Metropolitenda zamonaviy texnologiyalar
Bugungi kunda dunyoda aholisi bir necha milliondan oshgan rivojlangan shaharlarni metropolitensiz tasavvur etish g'oyat mushkul. Chunki har qanday gavjum shaharlarda yo'lovchi tashuvchi transport vositalari har qancha ko'p, zamonaviy bo'lmasin, aholining uzog'ini yaqin qilish uchun har tomonlama qulay, arzon, sifatli va xavfsiz bo'lgan metropoliten kabi samarani bera olmaydi.
XX asrning boshlaridanoq dunyoning yirik mamlakatlari poytaxtlari va aholi gavjum shaharlarida metropolitenlar qurilishi avj olib ketdi va bugungi kunga kelib 63 dan ortiq davlatlarda 200 dan oshiq metropoliten faoliyat yuritmoqda. Shu bois yo'lovchilar harakatlanishi vaqtida ularning xavfsizligini ta'minlash masalasi mamlakatimizda Ichki ishlar vazirligi Metropolitenda xavfsizlikni ta'minlash boshqarmasi xodimlari zimmasiga yuklatilgan.
Xodimlar yo'lovchilar xavfsizligini ta'minlash maqsadida bekatlarda nazorat-kuzatuv olib borish, perimetrlarni qo'riqlash, metroga kirayotgan yo'lovchilar va ularning narsa va ashyolari, qo'l yuklarini ko'zdan kechirish, tezkor-qidiruv ishlarini olib borish orqali huquqbuzarlik holatlarini aniqlaydilar, huquqbuzarni ushlab, unga nisbatan vakolatlari doirasida qonuniy chora ko'radilar. Biroq metropolitenda yo'lovchilar xavfsizligini to'la-to'kis ta'minlash uchun buning o'zi kamlik qiladi. Hozirgi kunda xavfsizlikni ta'minlash yo'nalishida dunyo metropolitenlari tajribasidan foydalanib, poytaxtimiz metropolitenida ham yangi texnika va texnologiyalar joriy etilishi huquqbuzarliklarning kamayishiga xizmat qilmoqda.
Inson aqlini hayratga soladigan raqamli texnologiyalar metropolitenda bo'lgan har qanday qidiruvdagi shaxsni aniqlay oladi va unga oid barcha ma'lumotlarni taqdim etadi. Shu bois turli toifadagi huquqbuzarlar, qidiruvdagi shaxslar metropoliten bekatlari, bino va inshootlarida o'rnatilgan zamonaviy kuzatuv kameralari nigohidan qochib qutula olmaydi. Ammo metropolitenda jamoat tartibi va fuqarolar xavfsizligini ta'minlashning optimal yechimlarini ishlab chiqishda inson omilining rolini ham kamsitib bo'lmaydi. Chunki zamonaviy “aqlli” texnologiyalarning boshqaruvchilari o'z-o'zidan inson va uning intellektual salohiyati hisoblanadi. Albatta, ichki ishlar sohasida eng zamonaviy texnologiyalardan mahorat bilan foydalana oladigan iqtidorli kadrlar tayyorlash masalasi ham zamon talabidir.
Abror G'ULOMJONOV,
Toshkent metropoliteni
xavfsizlikni ta'minlash
boshqarmasi xodimi.