Bu tun uzun emas…

Muallif haqida: Nodira Afoqova — 1966 yilda Buxoroda tug'ilgan. Buxoro davlat universitetida tahsil olgan. Filologiya fanlari doktori.

“Bahorning boshlanishi”, “Arosat fasli”, “Ko'ngil shevasi”, “So'z ayvoni”, “Qora navo”, “Vatan darslari” kabi to'p­lamlari nashr etilgan. “Fitratning tushlari”, “Jazo” dostoni; “Muhammad (s.a.v) dedilar…”, “Xayyom   chodirinda”, “Muhabbatnoma”, “Faqat Sen bilursan”, “Hazrat Navoiyning yetti go'zali” she'riy turkumlari muallifi. Alisher Navoiyning “Ruh ul-quds” qasidasini forsiydan; Leonid Andreevning “Yahudo Iskariot” qissasi, Gi de Mopassan, Konstantin Paustovskiy hikoyalari hamda Mixail Lermontov, Marina Svetayeva she'rlarini rus tilidan o'zbek tiliga o'girgan.

 

* * *

Qanday shahar o'zi bu go'zal shahar –

Qora bosaverar ruhi-jonimni.

Cho'l tovushi kelar. Bo'zday maysalar.

Xotiralar chalar ustixonimni.

Mana, dastagulday mening do'stlarim,

Qanday hukmfarmo, qanday badastir!

Bag'irlashmoq bo'larlar…

g'amgin qaraydir

Bir tubsiz ayriliq, tubsiz ko'zlarim.

Xoki turob bo'lib yotarlar, mana,

Aziz-avliyolar, go'dakday pirlar.

Xuddi bir nusrat bor,

Borday tantana —

Gul uzatib turar qabrlar.

Qordek bulutlardan yorishgan kecha.

Gumbazlar buloqday yiltirar.

Kimdir kelar… kimdir izma-iz kelar.

Yer to'xtagan kabi muzlar ko'zda yoshgacha.

Yirtqich ko'zlarida yulduz shu'lasi.

Ey cho'l, dengizday och qum barxanini,

Darveshlaring uyg'ot, samo boshlasin.

Yashir meni

yohularga yashir meni.

Darvoqe, shamollar… qaylardan kelur?

Bu go'zal shaharda bo'lmaslar ado.

Haydalgan kabirlar, jorubkash valiylar

So'ng bora puf degan bir yutum havo

Oyo…

 

* * *

Menga ayt.

Ko'zingga do'zaxlar to'ldi –

O'sha g'amlar meni aylasin ado.

O'zingga shafqat qil o'zingga, bo'ldi,

Ey joni g'amzada, yodi g'amzudo,

…“O, bu tabassumlar, tabassumlar! — sho'r.

Uzun kechalarda qiblamiz vayron.

Tajriba ashyosi, jonliqmi bu jon,

Shuyam muhabbatmi, qaro go'r de, go'r”…

G'o'ldira telbara… dunyo chalkashsin.

Daraxtlar ho'ngrasin oshiqlar misol,

Yerga botib qolgan qushlar ular ehtimol.

Tunni to'sib tursin Oyning pardasi.

Go'yo hayot emas, ko'rgulik go'yo,

Achchiq sharobdir u… ichsak, yig'lasak,

Oqib ketar ikki ko'zimiz chak-chak…

Shular bari aro, yo Xudo! –

Yomg'irlar shivirlab o'turlar bizga.

Shafaq darchamizga gul tashlab ketar.

Daryolar koshg'ariy yir aytar.

Zulmatlar yashashni o'rgatar.

Quyosh umrimizni parcha-parchalab

Har kun olib ketar, abadga ketar.

Qismatimiz singlisiday qahrnok gullar

Vulqonlar bo'g'zida ochilib yotar…

 

* * *

Birdan Seni sokin o'yladim

Bir ko'zimda Oy-u,

Birida Quyosh.

Shamolga va Tunga urilib

Siltandi, yolvordi qurigan bir shox.

O'zimdan so'radim, rostmi shu, nahot?

Zulmat cho'kka tushgan, tuyaday cho'kkan.

