Ta'lim va innovatsiya uyg'unligi

Samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va biotexnologiya universitetining Nukus filiali tajribasi

Mamlakatimizda veterinariya va chorvachilik sohasida malakali, raqobatbardosh mutaxassislar tayyorlashga katta e'tibor berilmoqda. Samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va biotexnologiya universitetining Nukus filiali O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018 yil 13 noyabrdagi 926-sonli qarori asosida tashkil etilib, keyinchalik Prezidentimizning 2022 yil 31 martdagi “Veterinariya va chorvachilik sohasida kadrlar tayyorlash tizimini tubdan takomillashtirish to'g'risida”gi qaroriga muvofiq yangi bosqichda rivojlanishini davom ettirdi.

Dastlabki yillarda 4 ta ta'lim yo'nalishi bo'yicha jami 40 nafar talaba tahsil olgan bo'lsa, bugungi kunda 16 ta ta'lim yo'nalishi va 6 ta magistratura mutaxassisligi bo'yicha 1000 nafardan ziyod talaba sifatli ta'lim olmoqda. Bu ko'rsatkichlar filialning ta'lim imkoniyatlari kengayib borayotganini yaqqol ko'rsatadi.

Ilmiy-pedagogik salohiyat ham sezilarli darajada o'sdi. Dastlabki yillarda ilmiy salohiyat 32 foizni tashkil etgan bo'lsa, bugungi kunda bu ko'rsatkich 54 foizga yetgan. Professor-o'qituvchilar soni 10 nafardan 58 nafarga ko'payib, ular orasida yosh olimlar soni ham ortib bormoqda.

Filialda oliy ta'limdan keyingi ta'lim tizimi ham izchil rivojlanib kelmoqda. Agar 2021-2023 yillarda jami 3 nafar tayanch doktorant ilmiy tadqiqot olib borgan bo'lsa, bugungi kunda 23 nafar doktorant va tadqiqotchi ilmiy ishlar bilan shug'ullanmoqda. So'nggi yillarda “PhD” va “DSc” darajalarini himoya qilish bo'yicha ham sezilarli natijalarga erishildi. Xususan, 2024 yilda 5 nafar professor-o'qituvchi va tadqiqotchilar falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini muvaffaqiyatli himoya qilgan bo'lsa, 2025 yilda 8 nafar falsafa doktori (PhD) va 2 nafar fan doktori (DSc) dissertatsiya ishlarini muvaffaqiyatli yoqladi. Joriy yilda veterinariya va qishloq xo'jaligi bo'yicha 6 ta falsafa doktori (PhD) va 1 ta fan doktori (DSc) dissertatsiya ishlarini himoya qilish rejalashtirilgan.

Ilmiy-tadqiqot ishlari natijalari bo'yicha respublika va xalqaro miqyosda maqolalar, monografiyalar, darsliklar va metodik qo'llanmalar soni keskin oshdi. Shu bilan birga, “Scopus” va “Web of Science” bazalarida e'lon qilingan ilmiy maqolalar soni ham ko'payib bormoqda.

Filial bitiruvchilaridan ayrimlari Xitoy Xalq Respublikasining Qishloq xo'jaligi universiteti, Rossiya Federatsiyasining Perm davlat agrotexnologiyalar universiteti hamda Qozog'iston davlat agrar tadqiqot universitetida grant asosida magistraturada o'qishini davom ettirmoqda.

Filial professor-o'qituvchilari orasidan “O'zbekiston Respublikasi veterinariya fidoyisi”, “O'zbekiston Respublikasi chorvachilik fidokori” ko'krak nishoni bilan, “O'zbekiston Respublikasi qishloq xo'jaligi fidoyisi”, “Vatan fidoyisi”, “Umid uchquni”, “O'zbekiston Respublikasi Mustaqilligining 30 yilligi” va “O'zbekiston Konstitutsiyasining 30 yilligi” esdalik nishonlari bilan taqdirlanganlar bor.

“Islom taraqqiyot banki” mablag'lari hisobidan 22 nomdagi umumiy qiymati 363,5 mln so'm bo'lgan “Biologiya” o'quv-laboratoriyasi uchun, Germaniya xalqaro hamkorlik tashkiloti (GIZ) loyihasi doirasida umumiy qiymati 210,0 mln so'm bo'lgan laboratoriya mebeli va asbob-uskunalar olib kelingan.

Bu yil esa filialda Xalqaro taraqqiyot uyushmasi hamda Xalqaro tiklanish va taraqqiyot banki tomonidan moliyalashtirilgan “Chorvachilik sohasini rivojlantirish (2-bosqich)” loyihasi doirasida 585 ming AQSh dollari miqdoridagi “Veterinariya klinikasi va vivariy” ilmiy laboratoriyasi qurilishi amalga oshirilishi rejalashtirilmoqda.

