Vatan

kökragingda gullaydi qiyğos

Abdusaid KÖÇIMOV

Muallif haqida:

Abdusaid Köçimov Samarqand viloyatining Urgut tumanida tuğilgan. Nizomiy nomidagi Toşkent davlat pedagogika instituti (hozirgi Özbekiston milliy pedagogika universiteti)ning özbek tili va adabiyoti fakultetida tahsil olgan.

Mehnat faoliyatini bolalar gazetasida boşlagan ijodkor Özbekiston Yozuvçilar uyuşmasida, “Şarq yulduzi” jurnalida, Özbekiston teleradiokompaniyasi va boşqa yuqori idoralarda turli masʼul vazifalarda mehnat qilgan.

Hozirda Özbekiston Milliy axborot agentligi (ÖzA) Boş direktori vazifasida işlaydi.

Adibning “Kaşfiyotçi bolalar”, “Mening Özbekistonim”, “Toşburgut”, “Mening yulduzim”, “Çanoq”, “Halqa”, “Ikki bahor”, “Umid daraxtlari”, “Qiyofa”, “Yosuman”, “Muhabbat boğlari”, “Safar”, “Qor”, “Bahor”, “Men şoirman, istasangiz şu…”, “Binafşa”, “Qayta tuğilgan bola” singari öttizga yaqin şeʼriy va nasriy kitoblari naşr etilgan.

Abdusaid Köçimov “Şuhrat” medali, “Mehnat şuhrati” ordeni, “Özbekiston Respublikasida xizmat körsatgan jurnalist” unvoni bilan taqdirlangan.

Özbekiston Yozuvçilar va Jurnalistlar uyuşmalari aʼzosi.

Beş taşabbus, beş ğoya

 Prezident Şavkat Mirziyoyevning taşabbusi bilan taqdim etilgan 5 muhim taşabbus mamlakat hayotida katta voqeaga aylanib ketdi.

Gazeta xabaridan.

Yoğmoq uçun yomğirlar,

Irmoqlar kulmoq uçun;

Köklamoq uçun qirlar,

Daryolar tölmoq uçun;

Bir guldurak, bir çaqmoq

Bölgan kabi kifoya.

Dunyoga oçdi quçoq –

Beş taşabbus, beş ğoya.

 

Orolda berdi jilo

Bökadan taralgan nur.

Sayxun, Jayhundek göyo –

Qalblarda toşdi surur.

 

Mahobatli bu tölqin

Endi bilmas  nihoya;

Quyoşdek  soçgay yolqin –

Beş taşabbus, beş ğoya.

 

Saflar boşida lov-lov

Jilolangay mayoqlar.

Dillarda yondi olov,

Nurlandi iştiyoqlar.

Bugun döst – döstga qanot,

Bugun döst – döstga qoya.

Har botirga duldul ot –

Beş taşabbus, beş ğoya.

 

Özbekiston uyğondi,

Uyğondi mudroq közlar.

Oy nuriga çulğandi

Osmon töla yulduzlar.

Endi şiddatimizga

Bulutlar solmas soya.

Toğday tayançdir bizga

Beş taşabbus, beş ğoya.

 

Bölmoq uçun mukammal,

Quçmoq uçun samoni;

Qurmoq kerak eng avval

Köngil degan dunyoni.

Köksiga qöngay yulduz,

Kimki  qilsa rioya;

Yolqin ilhom, yoniq söz,

Beş taşabbus, beş ğoya.

 

Sanʼatsiz hayot – kuybat,

Ilmsizlik kulfatdir.

Bahonalar hammavaqt

Tanballarga ulfatdir.

Yolğonlarni söldirgay,

Aldovlar endi zoya;

Illatlarni öldirgay

Beş taşabbus, beş ğoya.

 

Barça hamohang bölib,

“Öqing!” degan xitobga;

Yuraklar şavqqa tölib,

Qaytayotir kitobga.

Bu qudratli yolqinlar

Bilmas endi nihoya.

Faqat yuksakka undar

Beş taşabbus, beş ğoya.

 

Işlasang-u, bilmasang

Dam olişni, hordiqni.

Böyningga ossang beşan,

“Nodon” degan yorliqni;

Kimga kerak  bu sitam,

Bunday mahzun hikoya?

