Ozodlik muhridir bu, tug'roga boq…
G'ayrat MAJID
Muallif haqida:
G'ayrat MAJID — Qashqadaryo viloyati Kitob tumanida tug'ilgan.
Mirzo Ulug'bek nomidagi O'zbekiston Milliy universitetida tahsil olgan. Shoirning “Gul sanam”, “Hech kimga o'xshamaysan”, “Seni sog'inaman”, “Ko'ksimdagi yulduzlar”, “Ishqqa borar yo'l”, “Bobolarim yurti”, “Oqqushlarga aylanar yurak”, “Ayiqchaning tushi”, “Bunda bulbul kitob o'qiydi”, “Mumkin emas sening yig'lashing”, “Besh dars”, “Yo'ldaman, nurli yo'lda”, “Ishq ayyomi”, “Oppoq tabassum” kabi kitoblari nashr etilgan.
She'rlari turk, ozarbayjon, qirg'iz, qozoq, turkman, tatar, tojik, qoraqalpoq, ingliz, rus, arab, belorus tillariga tarjima qilingan.
O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasi raisi o'rinbosari lavozimida ishlaydi.
VATAN – MANGU QO'ShIQ
Metinday mustahkam qo'rg'on armiya,
Vatanning holini so'rg'on armiya.
Katta bir qo'shinga barobar Shiroq,
Mudom ozodlikka qalqon armiya.
Iymoni salomat Najmiddin Kubro,
Shaksiz Jaloliddin Sulton armiya.
Adolat birla el-yurtlar so'ragan
Amir Temur Sohibqiron armiya.
Dukchi eshonlarning o'tlig' armoni —
Muazzam Turkiston, Turon armiya.
Yerda ham, osmoni falaklarda ham,
Saflari to'zmas qiz-o'g'lon armiya.
Xalq bilan armiya bir tanu bir jon,
Tinchligu hurlikka posbon armiya.
Birlashsak, bo'linmas Vatan hech qachon,
Vatan mangu qo'shiq — doston armiya.
BIRINChI DARS
Bu otang, bu onang, bu yer, bu osmon,
Bu eshik, bu beshik, muborak qo'rg'on,
Bu o'choq, bu tandir, qaynagan qumg'on —
Vatandir, Vatandir, aziz bolajon!
Bu umr, bu hayot, yoz, kuz, qish, bahor,
Qir-adir, tog'u tosh, salobat, viqor,
Goh loyqa, goh tiniq oqqan bu anhor —
Vatandir, Vatandir, aziz bolajon!
Bu kecha, yulduzlar, porlagan mohtob,
Bu kunduz, bu issiq nur sochgan oftob,
Bu maktab, bu qalam, bu daftar-kitob —
Vatandir, Vatandir, aziz bolajon!
Mana, bu dala-dasht, bug'doyzor, dehqon,
Serhosil bolga kon bu bog', bu bog'bon,
Bu non, bir bosh uzum, ochiq dasturxon —
Vatandir, Vatandir, aziz bolajon!
Qancha g'am-hasratni ko'rgan bu chinor,
Qancha dard-armonni yenggan bu minor,
Bumi, chap ko'ksimda… qonagan… anor —
Vatandir, Vatandir, aziz bolajon!
Ozodlik muhridir bu, tug'roga boq,
Mag'rur hilpiragan bu bayroq — mayoq,
Bu qo'shiq — madhiya, abadiy saboq —
Vatandir, Vatandir, aziz bolajon!
QAShQADARYo
Azal Ipak yo'lin eshigi bo'lgan,
Xo'b ulug' zotlarning beshigi bo'lgan,
O'n sakkiz ming olam oshig'i bo'lgan,
Keling, ko'ring endi Qashqadaryoni!
Olamga taralgan eng shonli doston —
Shahri Kesh o'g'loni Temurbek xoqon,
O'ylasam, ko'zimning ustida jahon,
Keling, ko'ring endi Qashqadaryoni!
