Çiroqlarning tiliday kuydim
Ibodat RAJABOVA
Muallif haqida:
Ibodat RAJABOVA Buxoro viloyati, Peşku tumanida tuğilgan.
Samarqand davlat universitetining filologiya hamda Toşkent davlat universiteti (hozirgi ÖzMU)ning jurnalistika fakultetlarini tamomlagan.
Turli yillarda ijodkorning “Osmondagi farişta”, “Quş kiprigi”, “Buxornur yoki yetti pir”, “Buxoroda gujum gulladi”, “Varazrud gulobi” singari şeʼriy va nasriy kitoblari çop etilgan.
Öz uslubiga ega isteʼdodli şoiraning şeʼrlari adabiyot ixlosmandlarining nazariga tuşgan.
Erta sizni körişga borgum…
Erta Sizni körişga borgum,
Adoğimga kiyaman şamol.
Römolimni dazmollab berar
Mayin soçi bilan majnuntol.
Kamzulimga tugma qadaydi —
Tömarisni körgan ninaçi.
Qirq tuyaga minib çiqadi —
Abdullaxon hamyonin içi!
Havzi bobo homuza tortar,
Atrofida közalar qator.
Bolarilar Boği Oyimdan
Lablariga surtib çiqar bol.
Möliyondan şarbat olaman.
Zarafşondan bir dunyo hilol.
Oq jöxori boşlarin yuvib,
Şirin-şirin suradi xayol.
Çirmandalar gir-gir aylanar,
Borişimni qilib ovoza.
Kalitlarin menga işonar,
Buxoroda ön bir darvoza.
Mohonköldan bugun qaytaman,
Oybaliqlar sutini içib
Va Kubrodan duo olaman
Hassasiga boşimni qöyib.
Erta Sizni körişga borgum…
* * *
Onam boğday gözal qaridi,
Soçlar oppoq, köylaklar uzun.
Duolardan sahar bölardi —
Bobom, Rumiy, Majnun körgan tun.
Mahsisiga gulob surtardi,
Töypalovdan qoşlariga yoğ.
Kök somsaga köngli ketardi,
Hut-hut kelib, yaşillangaç boğ.
Darçalarni oçib qöyardi,
Xom tuş körsa, çiqarardi is.
Kök çoyiga qaymoq bölardi,
Gulmixlarda qurigan yalpiz.
Qişloq rözğor — handalak — qoq,
Gujum yaproq bölganda sovun.
Qöşniga ham çiqib borardi,
Sandalida isingan qovun.
Nima topsa, qirqqa bölardi,
Şukronasin Xudoga yöllab.
Qaçon borsam töyçopon tikib,
Ötirardi qiblaga qarab.
* * *
Çiroqlarning tiliday kuydim,
Yoğdu meni obdan taratdi.
Hovuçini töldirib oldi,
Nurzarramdan Sulaymon taxti.
Toğdan tuşdi pillapoyalar,
Gulajriqlar ketdi tölişib.
Xoja Minor ertakka kirdi,
Qanotini quşlarga qöşib.
Vaqt olarlar dodini berdim,
Haqquş közin olmadi mendan.
Yuragimni tonglar, böyniga
Yemxaltaday ildi oq saman.
Kubro qoşi ösib çarçamas,
Spitamen yodlar “Avesto”.
Qosim Şayxning Köhakda qilgan
Duolari qilmaydi qazo.
Ibodat…
Kapalaklar bilan öynadim,
Söng yiğladim, könglim poyida.
Şamşodgullar rasmimni çizdi,
Torobiyning temir yoyida.
Toştobutni ud qilib çaldim,
Girdoblardan tiktirdim salla.
Kaltaminor titrab ketdi, men
Azon bilan yugurgan palla.
Afrosiyob yoqasin tutdi,
Ozib ketdi Layli muşkdoni.
Qalamimga pista-mağz böldi
Xayrigullar yam-yaşil qoni.
Iskandarning şoxini uzdim,
Toştandirda kuydirsam, tutun
Gujum kosov uçini tişlab,
Meni kutdi ovloqda ming kun.
Bonobiyning bazmiga bordim,
Jar ham soldim: “Duşmanlar garang!”
Onam tikkan nimçamni kiyib,
Alvastilar bilan qildim jang.
Ğolib böldim. Ğovlarni buz, deb
Qöşkiprikdan qurdim koşona.
Şom tuğlarning töyiga borib,
Öynab, aytdim şiroqtarona.
* * *
Majnun bilan junun talaşdik,
Bitta yölda ming bor adaşdik.
Oy ortiga borib yaraşdik,
Könglim dardin quduqqa aytdim,
Burğu çalib janggohdan qaytdim.
Zunnun tişi menga yiğadi,
Şayx Sanʼonni köngli tiğladi.
Dajlani kim janda mixladi,
Könglim dardin quduqqa aytdim,
Burğu çalib janggohdan qaytdim.
Robiyani bulutga sotdim,
Qizil rangning qarziga botdim.
Ming bir vulqon poyida yotdim,
Könglim dardin quduqqa aytdim,
Burğu çalib janggohdan qaytdim.
Savdom bilan bozor teng emas,
Taroziylar, meni qil alas.
