Xush kelding, go'zal Bahor!

O, Bahor, go'zal malak! Oh, seni bag'oyat sog'indik! Lahza-yu soniyalarni sanab, intiq-intizor kutdim sening tashrifingni, ko'klamoyim. Suluvginam, qalbim chechagi, sen shu qadar maftunkorsanki, barcha latofatli, malohatli qizlarning ismi sening noming bilan ataladi: Gulbahor, Navbahor, Navro'zoy, Bahoroy…

Kechagina muz ko'rpalari ostida sovuqdan titrayotgan ona zamin sening iliq taftingdan yuzlari loladek qizarib, tiriklik qo'shig'ini boshlaydi. Uning ajib qo'shig'idan maysalar tebranib, raqsga tushadi. Shabboda nozlanib-nozlanib yuzlaringdan o'padi. Kurtakka lab urgan novdalar qora g'o'dir libosini yechib, pushti gulli yashil ko'ylak kiyib olganidan shodlanib, tabassum-la g'unchasini quyoshda toblaydi. Bahorni ertaroq qarshilagan bodom shoxlarini egib, yonidagi shaftolini turtkilaydi. Shaftolioy uxlab qolganidan ozorlanib, butoqlarini gulnor gullar bilan chunon bezaydiki, hali ham jigarrang to'nini yechmagan behioy xijolatdan ko'kish-kumushrang barglarini yozib yuboradi… Gullayolmayotgan anjir esa alam-la biryo'la oltin marjondek mevalarini tugishga tushadi.

Tog'laru qirlardan oqib kelayotgan sharqiroq soylar havoda uchib yurgan o'rig-u giloslarning nimpushti gullarini yuzlariga xoldek qo'ndirib, mavj uradi. Adirliklar alvon, oltinrang lolazorlar og'ushida xayolga cho'mgan qizil-sariq durrachali malakdek go'zal. Samoyingda suzib yurgan oq-moviy, zangor-feruzarang bulutlar uyqashib, zaminga yopilgan ulkan rangdor guldor gumbazni eslatadi.

Quyoshni sog'ingan boychechak gulbarglarini uning nurida toblaydi. Har zamon, har zamonda esa ko'kka boqib, “ketma, quyoshjon” deb yolborayotganday nafis tebranadi. O'ynoqi epkin dimog'ingizga dam binafsha, dam za'faron, dam rayhon, dam yalpiz iforini uradi. Bobo quyoshning yolg'onchi tabassumiga ishonib, gullab yuborgan daraxtlarning noparmon gullari tunda tovlanib, minglab rangdor yulduzlarga aylanadi. Bijildoq qushlar tinmay chug'urlaydi: “Hoy yaxshilar, bahor keldi, bahor keldi…” deya jar solayotgandek…

Ayvonning eshigini lang ochib qo'ygan buvijonlar qanotlarida xurramlik olib kelgan qaldirg'ochlarni xushnud qarshilaydi. “Keldingmi, qaldirg'ochim, tezroq uyingni qur, senga mahtalman”, deya qo'llarini duoga ochadi. Jajji bolakay qaldirg'ochga ko'mak bermoq maqsadida ayvon oldiga xas-cho'plarni yig'ib qo'yadi.

Bahor! Sen har yili borliqni latofatu malohatga burkab, qaytaverasan. Ko'klamoyim, sen zamin ziynati-yu fasllar gulchechagisan! Inson umrining ortga qaytmas oltin lahzalarisan! Sen oshiqlaru shoirlar qo'liga qalam tutqazasan. Ne baxtki, ular hamon sening sehrli vasfingni kuylamoqdalar va senga tashbeh izlamoqdalar. Aslida esa sening qiyosing yo'q, bahorim!

Dalasidagi oppoq qorini qaynoq kaftiga olib, qalb harorati-la eritayotgan bobodehqonim! Qishning har lahzasini shoshqin kuzatib, Bahoroyni intiq kutayotgan zahmatkashim! Qorli ko'rpalar ostida yotgan zamin zalvorli ketmoning zarbidan mayinlashib evriladi. “Axir bahor keldi!” deysan hayqirib! Mudrab yotgan momo yer ovozingdan seskanib, yam-yashil ko'ylagini kiyib, huzuringga oshiqadi. Bobodehqonim keldi, deydi shodumon silkinib.