Osmonlarga yelka tutgan Oqsaroy,
Yangi zamonlarni kutgan Oqsaroy,
Bugun murodiga yetgan Oqsaroy,
Keling, ko'ring endi Qashqadaryoni!
Nasafiy bobolar, Keshiy bobolar,
Hisordan taralgan xushbo'y havolar,
Bugun yuragimda rangin navolar,
Keling, ko'ring endi Qashqadaryoni!
Ko'ksimni o'rtaydi yillar armoni,
So'z bilan tirikdir millatning joni,
Abdulla Orif bor — o'zbekning shoni,
Keling, ko'ring endi Qashqadaryoni!
Ko'kdala cho'l demang, cho'llar ham obod,
Manzilga eltguvchi yo'llar ham obod,
Bunday saodatdan dillar ham obod,
Keling, ko'ring endi Qashqadaryoni!
Qovun-tarvuz, olma-anorlari bor,
Soyalari quyuq chinorlari bor,
Asrlardan so'ylar minorlari bor,
Keling, ko'ring endi Qashqadaryoni!
Xirmonga baraka tog'da qorlari,
Rizqi ro'z — paxtazor, bug'doyzorlari,
Bor bo'lsin, mirishkor, tadbirkorlari,
Keling, ko'ring endi Qashqadaryoni!
Kurashda, san'atda, ilmda ildam,
Farzandlar yutug'i — eng ulug' bayram —
Ko'pkari chopadi yuzga kirsa ham,
Keling, ko'ring endi Qashqadaryoni!
Mavjingdan nurlanar dillar, Hisorak,
Shahrisabz, Yakkabog', Qarshi — Muborak,
Shavkati hech so'nmas toledan darak,
Keling, ko'ring endi Qashqadaryoni!
Shoirman, qalbimda o'ylarim ko'pdir,
Sen haqda qo'shig'im, kuylarim ko'pdir,
Bayramlarim ko'pdir, to'ylarim ko'pdir,
Keling, ko'ring endi Qashqadaryoni!
ULUG'BEK YuLDUZLARI
Ko'nglimga issiq nur beradi oftob,
Firuza osmondan boqib kunduzlar.
Kechalar oq mehr tutadi mohtob,
Mirzo Ulug'bekdan so'ylar yulduzlar.
Bulbulning bir mahzun, g'amgin bo'zlari,
Yurakning hayotga tashna ro'zlari,
Bu dunyodan ochiq ketgan ko'zlari —
Mirzo Ulug'bekdan so'ylar yulduzlar.
Bir qutlug' duodir “Ziji Ko'ragon”,
Faqat mehr topsin gadomi, sulton,
Dunyo, qo'llaringni endi qilma qon,
Mirzo Ulug'bekdan so'ylar yulduzlar.
Umring besh kun ekan, bildim-ku, dunyo,
Oshiq o'limga ham qilmaydi parvo,
Oyning atrofida jam bo'lib go'yo,
Mirzo Ulug'bekdan so'ylar yulduzlar.
“To'rt ulus…” tilida qo'shiq — Samarqand,
Yulduzlar ham senga oshiq, Samarqand,
Falak darvozasi ochiq — Samarqand,
Mirzo Ulug'bekdan so'ylar yulduzlar.
Toki poyoni yo'q shu koinot bor,
Aslo poyon bilmas muhabbat — asror,
Zimiston dillarga ulashib bahor,
Mirzo Ulug'bekdan so'ylar yulduzlar.
HAYoT VA SAHNA
Dilnoza Kubayevaga
Oh, hurliqo,
Oh, malaksiymo!
Lablarida alvon tabassum,
Ko'zlarida ummon qadar mung.
Tongday chiqar sahnaga, ma'sum,
Tong qotadi tomoshabin, gung.
Oh, hurliqo,
Oh, malaksiymo!
Quloq tutib yurak zarbiga,
To'ldiradi sahnani butkul.