Iso, uyğon tomçilarda darz,
Könglim dardin quduqqa aytdim,
Burğu çalib janggohdan qaytdim.
— Ona, — dedim, — qişloq imu jim…
Endi qaydan topaman, dedim.
Közlarimdan tökildi könglim,
Könglim dardin quduqqa aytdim,
Burğu çalib janggohdan qaytdim.
* * *
Şoir Bahriddin Sadriddinovga
Hazoradan yölimni topdim,
Revartundan dunyo kalitin.
Qosim Şayxning joynamozidan
Xom simobday tin oldi könglim.
Malik çöldan sovğa oldim ot,
Bir sakrasa, Minor berdi tan.
Yuragimda mixlab qöyay, deb
Navoiydan qarz oldim rasan.
Boy Xatirçi körmana berdi,
Ahadxondan Buxoro taxti…
Qizil dönan peşonasidan
Kelib öpdi, Karmana baxti.
Sarmast toşgan Köhak daryoga
Yaktagini otdi Deggaron.
Nur Atolar buloqlarini
Özingday şöx qilding, Xudojon.
Nurafşonning nurlari serpuşt,
Yölsardoba Xudoga yaqin.
Şayx Şodi sallasin yeçib,
Yigitlarning boğladi belin.
Miyonqolning uruği — jannat,
Totli buloq — Kavsar qöşiği.
Zarmitanning sutlari yoğu.
Qandday qattiq böldi qatiği.
Bahriddin aka!
Yuzga kiring, Oy ortidan
Duo qilar Nursaid Bahrom.
“Paxtaçi”ning momiğin solib,
Özim Sizga tikaman çopon.
Zomin toğlarida
Xonqizining nimçasi qalin,
Sutbaliqning kelar havasi.
Oyga yozgan maktubimni tong
Olib ketdi turnalar sasi.
Şarşaralar bunça şovqinçi…
Toşloq soylar qolişmas undan.
Dölanagul meni öğirlab
Ketmasin, deb hayiqdim tundan.
Teraklarni poyloqçi qöydim
Zubturumlar çiqardi kokil.
“Kökdan senga maktub keldi”, deb
Tört tomonni uyğotdi bulbul.
Duobada qisilib qoldim,
Zira terib biroz şoşdim-da…
Qaymoqlarin yuzimga surtib,
Eçki suti keldi boşimga.
Puf-puf desam, qoqigul şişdi,
Quşqönmasda siğmadi jonim.
Çopib çiqsam, toğ söqmoqlarning
Muzlarida kuydi tovonim.
MEN…
Qadim sahrolardan oy minib ötdim,
Qadim qubbalarda ötirdim çilla.
Devor, dizalarning poyida çöksam,
Maʼbud momotutlar pişirdi tilla.
Öçoq, yertandirlar olov söradi,
Qari tegirmonlar qanoti — qayroq.
Maxfiy yöllar könglin söraşga kirsam,
Mironşoh qölimga tutqazdi bayroq.
Zarpat çoponimning zarlari uyğoq,
Gulli sarbandimdan tuğilar çaman.
Oqsoq Buxorxudot uyurin boqib,
Qaqquş minib olib, hamon yöldaman.
Mosaf daryomizning töyiga bordim,
Qirq qalʼa qirq quloç öynadi: “Yo, hu!..”
Qaytişda yengimga sovğa soldi rud,
Tong oçib qarasam, qirqta tuya bu…
Buxoriy hovlimda devorim örkaç,
Buxoriy şiftimda qaldirğoç qator.
Siz meni: “Şamolni haydovçi tuğ” demang,
Feʼlimning faslida qaynar xumça bor.
* * *
Töğon bir kun tözadir,
Sarxuş dunyo bözadir.
Zaminning-ku oğzi bor,
Quyoş har kun rözadir.
Çumolini xas yemas,
Pirhassa bu — kam emas…
Dunyo rizqdan tölsa ham,
Daraxt oç qoldim demas.
Ho darveşo, ho darveş,
Qanoatda işing beş!
Bir kun mening suratim
Yuragingga ursa niş —
Tasbehing — oltin kovuş,
Ikki qöling — ona quş.
Hassangning faryodidan
Uyğonadi Alpomiş.
XOJA BARGIY
U tört kun dunyoga siğdi,
Ayoliga “piş” dedi, ketdik.
Bugun mening yukim tortmoqqa
“Şamol şamşod, köpriklar tetik”.
Bozorlarning noziga minib,
Duo qilsa osma tarozi,
Metinrabot omborlaridan
Bölib ketdi Xudoga qozi.
Şöx bulbulga yoqaça tikdi,
Bolariga yiğib berdi bol.
Kişmiş guli halvoça bölmay,
Piçir-piçir qildi majnuntol.
Quloğini buloqqa qöydi,
Çirmoviqqa yasadi egar.
Anorzorga: “Çorlab ketding”, deb,
Zarafşondan siqib berdi zar.
Ayoliga yörma töqidi,
Suv mavjidan tiktirdi kovuş.
Sarbandidan quyoşni yeçsa,
Uy şiftida in qurdi Haqquş.
Oy izini köksidan topdi,
Uşlab kördi, soxtamas, mumtoz.
Söng soyasin gulmehrob körib,
Bor könglida yozdi joynamoz.