Chiroqlarning tiliday kuydim
Ibodat RAJABOVA
Muallif haqida:
Ibodat RAJABOVA Buxoro viloyati, Peshku tumanida tug'ilgan.
Samarqand davlat universitetining filologiya hamda Toshkent davlat universiteti (hozirgi O'zMU)ning jurnalistika fakultetlarini tamomlagan.
Turli yillarda ijodkorning “Osmondagi farishta”, “Qush kiprigi”, “Buxornur yoki yetti pir”, “Buxoroda gujum gulladi”, “Varazrud gulobi” singari she'riy va nasriy kitoblari chop etilgan.
O'z uslubiga ega iste'dodli shoiraning she'rlari adabiyot ixlosmandlarining nazariga tushgan.
Erta sizni ko'rishga borgum…
Erta Sizni ko'rishga borgum,
Adog'imga kiyaman shamol.
Ro'molimni dazmollab berar
Mayin sochi bilan majnuntol.
Kamzulimga tugma qadaydi —
To'marisni ko'rgan ninachi.
Qirq tuyaga minib chiqadi —
Abdullaxon hamyonin ichi!
Havzi bobo homuza tortar,
Atrofida ko'zalar qator.
Bolarilar Bog'i Oyimdan
Lablariga surtib chiqar bol.
Mo'liyondan sharbat olaman.
Zarafshondan bir dunyo hilol.
Oq jo'xori boshlarin yuvib,
Shirin-shirin suradi xayol.
Chirmandalar gir-gir aylanar,
Borishimni qilib ovoza.
Kalitlarin menga ishonar,
Buxoroda o'n bir darvoza.
Mohonko'ldan bugun qaytaman,
Oybaliqlar sutini ichib
Va Kubrodan duo olaman
Hassasiga boshimni qo'yib.
Erta Sizni ko'rishga borgum…
* * *
Onam bog'day go'zal qaridi,
Sochlar oppoq, ko'ylaklar uzun.
Duolardan sahar bo'lardi —
Bobom, Rumiy, Majnun ko'rgan tun.
Mahsisiga gulob surtardi,
To'ypalovdan qoshlariga yog'.
Ko'k somsaga ko'ngli ketardi,
Hut-hut kelib, yashillangach bog'.
Darchalarni ochib qo'yardi,
Xom tush ko'rsa, chiqarardi is.
Ko'k choyiga qaymoq bo'lardi,
Gulmixlarda qurigan yalpiz.
Qishloq ro'zg'or — handalak — qoq,
Gujum yaproq bo'lganda sovun.
Qo'shniga ham chiqib borardi,
Sandalida isingan qovun.
Nima topsa, qirqqa bo'lardi,
Shukronasin Xudoga yo'llab.
Qachon borsam to'ychopon tikib,
O'tirardi qiblaga qarab.
* * *
Chiroqlarning tiliday kuydim,
Yog'du meni obdan taratdi.
Hovuchini to'ldirib oldi,
Nurzarramdan Sulaymon taxti.
Tog'dan tushdi pillapoyalar,
Gulajriqlar ketdi to'lishib.
Xoja Minor ertakka kirdi,
Qanotini qushlarga qo'shib.
Vaqt olarlar dodini berdim,
Haqqush ko'zin olmadi mendan.
Yuragimni tonglar, bo'yniga
Emxaltaday ildi oq saman.
Kubro qoshi o'sib charchamas,
Spitamen yodlar “Avesto”.
Qosim Shayxning Ko'hakda qilgan
Duolari qilmaydi qazo.
Ibodat…
Kapalaklar bilan o'ynadim,
So'ng yig'ladim, ko'nglim poyida.
Shamshodgullar rasmimni chizdi,
Torobiyning temir yoyida.
Toshtobutni ud qilib chaldim,
Girdoblardan tiktirdim salla.
Kaltaminor titrab ketdi, men
Azon bilan yugurgan palla.
Afrosiyob yoqasin tutdi,
Ozib ketdi Layli mushkdoni.
Qalamimga pista-mag'z bo'ldi
Xayrigullar yam-yashil qoni.
Iskandarning shoxini uzdim,
Toshtandirda kuydirsam, tutun
Gujum kosov uchini tishlab,
Meni kutdi ovloqda ming kun.
Bonobiyning bazmiga bordim,
Jar ham soldim: “Dushmanlar garang!”
Onam tikkan nimchamni kiyib,
Alvastilar bilan qildim jang.
G'olib bo'ldim. G'ovlarni buz, deb
Qo'shkiprikdan qurdim koshona.
Shom tug'larning to'yiga borib,
O'ynab, aytdim shiroqtarona.
* * *
Majnun bilan junun talashdik,
Bitta yo'lda ming bor adashdik.
Oy ortiga borib yarashdik,
Ko'nglim dardin quduqqa aytdim,
Burg'u chalib janggohdan qaytdim.
Zunnun tishi menga yig'adi,
Shayx San'onni ko'ngli tig'ladi.
Dajlani kim janda mixladi,
Ko'nglim dardin quduqqa aytdim,
Burg'u chalib janggohdan qaytdim.
Robiyani bulutga sotdim,
Qizil rangning qarziga botdim.
Ming bir vulqon poyida yotdim,
Ko'nglim dardin quduqqa aytdim,
Burg'u chalib janggohdan qaytdim.
Savdom bilan bozor teng emas,
Taroziylar, meni qil alas.