Çek qöymoqda bunga ham,

Beş taşabbus, beş ğoya.

 

Körsatgaylar yana böy,

Navoiylar, Sinolar.

Mulla Töyçi çalgan kuy,

Bölgay  doston, kinolar.

Jahoniy minbarlarga

Çorlab  poyama-poya;

Yetaklar zafarlarga,

Beş taşabbus, beş ğoya.

 

Bugun toğdan toşgaça

Boşqaçadir naʼrasi.

Şovullaydi boşqaça

Sangardak şarşarasi.

Muhtaşam qasrlarga,

Muborak zarrin loya,

Teng bölgay asrlarga

Beş taşabbus, beş ğoya.

 

Yurtimizda, alqissa,

Mumtoz kuraş boşlandi.

Qöşay, deb unga hissa,

Alp qadamlar taşlandi.

Hammamizga har damda,

Ham quvvat, ham himoya;

Qanot  yozar olamga

Beş meʼmoriy çöng qoya:

—  Beş taşabbus, beş ğoya!

27.05.2019

 

Qöllasin

 

Elboşim, Sizni bu tong zarrin maʼvolar qöllasin,

Şoş sari  Zomin oşa, uçgan  sabolar

qöllasin.

 

Qöllasin Öriklisoy,

daryoyi Sangzor jöş urib,

Ğovsul Aʼzam, Nur ota, Zangi bovolar

qöllasin.

 

Çiqdingiz boğlab kamar,

oğir safarga jahd ila,

Duç kelib qolganda yov – yovqur daholar

qöllasin.

 

Yölingizda yölçiroq bölsin

sadaf sayyoralar,

Qöllasin Odam ato, Momo havolar

qöllasin.

 

Har niholu har giyoh Sizga hamdam,

hamqadam,

Qumrilar çappar urib aytgan navolar

qöllasin.

 

Qöllasin, mehru vafo,

orzu-umid karvonlari,

Toğu toş, çaşma, buloq – mehrigiyolar

qöllasin.

 

Şu Vatanga jonfido  bölmoqqa şaysiz

har nafas,

Joningizga jon bölib, joni fidolar

qöllasin.

 

Elboşim deb ahli yurt kunu tun qilgay duo,

Elboşim, daryo bölib oqqan duolar

qöllasin.

1.02.2017.

VATAN

 

Vatan nimadir, deb söraysan, ajab…

Taʼriflab bölgaymi ona sutini?

Javob qidirmagin kökka möltirab,

Vatan osmonlarda yotmas berkinib.

Bir parça hovlingni iforga kömib,

Bir parça hovlingni yaşnatib beşan –

Saharda sehrli öylarga çömib,

Gurkurab turguvçi rayhoning – Vatan.

Işkomda marjonday yaltirab yal-yal,

Husayni labidan tomgan boldir u.

Zangori sohilda kelinçak misol

Suzilib turguvçi majnuntoldir u.

Nozik novdalarni opiçlab turgan

Namozşom gulining közi ham Vatan.

Yolğiz saksovulning tomiri cinggan,

Yalangtöş çöllarning tuzi ham Vatan.

Dalangda barq urib ösgan har giyoh,

Har erka maysaning nozidadir u,

Tanbur navosidan çiqqan mahzun oh,

Ğanijon Toşmatning sozidadir u.

Sira körganmisan, quyoş botar çoğ

Alvonga böyalar jilğalar rangi.

Alomat ğovurga kömilar qişloq,

Dimoqni qitiqlar podaning çangi.

Ikki qop somonni eşakka ortib,

Angardan qaytadi otang piyoda.

Zumda dasturxonga kiradi tartib,

Şirin jaranglaydi çoynak-piyola.

Musiça solgandir ayvoningga köşk,

Balki, qaldirğoç ham qurgan koşona.

Quşçalar har sahar kuylagan qöşiq,

Vatandir muqaddas, mumtoz, yagona.

Yaqinroq körmoqni istasang yana,

Yönğiçqa guliga yuzlaringni bos.

Osmonga tikilib yotsang jimgina,

Vatan kökragingda gullaydi qiyğos.

Yo yarim keçada maʼvodan tuşib,

Tomda yonboşlagan yulduzlarni kör,

Yuraging daryoday ketmasmi jöşib?