Nafaslar shol o'lmish.

Hayotda hayot

Yo'q kabi… qoyimdir faqat xotirot.

Nimaga arziydi so'ng bu sokinlik?

Nimaga arziydi jonimdagi g'am?

Muhit daryosida siniq billurdek

Umidlar yulduzi yotar, lojaram…

Dedik, haqni haq de, bizkim, qora el.

Qismatimiz qo'lidaday illoyu billo

Qayrilib boqmadi bir to'da o'zicha Xudo,

Yuzi nurdan judo bir to'da gado.

Ular qon ichganlar, shundan savdoyi.

Oy to'lsa qo'rquvga tusharlar.

Yaproqlar shunchaki qon zardobiga

Bo'yalsa qo'rquvga tusharlar.

Kuz, axir, shunchaki kuz kelgan bo'lar.

Muloyim tortadi suv,   tuproq va ko'k.

Pushti-pushti qushlar xuddi odamdek

O'chgan shafaqlarga termular.

Kelmaysan… qanchalar sokin aytaman!

Qanday erishdilar aqlim yetmaydi:

Ehtimol, bir kuni qaytsang ham

Bu shunday ayriliq – o'lsa bitmaydi.

 

* * *

Aqrab yomg'irlari bog'lar ustida

Manguday, gumburlar…   ko'rib yotaman

G'aroyib dunyolar chegarasida –

Ko'zlarimga har kun, axir, Kun botgan.

U juldur bog'larda taslim va hayot.

Quyoshlar ertangi tong uchun so'nar.

Har kun umr barbod… xotirga do'nar.

Daxlsiz, navqiron faqat xotirot.

Kel, umr cho'kmoqda ul qora o'choq.

Qara, ko'zlarimdan qanday boqar G'am.

Ketsam, bari ketar men bilan ul choq…

Men bilan ketajak muhabbatim ham.

 

* * *

Men, mana, qayg'udan o'lmagan ayol.

Yuragim shuvillar

Bamisli to'fonda qolgan qoratol…

Balki yo'l izlaydi oydin bir xayol.

Bulutlar bag'rida uyg'onayotib

Chaqmoqlar tinglaydi yovvosh va behol.

Tillarang tumanlar parishonxayol.

Tog'lar siljib borar jim quloq tutib.

Meni achchiq quyunlarga o'ragan yaproq,

Ey yaproq! Huv u payt sen uchun chekindim.

U uchun chekindim…

ne deyin endi,

Bizga qolganda bu dunyo beso'roq.

Men, axir, o'lganu o'lmagan ayol.

Meni tanimaslar endi, yomg'irdaraxtman.

Yerimga yotdayman, ruhimda bir hol.

Xalal berar dunyo, go'yo sezgilarim shol.

Bulutli kechalar yomg'irsiz, iliq.

Xira parda bo'lib yoyilar havo.

Baribir yomg'irpo'sh olib chiq,

Deymanu… yo Xudo, u qayda, men qayda ammo!

U qayda, men qayda… yanchar bu kalom.

Ilohi, shodlikdan shodlanmay qo'ydim.

Ilohi, to'lin Oy qo'limda bir jom.

Ilohi, ruhimda bir so'ng, bir tamom.

Ilohi, yulduzday uchmish quyoshim.

Ilohi, quyoshmi tomchi-tomchi xun.

Ilohi, bordir-ku bir tamom, bir so'ng.

Ilohi, mujda ber, tuproqda boshim…

 

* * *

Sizga bari ayon,

Mening bor umrim

Motam aytimiday cholg'usiz qo'shiq.

Go'zal orzulardan haydalgan yo'lim –

Ul-da Sizga ayon har nedan ortiq.

Siz yaxshi bilasiz, lojaram,

Ko'z yoshni ko'rsatmoq… yo'q-yo'q, bu o'lim.

Balki bu kibrdir…

Yiqilgan odam

Izzati nafsiga tasalli, balkim.

Yiqildim, tuproqni tanidim…

Bir tun

“Sig'mazam…” – o'qirdi yig'lab ko'hnado'z.