Iso, uyg'on tomchilarda darz,
Ko'nglim dardin quduqqa aytdim,
Burg'u chalib janggohdan qaytdim.
— Ona, — dedim, — qishloq imu jim…
Endi qaydan topaman, dedim.
Ko'zlarimdan to'kildi ko'nglim,
Ko'nglim dardin quduqqa aytdim,
Burg'u chalib janggohdan qaytdim.
* * *
Shoir Bahriddin Sadriddinovga
Hazoradan yo'limni topdim,
Revartundan dunyo kalitin.
Qosim Shayxning joynamozidan
Xom simobday tin oldi ko'nglim.
Malik cho'ldan sovg'a oldim ot,
Bir sakrasa, Minor berdi tan.
Yuragimda mixlab qo'yay, deb
Navoiydan qarz oldim rasan.
Boy Xatirchi ko'rmana berdi,
Ahadxondan Buxoro taxti…
Qizil do'nan peshonasidan
Kelib o'pdi, Karmana baxti.
Sarmast toshgan Ko'hak daryoga
Yaktagini otdi Deggaron.
Nur Atolar buloqlarini
O'zingday sho'x qilding, Xudojon.
Nurafshonning nurlari serpusht,
Yo'lsardoba Xudoga yaqin.
Shayx Shodi sallasin yechib,
Yigitlarning bog'ladi belin.
Miyonqolning urug'i — jannat,
Totli buloq — Kavsar qo'shig'i.
Zarmitanning sutlari yog'u.
Qandday qattiq bo'ldi qatig'i.
Bahriddin aka!
Yuzga kiring, Oy ortidan
Duo qilar Nursaid Bahrom.
“Paxtachi”ning momig'in solib,
O'zim Sizga tikaman chopon.
Zomin tog'larida
Xonqizining nimchasi qalin,
Sutbaliqning kelar havasi.
Oyga yozgan maktubimni tong
Olib ketdi turnalar sasi.
Sharsharalar buncha shovqinchi…
Toshloq soylar qolishmas undan.
Do'lanagul meni o'g'irlab
Ketmasin, deb hayiqdim tundan.
Teraklarni poyloqchi qo'ydim
Zubturumlar chiqardi kokil.
“Ko'kdan senga maktub keldi”, deb
To'rt tomonni uyg'otdi bulbul.
Duobada qisilib qoldim,
Zira terib biroz shoshdim-da…
Qaymoqlarin yuzimga surtib,
Echki suti keldi boshimga.
Puf-puf desam, qoqigul shishdi,
Qushqo'nmasda sig'madi jonim.
Chopib chiqsam, tog' so'qmoqlarning
Muzlarida kuydi tovonim.
MEN…
Qadim sahrolardan oy minib o'tdim,
Qadim qubbalarda o'tirdim chilla.
Devor, dizalarning poyida cho'ksam,
Ma'bud momotutlar pishirdi tilla.
O'choq, yertandirlar olov so'radi,
Qari tegirmonlar qanoti — qayroq.
Maxfiy yo'llar ko'nglin so'rashga kirsam,
Mironshoh qo'limga tutqazdi bayroq.
Zarpat choponimning zarlari uyg'oq,
Gulli sarbandimdan tug'ilar chaman.
Oqsoq Buxorxudot uyurin boqib,
Qaqqush minib olib, hamon yo'ldaman.
Mosaf daryomizning to'yiga bordim,
Qirq qal'a qirq quloch o'ynadi: “Yo, hu!..”
Qaytishda yengimga sovg'a soldi rud,
Tong ochib qarasam, qirqta tuya bu…
Buxoriy hovlimda devorim o'rkach,
Buxoriy shiftimda qaldirg'och qator.
Siz meni: “Shamolni haydovchi tug'” demang,
Fe'limning faslida qaynar xumcha bor.
* * *
To'g'on bir kun to'zadir,
Sarxush dunyo bo'zadir.
Zaminning-ku og'zi bor,
Quyosh har kun ro'zadir.
Chumolini xas yemas,
Pirhassa bu — kam emas…
Dunyo rizqdan to'lsa ham,
Daraxt och qoldim demas.
Ho darvesho, ho darvesh,
Qanoatda ishing besh!
Bir kun mening suratim
Yuragingga ursa nish —
Tasbehing — oltin kovush,
Ikki qo'ling — ona qush.
Hassangning faryodidan
Uyg'onadi Alpomish.
XOJA BARGIY
U to'rt kun dunyoga sig'di,
Ayoliga “pish” dedi, ketdik.
Bugun mening yukim tortmoqqa
“Shamol shamshod, ko'priklar tetik”.
Bozorlarning noziga minib,
Duo qilsa osma tarozi,
Metinrabot omborlaridan
Bo'lib ketdi Xudoga qozi.
Sho'x bulbulga yoqacha tikdi,
Bolariga yig'ib berdi bol.
Kishmish guli halvocha bo'lmay,
Pichir-pichir qildi majnuntol.
Qulog'ini buloqqa qo'ydi,
Chirmoviqqa yasadi egar.
Anorzorga: “Chorlab ketding”, deb,
Zarafshondan siqib berdi zar.
Ayoliga yo'rma to'qidi,
Suv mavjidan tiktirdi kovush.
Sarbandidan quyoshni yechsa,
Uy shiftida in qurdi Haqqush.
Oy izini ko'ksidan topdi,
Ushlab ko'rdi, soxtamas, mumtoz.
So'ng soyasin gulmehrob ko'rib,
Bor ko'nglida yozdi joynamoz.