Ilm dargohida innovatsion loyihalarga alohida e'tibor qaratilmoqda. Xalqaro grantlar, xususan, “Zoonoz kasalliklarining oldini olish va ekotizimlarni tiklash” mavzusida 1 million AQSh dollari miqdoridagi grantning qo'lga kiritilishi — bu katta yutuqdir.

Moddiy-texnik baza ham bosqichma-bosqich yangilab borilmoqda. Zamonaviy laboratoriyalar, o'quv xonalari, talabalar uchun qulay sharoitlar yaratilmoqda. Tez orada 400 o'rinli talabalar turar-joyi foydalanishga topshiriladi.

Rossiya, Belarus, Qozog'iston, Xitoy, Pokiston, Qirg'iziston, Tojikiston, Turkiya, Eron, Polsha, Mo'g'uliston davlatlari oliy o'quv yurtlari va ilmiy-tadqiqot institutlari bilan 30 dan ortiq hamkorlik memorandumi va shartnomalar imzolandi. Bu talabalar va professor-o'qituvchilar uchun yangi imkoniyatlarni ochmoqda.

Talabalarimiz nafaqat ta'limda, balki ilm-fan, madaniyat va sport sohalarida ham yuqori natijalar ko'rsatmoqda. Respublika olimpiadalari, xalqaro tanlovlarda g'oliblikka erishib, Prezident va nomdor stipendiyalar sohiblari safidan joy olmoqda.

O'tgan yillar davomida filialimizning 30 dan ortiq talabalari respublika olimpiadalarida faxrli o'rinlarni qo'lga kiritgan bo'lsa, 3 nafar talabamiz “Umid uchquni” ko'krak nishoni bilan taqdirlandi. Shuningdek, 2018-2026 yillar oralig'ida 17 nafar talabamiz O'zbekiston Respublikasi Prezidenti va nufuzli davlat stipendiyasi sohibi, 1 nafar talaba O'zbekiston Kasaba uyushmalari federatsiyasi stipendiyasi sohibi bo'lib, o'z bilim va iqtidorini namoyon etdi.

Talabalarimiz 2025 yilda Qishloq xo'jaligi vazirligi tomonidan tashkil etilgan “Yoshlar va innovatsion qishloq xo'jaligi” tanlovida faxrli 1-o'rinni egallab, Yevropaga sayohat yo'llanmasini qo'lga kiritdi.

O'zbekiston Respublikasi miqyosida o'tkazilgan “Raqamli avlod qizlari” tanlovining final bosqichida 1 nafar talabamiz g'olib deb topildi va Xitoy davlatida tajriba almashib qaytish yo'llanmasini qo'lga kiritdi.

Talabalarimiz har yili Qoraqalpog'iston Respublikasidagi Oliy ta'lim muassasalari talabalari o'rtasida o'tkazilgan “Munozara-debat” tanlovida 1-o'rin va “Ma'rifat maydoni” tanlovida 2-o'rin, “Talabalar ligasi” sport musobaqasida badminton bo'yicha 3-o'rin, “Besh tashabbus olimpiadasi” doirasida 2-o'rin, 2025 yil noyabr oyida Qoraqalpog'iston Respublikasidagi Oliy ta'lim muassasalari o'rtasida “Kiberxavfsizlik oyligi” doirasida o'tkazilgan videoroliklar tanlovida 3-o'rinni egallagan bo'lsa, yana bir talabamiz Farg'onada o'tkazilgan sportning pnevmatik quroldan o'q otish bo'yicha O'zbekiston kubogida 1-o'rinni egallab “Sport ustasi” unvonini olishga muvaffaq bo'ldi. Hozirgacha filialda talabalarimiz orasidan sportning jang san'ati turi bo'yicha Osiyo chempionlari yetishib chiqdi.

Muxtasar aytganda, filialimiz bugungi kunda zamonaviy ta'lim, ilm-fan va innovatsiyalarni uyg'unlashtirgan ilg'or ta'lim maskaniga aylandi. Oldimizda turgan asosiy maqsad — xalqaro standartlar darajasida raqobatbardosh kadrlar tayyorlash, ilmiy tadqiqotlarni chuqurlashtirish va jamiyat rivojiga o'z hissamizni qo'shishdan iborat.

Biz bu yo'lda barcha imkoniyatlarni ishga solib, yangi yutuqlarga erishishni davom ettiramiz.

Adilbay YeSIMBETOV,

biologiya fanlari doktori, professor,

Samarqand davlat veterinariya meditsinasi,

chorvachilik va biotexnologiya universiteti

Nukus filiali direktori.