Unga boqqan ko'zlar qalbiga,
Bir lahzada tashlaydi o't, Gul.
Oh, hurliqo,
Oh, malaksiymo!
Sahna dordek qaltis o'yindir,
Bilib bo'lmas, kim do'stu kim yov.
Langarini tortadi kimdir,
Silkitadi dorni ham birov.
Oh, hurliqo,
Oh, malaksiymo!
Rol o'ynaydi o'zin ayamay,
Gohi Kumush, gohida Zaynab.
Goh yuragin tutadi gulday,
Goh yuragin beradi chaynab.
Oh, hurliqo,
Oh, malaksiymo!
Ming yil yashar oshiqlar, ishon,
Solib bo'lmas yo'liga raxna.
Umr kabi rol ham bepoyon,
Hayot kabi mangudir sahna.
NIMA QILAMIZ?
Jamshidga
Kaslarga dil yorib nima qilamiz,
Pastlarga yolvorib nima qilamiz?
Dilni dardga qorib nima qilamiz,
Yomonlarga borib nima qilamiz?
Oppoq-oppoq kunduzlarga boramiz,
Olis-olis yulduzlarga boramiz,
Daraxtlarga, ildizlarga boramiz,
Xazonlarga borib nima qilamiz?
Kamalak rang tovushlarga boramiz,
Ko'klash uchun unishlarga boramiz,
Asl tillo, kumushlarga boramiz,
Arzonlarga borib nima qilamiz?
Sog'-salomat bardamlikka boramiz,
Bir dam emas, har damlikka boramiz,
Birlashmoqqa, birdamlikka boramiz,
To'zonlarga borib nima qilamiz?
Layli deymiz, Majnun bo'lib boramiz,
G'am yemaymiz, mamnun bo'lib boramiz,
Jamoliga maftun bo'lib boramiz,
Sarsonlarga borib nima qilamiz?
Pari paykar, mahi paykar turganda,
Tillari bol, labi shakar turganda,
Ko'z ichinda nuri gavhar turganda,
Armonlarga borib nima qilamiz?
Jamshid jomi mayga to'ldi, Haq berdi,
Karami keng nasiyamas, naqd berdi,
Mingta qayg'u, yana shuncha baxt berdi,
Somonlarga borib nima qilamiz?
ILOHI…
Ilohi, ruhimda, vujudimdasan,
Gahi isyon, gahi sujudimdasan.
Ilohi, yo'limni qay tomon burdim,
O'zimni goh muzga, goh o'tga urdim.
Ilohi, to'lqinda — avboshdadirman,
Ikki qirg'oq aro taloshdadirman.
Ilohi, dil — quyosh, so'ngan emasdir,
Nursiz taqdirlarga ko'ngan emasdir.
Ilohi, men uchun so'zdir musallo,
Zikr etib, shukr etib qildim tavallo.
Ilohi, qay manzil, makonni kezdim,
Borliging, birliging hamisha sezdim.
Ilohi, kaloming kalom ayladim,
Salomat bo'lay deb salom ayladim.
Ilohi, dunyo ne, bari xor-xasdir,
Sen va Habibing bor, shu menga basdir.
SO'Z OQAR TOMIRIMDA
Qon o'rnida qon bo'lib
so'z oqar tomirimda,
Jonim o'rtab bir ohu
ko'z oqar tomirimda.
Olamlarni yashnatib
bahor oqgay, shubhasiz,
Sarxil-sarxil mevali
kuz oqar tomirimda.
Men quyoshdan nur ichib
katta bo'lganman asli,
Qahratonda lovullab
muz oqar tomirimda.
Oshiq bo'z yigit holin
anglamadi, malikam,
Ayriliq azobidan
bo'z oqar tomirimda.
Men tashna oshiq to'ydim
na gulga, na bo'yiga,
Oylarga oyna tutgan
yuz oqar tomirimda.
Uzoqlarda qolgan yor,
sendan ko'z uzib bo'lmas,
Oramizda ming yillik
ro'z oqar tomirimda.