Oyning shu'lasiga uzalgan gulbun

Ilohiy harf bo'lib ko'rindi, ey do'st.

“Oh, uni unutsam” – vidolar uchdi,

Motam aytimiday cholg'usiz qo'shiq.

Jununlar ketmadi. Oshgandan oshdi.

Umid yo'q… Erta yo'q…

Qolmish faqat ishq.

Ishqkim, tayrlarni, qurtlarni sevdik.

Bulutlar komida o'tlarni sevdik.

Tunning adog'inda nolani sevdik.

Subh ayog'inda jolani sevdik.

Kuz ildi – havoda mezonni sevdik.

Yomg'irlar dorida xazonni sevdik.

Xazon islarida alvonni sevdik.

Alvonga ko'milgan ayvonni sevdik…

Sizga bari ayon,

Boshqamen endi.

Inonmoq istagi shafaqday o'chmish.

Tabassumim to'ldirar bu makonni.

Ruhim, ruhim… tark etmish, ko'chmish…

Jismimni tanirlar,

Kelarlar bir kun

Ko'zlarin to'ldirib o'lik nurlarga.

O, uni gullarga ko'marlar balkim,

Qabrni ko'mganday gullarga.

 

* * *

“Qalbim to'la muhabbat va o'ch…”

Shitirlaydi qop-qora chorbog'.

Xazon cheksiz.

Xazonlar namxush.

Men kuylayman g'amgin, xirqiroq.

Bu kech Oy rangida bulutlar.

Olchazorlar soyasiz va tund

Arvoh kabi ohlar, qo'rqitar…

Ne zamonkim, nechundir-nechun

Surgun ruhi kezar ruhimda.

Go'yo qadim ayolg'u kezar.

Xazonlarga to'la bu tunda

Oy rangida bulutlar suzar.

O'yin kabi tuyular dunyo.

Bari o'yin kabi, bari puch.

Men kuylayman g'amgin, xirqiroq,

“Qalbim to'la muhabbat va o'ch”.

 

* * *

Tashla ul kitobni, ketdik, azizim.

Qismat kitobimi ul qora kitob

Bizga tutqazmishlar…

Bir tomchi zardob

Bir tomchi qora qon o'lmishdir ko'zim.

Sharros uyg'ondi ruh, bo'lmas to'xtatib.

Bu uyg'onish kelar ko'pdan va zimdan.

O, yo'q, qo'rqma mendan.

Qo'rqma dinimdan.

Dinim muhabbatdir, yolg'iz o'shadir.

Tabassum so'rarlar faqat, tabassum,

Shart emasdek ichdan toshib kelmog'i.

Bas, endi kuchimiz yetmaydi chog'i.

Mushfiq saroblarga ketdik, azizim,

Ofoq sahrosinda yobonlari bor

Sarobday qalqigan, yolg'on inmagan,

Yomg'irlari oylab-oylab tinmagan,

Kimsasiz kezmakka tunlari zangor.

Mehribon yerlarga borib yetaylik.

To'yib yig'lagani, duo qilgani.

Ko'kdan kelgan ajal bilan o'lgani.

Tumanlar bag'rida g'ulg'ulday yotaylik.

Yolvorishlar, isyon… qutqarmadi, yo'q,

Ne Kunlar tutildi,

Ne Oylar to'ldi.

O'tirsang duo qil, tursang duo qil,

Qismat ham o'zgarar – ishonsak bo'ldi.

 

* * *

Ko'nglimni ko'tarma. Yotsin. Yer bo'lsin.

Alkimyogar bo'lsin nihoyat.

Hurlarning ichinda hur bo'lsin.

Yig'lasin, yig'ichi gul bo'lsin.

So'zdan to'yib ketdi-ku

badbaxt

Rostu yolg'onlardan to'ydi u, to'ldi.

Ayrildi, ayrildi, tinmay ayrildi…

Ayrilmagan nima qoldi, ayt!?

Qo'y-qo'y, so'ramasin alardan shafqat,

Yovuz shodlanurlar, kutganlari shu.

So'rasa Tangridan so'rasin faqat,

Yolvorsa Tangriga yolvorsin, qo'y-qo'y.