— Assalom, ona zamin! — deydi dehqon ketmonining har zarbidan o't chaqnatib. — Qani, Bahoroyim, suluv kelinchakdek zebolan, ona tabiatni yasat, bag'ringni gulu chechaklarga burka, daraxtlarga yashil libos kiydir, sergul, sermeva ayla, urug'larni undir, odamlarga zavq-shavq ulash, ko'rgan ko'zlarni kuldir, — deydi yana guldurakdek o'tkir ovozda. So'ng biroz mayinlashib, “Ko'klamoyim, ko'kingdan, mehringdan bir chimdimgina ber, seni behad sog'indim”, deydi yolborib. So'ng esa bahor sasi ufurayotgan zaminga xuddi sajdaga bosh qo'yayotgandek lab bosadi. Oh, ona tuproq ta'mi! Dehqonbobo mamnun jilmayadi. Xuddiki hozirgina tandirdan uzilgan nonning harorati bor-a! U bir siqimgina tuproqni qo'llariga oldi. Shuginaga zor bo'lib o'tgan shoh Boburning alamli faryodi quloqlariga chalingandek bo'lib, ko'zlarida yosh qalqdi. “Sendan ayro yashab bo'lmaydi, OTA YeR!” degan qat'iy o'y o'tdi yuragining qa'ridan. Tuproqni avaylab, boshi uzra samoga sochdi. Yomg'irdek yoyilgan tuproq dehqonning yuz-ko'zlariga qo'ndi…

“Bahorda Baxmalda tug'ilgan qo'zing, Arab ohusidan azizroq manga…” dedi u ichki titroq-la o'zi behad suyadigan sodda shoir Muhammad Yusufning har takrorlaganda vujudini larzaga soladigan quyma satrlarini kuyga solib. Bahorni sog'ingan dehqon dalalarni uzoq aylandi. Quyoshning zarrin nurlarida isinib, qanotlarini toblayotgan turfa qushlar chug'uri, gulg'unchalardan bo'sa olayotgan kapalaklar, chayqalib chirmanda chalayotgan chuchmomalar, samoga sepini yoygan kamalaklar, osmonda suzib yurgan feruzarang bulutlar ummoni, to'lib-to'lib oqayotgan anhorlar shiviri uning qalbiga tuganmas va ifodalab bo'lmas zavq baxsh etardi. Ona diyorimizni chor tarafdan bag'riga bosib quchib yotgan asriy purviqor tog'lar hamon bobodehqonning ovoziga aks-sado beradi: “Ko'klamoyim, ko'kingdan ber bir chimdim, bir chimdim…” Bahor bobodehqonni, bobodehqon esa bahorni g'oyat sog'ingan edi. Bu o'sha ular intiq-intizor kutgan erka faslning ibtidosi, jo'shqin va jozibali kun edi.

Ko'klamoyim, ko'klamonam, iliq, oshufta bag'ringni sog'indim! Seni kim ham sog'inmaydi, aslida, seni kim ham sog'inmas, bahor? Dehqonbobo samoni to'ldirib uchayotgan bijildoq qushlar chug'uriga tikildi. Quyoshni sog'ingan momo-yu bobolar dalalarga, qalbi olov yosh-yalanglar lolazor qo'yniga oshiqayotirlar. Chakkalariga boychechak taqqan qizchalar alvon ko'ylaklarini hilpiratib tog' yonbag'irlarida yelib yuguradilar. Bolajonlar varraklarini oppoq, feruzarang bulutlar suzib yurgan samo ostonasigacha uchiradilar. Mo''jizaviy bog'larimizda pushti, nimpushti, qizil va sariq ranglarda ochilgan gilos, o'rik, bodom, shaftoli gullari bahoriy epkinda tebranib, ajib gullar raqsini yaratayotir. Bir tup o'rik go'zal gullarini to'kkisi kelmay, g'unchaoylarini shabbodadan qizg'onib boshlarini egadi. Biroq sho'x shabbodaoy ham bo'sh kelmay, gullarning sochlaridan tortqilaydi. Qishda sovuqdan qoraygan badanlarini rangdor ko'ylaklari bilan yashirib olgan daraxtlar bayramga otlangan kelinchakdek yasanib olishgan. Butun borliq g'oyat maftunkor, behad go'zal manzara kashf etgan, bahoriy sevinch uyg'ongan oshufta qalblar muhabbat oshyoniga aylangan.

O, ona zaminga hayot, tiriklik baxsh etuvchi qudratli va go'zal malagim, bahoroyim, tashrifing muborak!

Masturaxon SAIDMURODOVA