Hayotning achchiq-chuchuk
ne'matlarin totyapman,
Gahi bol-shakar, gahi
tuz oqar tomirimda.
Xudoning taqdiriga
tahrir qalami yo'qdir,
Almiysoqdan kelgan bir
iz oqar tomirimda.
HOL
Jonim, bahor keldi, gulzorga to'ydim,
Gullardan taralgan iforga to'ydim,
Bulbullar chah-chahi, guftorga to'ydim,
Faqat ko'zlaringga boqib to'ymadim.
To'ydim saratonda cho'g'ga, olovga,
To'ydim jonni yoqqan g'ovga, burovga,
To'ydim jonga yoqqan maqtov — siylovga,
Faqat ko'zlaringga boqib to'ymadim.
Kuz kelib, za'faron xazonga to'ydim,
Sochingdek ingichka mezonga to'ydim,
Hajringda oh ila afg'onga to'ydim,
Faqat ko'zlaringga boqib to'ymadim.
To'ydim qish kelganda izg'irin, muzga,
To'ydim sovuq qorda ko'milgan izga,
To'ydim oq o'ragan qirmizi yuzga,
Faqat ko'zlaringga boqib to'ymadim.
Tomosha-to'ylarga to'ydim, yorijon,
Qolib ne ko'ylarga, to'ydim, yorijon,
Tumonat o'ylarga to'ydim, yorijon,
Faqat ko'zlaringga boqib to'ymadim.
QAYSAR OShIQ NOLASI
Garchi xayolingsiz o'tgan kunim yo'q,
Lola dudog'ingdek yurak-bag'rim qon.
O'ylama, ko'ngli bor deya, ko'nglim yo'q,
Jonim, sevmaganman seni hech qachon.
Jonimni kuydirib kuyladim, xolos,
Hecham kuyganim yo'q ko'yingda, ishon.
Faqat ko'zlarimda jiqqa yosh — ixlos,
Jonim, sevmaganman seni hech qachon.
Qaragan emasman yo'lingga aslo,
Ko'zlarim to'rt bo'lib kutganim yolg'on.
Bo'lsam ham Majnundek ishqqa mubtalo,
Jonim, sevmaganman seni hech qachon.
Ichimda hech so'nmas chiroq bor, chiroq,
Shu bois yo'llarim yorug', charog'on.
Menga jonimdan ham azizsan, biroq,
Jonim, sevmaganman seni hech qachon.
Faqat tushunmayman bu holni, zotan,
Mangu to'xtamaydi yurakda vulqon.
Nechun sevib turib so'ylayveraman,
Jonim, sevmaganman seni hech qachon!
YuRAK NOLASI
Chiroyingdan oylar kelib dars olgan,
Atirgullar atringdan ko'p qarz olgan.
Kunsuluvlar, Oysuluvlar lol senga,
Bir yarashgan gulyuzingda xol senga.
Lafzi halol, lablari ol bolmishsan,
Yuragim yo'q, yuragimni olmishsan.
Baliqlar ko'p, vale dengiz bittadir,
Husnu malohatda tengsiz bittadir.
Jonni o'rtar savdo ham ko'p emasdir,
Mening kabi shaydo ham ko'p emasdir.
Umrim kechar sen ko'zlari ohu deb,
Sensizlikdan kechar bo'ldim, yohu deb.
Yaralgandan jonimdasan, hamonsan,
Azal, abad ham hoziri zamonsan.
Oshiq jonni o'z zabtiga olgansan,
Ayamasdan ishq o'tiga solgansan.
Qosh qoraymay, yor qoshiga bor desam,
Boshim yormay, yolbor, ko'ngil yor desam.
Izmingdaman, izlaringni izlayman,
Yorni top deb, qon dilimni tezlayman…
Chiroyingdan oylar kelib dars olgan,
Atirgullar atringdan ko'p qarz olgan.