Kerakmas hikmatlar, va'dalar, taskin…

Hayot istayur u. Faqat gul hayot.

Orzular ro'yobin istar…

Va lekin

So'ngan yulduzlarning yog'dusi kabi

umid bor umid bor…

qo'rqinch xotirot…

 

 

* * *

Bu tun uzun emas, bahaybat ammo.

Nedir shovullaydi izchil va sokin.

Shamollar taragan daraxtzor

Va yo

Yomg'irdir, bilmayman bilmayman…

Balkim

Sunbula soylarin tirilgan yodi.

Yotibman… xuddiki olam beega.

Qalbim g'ussalardan bo'shamas nega?

Beega kezar… u kimning faryodi?

Chaqmoqlar xonamga kirar bemalol.

Sen-ku olislarda sog'san, omonsan.

Mustabid xayol bor bir qora xayol…

Nechun u?

Qaydan u?

Topmasmi zavol?

O, bari behuda bari behuda…

Tunning xayollari o'ziday qaro.

Nedir shovullaydi…

Yotibman go'yo

Vaqt tugab, mangulik boshlangan joyda.

 

         AKBARAGA MUNOJOT

Yig'lama.

Yig'lasang ketmog'im kerak,

Yupanch so'z axtarib Koshg'ariy tomon.

Hatto to'qqiz asr daydib, tentirab

Bitta tasalli so'z topmog'im gumon.

Bilaman, ojizdir, g'aribdir,

Benavo, notavon, jaydari

Sen chekkan g'am-hasrat oldida

Dunyoning jamiyki dardlari.

Bilaman, odamlar emasdir ular,

Bo'ridir, vahshiydir, qotil, jalloddir.

O, iqror etmaklik og'ir naqadar —

Ular senga emas, menga avloddir.

Yig'lama, qovurg'am ostida sim-sim

Bir qushcha zardobga aylanayotir.

Yig'lama, Akbaram, jonim, munisim,

Ko'z yoshing girdobga aylanayotir.

Bu girdob naqadar, naqadar buyuk,

Dunyoni g'arq etar, g'arqoblar etar.

G'urubda g'urbatdan qovjirab, kuyib,

Quyoshmi yo sening yuraging botar?

Yig'lama, mo''jiza ro'y berar aniq:

Borliqqa onalik senga tan topar,

Endi oftob emas, har subhi sodiq

Dunyoni qon bo'lgan yurak uyg'otar!

 

* * *

Daf'atan uyg'ondi shamollar.

Bog'lar nafas oldi daf'atan.

Bir zumga yorishdi xayollar,

So'ng ma'yus tortdilar qaytadan.

Uchar gilam yanglig' uchar qushlar…

g'aroyib! —

Suvlar tiniqmasdan-tinmasdan

Olis nuqtalarga aylanib

Asta

Ufq yoymasida bo'ldilar g'oyib.

Fasllar almashdi shom tushgan mahal.

Shomgullar g'ujmayib to'kildi tuyqus.

Ochiq qoldirilgan deraza osha

So'ng bor falaklardan jilmaydi Avgust.

Kelmaysan…

O, yozgi sayillararo

Unutilmish edi – uyg'ondi bu g'am.

Fasllar raftiga bog'liqday go'yo

Taxayyul, xotirot… hislarimiz ham.

Nahot, inonmog'im kerakdir hanuz –

Yo Xudo, uyg'ondi bu qadim xulyo!

Qonsiz bir chehradir… Oymi u? Hargiz

Har tun isyon aybi ila osarlar go'yo.

Nahot, inonmog'im kerakdir hanuz?

Yerlarga qoradir qora bu savol,

Yerlarga qoradir beayov, shafqatsiz

G'arib umrimizda munavvar ne bor.

Bu oqshom hech nima bo'lmadi sodir.

Qadim sunbulaga qaytdik qaytadan.

Bir sokin. Bir mute'… chulg'ar xavotir.

Notanish makonda yurganday daf'atan.

 

                                                             Nodira Afoqova

Yangiliklarni do'stlaringizga ulashing

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan

eighteen + twelve =