Vatandir şu tuyğu – samoviy surur.

Vatan nimadir deb sörama, inim…

11.07.2012

 

Bu oqşom

 

Kök toqida yulduzlar, sayron böldi

bu oqşom,

Toğlardagi qor, muzlar, hayron böldi

bu oqşom.

 

Bulutlarni tebratib,  raqsga tuşdi şamol,

Yeru samoga  hilol, sulton böldi bu oqşom.

 

Qordek  duv-duv tökildi

olça gulin barglari,

Olça gulin barglari xirmon böldi

bu oqşom.

 

Köm-kök niliy samoda yuz berdimi zilzila?

Somon  yöli köpirdi – töfon böldi

bu oqşom.

 

Soylar – soyga, daryolar

qöşilgandek daryoga,

Tölqin-tölqin dengizlar ummon böldi

bu oqşom.

 

Baxt boğida çeçaklar yaşnab yal-yal oçildi,

Baxt gulşani çamanzor – böston böldi

bu oqşom.

3.02.2020

 

Bugun yaxşi yaşaşing kerak!

 

Orzu bilan oboddir dunyo,

Muhtaşamdir şonli kelajak.

Fayoz bölgay ertamiz, ammo

Bugun yaxşi yaşaşing kerak!

 

Ö! Bilaman, mulki aldovdan

Zada böldi ne-ne pok tilak.

Ozod bölding sur-sur – sörovdan,

Bugun yaxşi yaşaşing kerak!

 

Ötdi, gina zamoni ötdi,

Çinni quşday bölma jonsarak.

Yonsin, yondir qalbdagi ötni,

Bugun yaxşi yaşaşing kerak!

 

Öyla, bolang – qora közingni,

Suyançtoğ böl – qoyadek tirgak.

Unutmagin ammo özingni,

Bugun yaxşi yaşaşing kerak!

 

Fermerdirsan, tadbirkorsan yo,

Posbondirsan huşyor va sergak.

Ertang uçun kuyib-yon, ammo

Bugun yaxşi yaşaşing kerak!

 

Işla, dam ol, parvozga şaylan,

Quçoq oçsin osmonu falak.

Nurga boylan, yulduzga aylan,

Bugun yaxşi yaşaşing kerak!

 

Erta tur-u, mayli, keçroq yot,

Senga bölsin har gul, har çeçak.

Senga bölsin pursafo hayot –

Bugun yaxşi yaşaşing kerak!

 

Göröğliday sardor, sor-loçin,

Alpomişday şerdil, şeryurak;

Malohatga kömilsin oçun,

Bugun yaxşi yaşaşing kerak!

Obod bölsin rözğoring, uying,

Obod uyga tuşsin kelinçak.

Kam bölmasin birovdan töying,

Bugun yaxşi yaşaşing kerak!

 

Boşga kötar Özbekistonni,

Uluğ bölgay ertamiz, beşak.

Şu zaminga baxş ayla jonni,

Bugun yaxşi yaşaşing kerak!

 

Bugun hamma-hammadan huşyor,

Bugun hamma-hammadan sergak,

Bugun baxtli, bugun baxtiyor –

Bugun yaxşi yaşaşing kerak…

24.02.2019

 

Yuksaklik

 

Toğlarga çiqmoqni kim qilmas havas,

Çöqqiga intilmoq insonga xosdir.

Ammo  qor, böronga çidab  har nafas,

Yuksakda turmoq ham oson emasdir.

 

Bir nihol ekdingmi?

 

Bir nihol ekdingmi Vatan boğiga,

Mehringni tökdingmi çöl, yantoğiga,

Gullarga çang, ğubor qöngan çoğida

Arta biloldingmi çangu ğuborni,

Desalar, yurtdoşim, javobing bormi?

 

Bitta ğişt qöydingmi maydonlariga,

Bir vassa öydingmi ayvonlariga,

Bir misra qöşdingmi dostonlariga,

Kurab taşladingmi tomlardan qorni,

Desalar, yurtdoşim, javobing bormi?

 

Kimdir uzib ketsa dilbar gullarni,

Kimdir buzib ketsa sarvar yöllarni,

Kimdir ezib ketsa muztar dillarni,

Duosin oldingmi mehrga zorni,

Desalar, yurtdoşim, javobing bormi?

 

Uruş-janjallarga xamirturuşlar,

Illatfuruşlaru millatfuruşlar

Afif osmoningga qilsa xurujlar,

Hosud haqirlarga tikdingmi dorni,

Desalar, yurtdoşim, javobing bormi?

 

Javobing bölmasa mumtoz-mukammal:

Qölingda zulfiqor, belingda kamar,

Duldul tulporingga yor bölsa qamar –

Yöldoşing sabʼai sayyor böladi,

Muqaddas javobing tayyor böladi.

 

Tanti özbek

 

Saxovatli saxiy kuzdek

Saodatli eldir özbek.

Buqa böyin – manmanlarga

Parvo qilmas janda-bözdek.

 

Jahondagi biron millat,

El-ulusdan yöqdir kami.

Yulduzlardek boqiy qudrat –

Ajdodlarin qutluğ şaʼni.

 

Bobolarin qança xalqlar

Bizniki deb talaşadi.

Bunday şaraf – şoyon taxtlar

Özbekka xöp yaraşadi.

 

Azal-abad soçar yoğdu

“Avesto”dek böstonlari.

Jasoratga jasur közgu

“Alpomiş”dek dostonlari.

 

Döstlariga mehri quyoş,

Döstlariga qurbon joni.

Paşşa kabi ezar beboş,

Allop-qallob, bevafoni.

 

Havas bilan boqar dunyo

Toğday körkam savlatiga.

Dur mahliyo, nur mahliyo

Özbekiston davlatiga.

 

Ne-ne fotih, ne-ne xoqon

Sinab aççiq omadini;

Ega olmay tutdi motam

Özbekning alp qomatini.

 

Şijoatda dovqur-loçin,

Burgut közlik, qiliç sözlik.

Egilsa ham salom uçun

Egiladi tanti özbek.

 

TOPOLMASSAN

 

Kökda Çölpondek  nurli,

Çölponni topolmassan,

Somon yölidek sirli

karvonni topolmassan.

 

Öriklar ğarq gullagan

çamanzordir kahkaşon,

Olamda bunday latif

böstonni topolmassan.

 

Gulzora boğbon izlab, bölma ovorayi jon,

Quyoş kabi mehribon

dehqonni topolmassan.

 

Qizil gullar, oq gullar

biri-biridan barno,

Iforda toji sulton –

rayhonni topolmassan.

Jilğalaru daryolar, dengizlar ozmi, ammo

Buloqdek qalbi uryon –

ummonni topolmassan.

 

Şabbodalar, şamollar mayin,

jangari, şaddod,

Tonggi nasimdek abru naysonni

topolmassan.

 

Gapni olis-olisdan boşlaşdan

murod şulki,

Husningga mendek lolu

hayronni topolmassan.

 

Gado böl, degan oning,

gadolarga bölgum Pir,

Şoh  böl desang,  qulingdek

Xoqonni topolmassan.

Kutib xuşröy xuşxabar,

bedorman keça-kunduz,

Yölingda  mendek  joni

sarsonni topolmassan.

 

Naylayki, beçoraman,

kul böldi kuyib  borim,

Vasl hajrida  çaşmayi

giryonni topolmassan.

 

Yulduz bölarsan, balki,

oy bölarsan, ehtimol,

Ammo qalbimdek  munir

osmonni topolmassan.

 

Ovvora bölma, laʼlim,

ikki jahonda mendek,

Joningga jismi joni

qurbonni topolmassan.

8.03.2020

 

KAMALAK JILOSI

 

Kamalak jilosi qönmiş adirga,

Kökatlar bargida kumuş sirğalar.

Toğlardan şamolday çopgança yerga

Betinim kuylaydi mitti jilğalar.

Vatanim husnidan qamaşar közim,

Yomğirday quyilar qalbimga ilhom.

Şiddatkor irmoqday otilar şu zum

Daftarning yuziga dildagi kalom.

Ruhimda uyğonur çeksiz bir surur,

Çeksiz bir sevinçdan entikadi dil.

Köngil boğlariga taratadi nur

Oq, qizil, noparmon, xil-xil atirgul.

1967

 

Unutiş

 

Asta-asta tinadi yomğir,

Asta-asta töxtaydi şamol.

Yetim daştga aylanar sağir

Ufqlarga tutaş lolazor.

 

Asta-asta bölmaysan hayron

Bulbullarning xonişlariga;

Titranmaysan quyoş botar on

Çöqqilarning yonişlariga.

 

Asta-asta qalbingga namli,

Tundek sokin orom qönadi.

Vujudingda unutiş nomli

Mahobatli daraxt unadi.

 

Asta-asta körsatgay jamol

Yuragingda özga bir çaman.

Xayolingda boşqa bir xayol,

Men ham esdan çiqib ketaman.

 

Asta-asta botgandek quyoş,

Unutilar sehrkor közlar.

Unutilar sargaşta, beboş,

Qasamfuruş, bevafo sözlar.

 

Borliğingni zabt etar sekin

Yulduzlarning özga şuʼlasi.

Esdan çiqib ketadi bir kun

Bu dardlarning hamma-hammasi.

 

…Asta-asta tinadi yomğir.

28.05.2020

 

Tomçi

 

Havasing kelmasin toğlar qoriga,

Daryo bölmoğing ham  unça şart emas.

Elning yumuşiga, yurtning koriga

Bir tomçi suvçalik nafing tegsa, bas.

6.10.2024

 

TANTILIK

Bobolar, birovga kulma, deganlar,

Har kimni yomon deb bilma, deganlar.

Tanti  böl – Yomonning  Yomoniga ham,

Heç qaçon yomonlik qilma, deganlar.

19.09.2022

 

Xalqing uçun

 

Asqartoğdan oşsin desang ovozlarim,

Ummonlarday toşsin desang şöx sozlarim,

Şamollarday şoşsin desang

parvozlarim –

Bilagingda bölsa qança ğayrat, kuçing,

Vatan uçun sarfla bugun, Vatan uçun.

 

Na ilojki, köplar sendan özib ketdi,

Böz yigitlar böztörğayday tözib ketdi,

Gullaringni, eh, kim-kimlar uzib ketdi –

Bilagingda bölsa qança qudrat, kuçing,

Vatan uçun sarfla endi, Vatan uçun.

 

Har qişloğu har ovuling Manas bölsin,

Körar közga körgan joyi havas bölsin,

Qumrilaru bulbullaring sarmast bölsin –

Bilagingda bölsa qança qudrat, kuçing,

Xalqing uçun sarfla uni, xalqing uçun.

 

Oqçorloqlar qaytib kelsin Möynoqlarga,

Dengiz qöşiq aytib kelsin qirğoqlarga,

Mehringni ber söqmoqlaru qiyoqlarga –

Bilagingda bölsa qança qudrat, kuçing,

Xalqing uçun sarfla uni, xalqing uçun.

 

Çiqmoqdasan yana jahon minbariga,

Nomingni yoz sayyoramiz mehvariga,

Aylan, aylan Özbekiston zargariga –

Bilagingda bölsa qança qudrat, kuçing,

Xalqing uçun sarfla uni, xalqing uçun.

 

Özbekzamin javohirga kondir bugun,

Millat şaʼni hammamizga şondir bugun,

Özingni ham, özgani ham yondir bugun –

Bilagingda bölsa qança qudrat, kuçing,

Sarfla uni Vatan, millat, xalqing uçun,

Xalqing uçun sarfla uni, xalqing uçun.

22.01.2018

 

Yangi kun

 

Jöşib, yonib sayradi bulbul,

Favvoraday toşdi ölani.

Jöşib, yonib sayradi bulbul,

Qöşiq bosdi qirni, dalani.

 

Yer köksiga, gullar bargiga

Şabnam bölib singdi qöşiği.

Samovotning kimxob bağriga

Yulduz bölib qöndi qöşiği.

 

Şamollardan özib ketdi u,

Titroq soldi oy şuʼlasiga.

Oydan duv-duv tökildi yoğdu,

Erib uning aşulasidan.

 

Erib ketdi şamday pirpirab

Zum ötmayin hatto hokim tun.

Yonoqlari çöğdek yaltirab

Tuşib keldi toğdan yangi kun.

Yangiliklarni döstlaringizga ulaşing

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan