor adoğida Hayitköl daşti,

Uç kunlik kelinday çiroy oçgan dam.

Tantiq tabiatning surardik gaştin —

Rasul, Boyqobil-u Hamid bölib jam.

 

Nogoh yuragimga soldi qaldiroq

Örkaçli qirlarning unsiz boqişi.

Va hayratda yoqdi zum ötmay şu çoq

Bir parça bulutning yomğir yoğişi.

 

Axir bu qirlarda qolgan izlarim,

Bolaligim ötgan sibizğa çalib.

Dimoğimda qotgan çeçak islari

Turnalar mungiday turar taralib.

 

Örtanib dedim men: “Soğinibdi daşt,

Köz yoşin tiyolmay yiğladi uzoq”.

Sen-çi, makkorlikda ovsar, halakaş,

Uçqur xayolingga qöydingmi tuzoq?

 

Yeyolmay ötding-ku yeyar oşingni,

Nasiya aylading soğinçingni, yo!

Keçir, ey uluğ daşt, bağritoşingni,

Bir tomçi köz yoşga körmabman ravo.

09.05.2025

TÖQSON BOBO ARZI

Qariyb bir asr kutdim nimani?

Bilsang, qanoatdan boşpanam bor, rost.

Kutdim kutgan kabi qaytmas kemani,

Özimni özimdan aylab-da xalos.

Safardan qaytganlar yupatar baʼzan,

Tasalli ulaşdi nodonlar ham, lek.

Men esa istayman ozod bir maskan,

Orzu röyobiga bölolsin beşik.

Quruq gap, safsata — dunyo şiori,

Aldovning bu manfur usuli röyrost.

Bangi xayolotning fahş izhori,

Yuvuqsiz davronning qutqusi, xolos.

 

Qoşiq öyin öynar har bir saltanat,

Insoniy yöriqlar bojin unutib.

Kelganlar, ketganlar aldaşar faqat,

Şirin takallufdan körmana tutib.

 

Nafaqat men — xalqni kutişga şaylab,

Na maşvarat tuzar, na yoqar gulxan.

Işonç yorliğini nasiya aylab,

Devorga suyatib ketar har kelgan.

11.05.2025

HAYOT ÖYINI

Qölida langarçöp, nabiram çorlar:

— Keling, dor öyinin öynaymiz, bobo.

Közida sururli iltijo porlar,

Nourfiy izhorni sir tutgay ammo.

 

Nabiramni suyib söz oçdim şu çoq:

— Hayot öyinidan çarçaganman, rost.

Mayli, öz öyining öynayver quvnoq,

Bobong öyinini öynamagil, bas.

 

Mömin bandalarga yetkazdim ozor,

Yorğuçoqsiz ezdim donini, bolam.

Hali tingan emas qalbidagi zor,

Toğni tolqon qilar armonu nolam.

 

Yillarning çarxida yigirildi jon,

Lekin qor yoğilib, izlar bosildi.

Mening öyinimni öynolmay, inon,

Zörman deganlari dorsiz osildi.

12.05.2025

BOZOR

Tinglamaydi bir zum heç kimni heç kim,

Şovqin baland, paşşa tuşganday oşga.

Xaridorlar yöqday, savdogarlar jim,

Hamma narsa qimmat, odamdan boşqa.

13.05.2025

ÖĞLIM XOTIRASIGA

Dunyoning sözi yöq — taşbehsiz ğazal,

Sozining torlari uzilgan azal.

Goh özingga özing aylarkan mahtal,

Heç banda “bolam” deb kuymasin, bolam.

 

Qalandar xirqasi — bir çöpingga hayf,

Yulduzlar, oy ohi — oz-köpingga hayf,

Barmoğing tegmagan tor, çötingga hayf,

Heç banda “bolam” deb kuymasin, bolam.

 

Bir tuking tebratmas şerning naʼrasi,

Axir kam uçraydi mardning sarasi.

Kimlar tirnamadi otang yarasin,

Heç banda “bolam” deb kuymasin, bolam.

 

Gözallik mil tortar tovus mungida,

Çoh bordir har banda sölu öngida,

Oh-nola köz oçar umri söngida,

Heç banda “bolam” deb kuymasin, bolam.

 

Bulbul sayrolmasa özin boğida,

Quyoş — bir uyum kul hijron doğida.

Bir faryod toş qotdi qalbim toğida,

Heç banda “bolam” deb kuymasin, bolam.

 

Hur qizmi sevganing, oşiqlik ne hol?

Otang ozorida yöq erdi malol.

Dunyoga öngirin silkitgan, alhol,

Heç banda “bolam” deb kuymasin, bolam.

 

Onang kelin istab bölgandi giryon,

Bu kun yuragida orzusi — uryon.

Men uçun bir tuşdir zaminu osmon,

Heç banda “bolam” deb kuymasin, bolam.

 

Muallif haqida:

Öroz HAYDAR 1957 yili Qaşqadaryo viloyati Çiroqçi tumanida tuğilgan. ToşDU (hozirgi ÖzMU)ning geografiya fakultetini tamomlagan.

Şoirning ilk şeʼriy töplami “Quyoş ötovi” 1984 yilda çop etilgan. “Kuylovçi toşlar”, “Musiqor”, “Hazilkaş qiş”, “Oq soya”, “Aksiamo”, “Yaylovdagi oq ötov”, “Vaqt iztirobi”, “Ruhafzo”, “Keçikkan fasl”, “101 sonet”, “Falak favvorasi”, “Sukut haqquşi”, “Quyoş tabassumi”, “Ikki ölim”, “Buğdoyzor oralagan söqmoqlar” singari yigirmadan ziyod şeʼriy va nasriy kitoblari çop etilgan.

Öroz HAYDAR

Yangiliklarni döstlaringizga ulaşing

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan