Özbekiston Respublikasi Prezidenti Şavkat Mirziyoyevning Yoşlar kuniga bağişlangan tantanali marosimdagi nutqi

Aziz yoşlar!

Qadrli öğil-qizlarim!

Sizlar bilan islohotlarimizning ilk davridan boşlab şakllangan yaxşi anʼanamizga köra, bugun – Yoşlar kunida yana bir bor uçraşib turganimdan mamnunman.

Fursatdan foydalanib, barçangizni, sizlar orqali butun yurtimiz yoşlarini uşbu qutluğ bayram bilan çin qalbimdan samimiy tabriklayman.

Hurmatli anjuman iştirokçilari!

Biz yoşlarni qöllab-quvvatlaş, ularning orzu va intilişlarini röyobga çiqarişni islohotlarimizning dastlabki kunlaridan davlat siyosatining eng ustuvor yönalişlaridan biri sifatida amalga oşirib kelmoqdamiz. Şu maqsadda har bir mahallada öğil-qizlarimizning taşabbuslarini qöllab-quvvatlab, ularga kömakçi böladigan yoşlar yetakçilari korpusini şakllantirdik.

Yoşlarning taʼlim-tarbiyasi, bandligi, maʼnaviyati, vaqtini mazmunli ötkazişiga Davlat xavfsizlik xizmatini (B.Qurbonov) viloyat va tumanlardagi tizimi bilan birga masʼul etib belgiladik.

Navqiron avlodni Vatanga muhabbat, milliy qadriyatlarga sadoqat, kattalarga hurmat va ezgu insoniy fazilatlar ruhida tarbiyalaş maqsadida nuroniy otaxon va onaxonlarimizning boy hayotiy tajribasidan foydalanişni keng yölga qöydik.

Mamlakatimizda har haftaning payşanba kunini Yoşlar kuni deb eʼlon qilib, barça vazirlik va idoralarni yoşlar muammolarini örganiş va ularga yeçim topiş masalasiga töliq safarbar etdik.

Mana şunday saʼy-harakatlarimiz tufayli yurtimizda yoşlar bilan işlaş muhiti tubdan özgardi. Xususan, bilim oliş, kasb-hunar egallaş, til örganiş, iş topiş va biznesni boşlaşda qiyinçilikka uçragan 1,5 million nafar yigit-qizning muammosi “Yoşlar daftari” orqali hal qilindi; alohida dasturlar asosida jozibador biznes muhiti va imtiyozli resurslar yaratib berganimiz hisobidan yoş tadbirkorlar soni 5 karra ortib, 287 ming nafardan oşdi; öquv markazlarini köpaytiriş böyiça qulay şaroit yaratganimiz uçun xorijiy tillarni intensiv örganayotgan öğil-qizlarimiz 3,5 million nafarga yetdi; iqtidorli öquvçi va talabalarimiz nufuzli fan olimpiadalarida 434 ta, yoş sportçilarimiz xalqaro musobaqalarda 2 ming 245 ta medalni qölga kiritdi; tarbiyasi oğir yoşlarni huquq-tartibot idoralari va hokimlarga biriktirganimiz uçun ikki yilda yoşlar örtasida jinoyatçilik 2,5 karra kamaydi.

Albatta, bu – yoşlar bilan boğliq barça masalalar hal böldi, degani emas. Davlat xavfsizlik xizmati (B.Qurbonov), Yoşlar işlari agentligi (A.Saʼdullayev), Mahallalar uyuşmasi (Q.Quronboyev), vazirlar, ularning viloyat va tumanlardagi tizimi, hokimlar, rektorlar, texnikum va maktab direktorlari yoşlarning muammosi, ularning ehtiyoj va qiziqişlari böyiça tinimsiz işlaşi kerak.

Boş vazir A.Aripov har bir vazir, hokim, tarmoq va bank rahbari yoşlar masalasida qanday işlayotganini qattiq nazorat qilib, har oyda masʼullardan bu borada hisobot olib boradi.

Ötgan hafta Namanganga amalga oşirgan taşrifim davomida Davlat xavfsizlik xizmati viloyat boşqarmasi rahbari Abdurauf Jumanov eng oğir mahallalarda yoşlar muammolari böyiça tahlil markazi, “Bir oy – törtta mahalla” loyihasi, “mahalla ustozi” tizimi va texnikumlarni otaliqqa oliş haqidagi öz taşabbuslari töğrisida axborot berdi.

Bu taşabbuslar menga juda maʼqul. Endi har bir viloyat davlat xavfsizlik xizmati boşqarmasi rahbari, şahar va tuman hokimlari yoşlar bilan işlaş böyiça özlarining ana şunday tajribalarini yaratişi zarur.

Yaxşi natijalarga erişgan rahbarlarga yil yakunida va kelgusi yil Yoşlar kuni arafasida oylik maoşiga alohida ustama va davlat mukofotlari beramiz. Körsatkiçlari past, yangilikka intilmagan hudud rahbarlariga nisbatan esa qattiq çora köriladi.

Aziz farzandlarim!

Bir haqiqatni bilib olinglar, bugungi kunda davlatlar hududi bilan emas – bilimi bilan, aholi soni bilan emas – texnologiyasi bilan, tabiiy boyliklari bilan emas – inson kapitali bilan raqobatga kirişmoqda.

Endi zamonaviy ilm-fan va tafakkur mahsuli bölgan yangi iqtisodiyot – bilimlar iqtisodiyoti hal qiluvçi kuçga aylanib bormoqda.

Men bilaman, öğil-qizlarimizning har birida katta salohiyat, isteʼdod va iqtidor bor. Sizlar öz davrida buyuk kaşfiyotlari bilan dunyo sivilizatsiyasiga ulkan hissa qöşgan, Birinçi va Ikkinçi Renessansning “aql çiroği” bölgan buyuk ajdodlarimizning munosib vorislarisiz.

Albatta, vorislik – bu faqat faxrlaniş emas, balki ulkan masʼuliyat hamdir.

Ajdodlarimiz insoniyat taraqqiyoti yölida qanday buyuk işlarni amalga oşirgan bölsa, sizlar Yangi Özbekistonda yangi Uyğoniş davri – Uçinçi Renessans poydevorini yaratadigan kuç bölişingiz kerak.

Hurmatli anjuman iştirokçilari!

Bugungi kunda özining bilimi, isteʼdodi, taşabbuskorligi va fidoyiligi bilan Yangi Özbekiston ravnaqiga munosib hissa qöşib kelayotgan yoşlarimiz safi tobora kengayib borayotgani barçamizni xursand qiladi.

Keça mana şunday öğil-qizlarimizning 20 nafarini “Kelajak bunyodkori” medali bilan, yana 28 nafarini “Mard öğlon” davlat mukofoti bilan taqdirlaş haqidagi farmonni imzoladim. Hozir avval mukofotlarni egalariga topşirib, keyin muloqotni davom ettirsak.

Davlat mukofotlari sohiblarini butun xalqimiz nomidan yana bir bor tabriklayman. Uşbu yuksak eʼtirof sizlarni yangi marralar sari yetaklasin! Safingiz yanada kengayaversin!

 

* * *

Hurmatli yiğiliş qatnaşçilari!

Bu yil 472 mingdan ziyod yoşlarimiz maktabni bitirdi. Ularning 300 mingga yaqini oliygohlarda, 80 ming nafari texnikumlarda öqişni davom ettiradi.

Vazirlar va hokimlar qolgan 90 mingdan ziyod yoşlarni kasb-hunarli qiliş, ular öz biznesini boşlaşi uçun kömaklaşiş böyiça hozirdan aniq reja va çora-tadbirlarga ega bölişi kerak. Bundan taşqari, bu yil oliygohni tugatgan 324 ming bitiruvçidan 222 ming nafarining iş joyi aniq böldi.

Rektorlar, Milliy bank (A.Mirsoatov) va Aloqabank (K.Irisbekova), viloyat va tuman hokimlari korxonalar va tadbirkorlar bilan birgalikda faol işlab, şu yil 1 sentyabrgaça yana 102 ming nafar yoşga kafolatli iş joyini aniq belgilab berişi zarur.

Şuningdek, kasb-hunarga ega bölmagan, öqigan bölsa ham öziga mos iş topa olmagan 112 ming nafar yoşlarimiz bor. Yoki diplomi bölgani holda, yangi bilim va könikma yetişmagani uçun 3-4 million söm oylikka işlayotgan öğil-qizlarimiz 100 ming nafardan köp.

Agar tuman hokimi, tumandagi banklar öz hududidagi bunday yoşlarga ozgina turtki berib, malakasini oşiriş, yangi kasblarga örgatişni yölga qöysa, ularga 10-15 million söm daromad topişi uçun katta imkoniyat yaratgan böladi.

Hozirgi vaqtda qança-qança şaroitlar mavjud, katta-katta mablağlar beryapmiz. Vazirlar, banklar, hokimlar ozgina jon kuydirib, şu işlarni albatta qilsa böladi.

Qadrli yoşlar!

Bugungi kunning muvaffaqiyat formulasi, ertangi taraqqiyotning mustahkam zamini – uçta eng muhim ustunga tayanadi. Bu – bilim, kasb va texnologiya.

(Davomi 2-sahifada).

(Davomi. Boşlanişi 1-sahifada).

Mening niyatim – har bir yigit-qiz ana şunday imkoniyatga ega bölib, hayotda munosib örnini topsin. Şuning uçun har yili 500 ming nafar öğil-qizning zamonaviy kasbga ega bölişini taʼminlaydigan “Kelajak bilimlari ekotizimi” yölga qöyiladi.

Hududlarimizda öquv markazi qurib, yoşlarga kasb va til örgataman degan yigit-qizlarimiz soni köpayib borayotgani meni xursand qilyapti. Endi bu maqsadlar uçun yer va davlat obʼyektlari imtiyozli narxda auksionga çiqariladi. Yoşlar tölovni beş yilda foizsiz, bölib tölaydi. Infratuzilmaga zarurat bölsa, davlat barpo qilib beradi. Öquv markazini quriş va jihozlaş uçun kredit stavkasining 7 foizi kompensatsiya qilinadi. Yoşlarimiz öquv markazlariga ilğor xorijiy öquv dasturlari va öqituvçilarni olib kelsa, xarajatining yarmini qoplaşga ham tayyorman.

Barça hududlarda zamonaviy savdo va servis, yirik turizm komplekslari köpayib boryapti. Ular işga kiraman deganlarga katta oylik taklif qiladi. Lekin talabi ham şunga yaraşa böladi. Şu bois qölida kasbi bölib, xalqaro talablar asosida yangi könikmalarni egallamoqçi bölgan yoşlarga kasb vauçeri berişni yölga qöyamiz. Uşbu kasb vauçeri foizsiz ssuda şaklida bölib, bu orqali har yili 50 ming nafar yoşlarimizning zamonaviy kasblarni örganiş xarajatlari qoplab beriladi. Ehtiyojmand oilalardagi 85 ming nafar işsiz yoşlarga xususiy öquv markazida kasb egallaşi uçun bepul vauçer taqdim etiladi. Şu yilning özida kasb vauçeri va bepul vauçer tizimi uçun 120 milliard söm ajratiladi. Talab bölsa, bu mablağni köpaytirib boramiz.

Xorijiy tilni puxta örganib, yuqori natija bilan sertifikat olgan yoşlarga xarajatini qoplaş tizimini yölga qöyganimiz özini oqladi. Endi buni xalqaro kasb sertifikatini olganlarga ham tatbiq qilsak, sizlarga maʼqulmi?

Yoşlarga kasb örgatişning eng muhim böğini bölgan texnikumlarda xususiy sektor iştirokini yanada kengaytiramiz. Buning uçun texnikum oçişdagi litsenziya şartini soddalaştirib, 20 dan ortiq talabni bekor qilamiz. Yangi öquv yilidan xususiy texnikumlarga ham kasbga öqitiş böyiça davlat granti beriladi.

Yana bir yangilik – xalqaro kasb tanlovlarida ğolib bölgan davlat va xususiy texnikum öquvçilari 100 million sömdan, ularni tayyorlagan ustozlari 50 million sömdan mukofot oladi.

Bugungi kunda xorijiy tillarni mukammal biladigan yoşlarimiz soni 650 mingdan oşdi. Ularga buyuk tariximiz, boy madaniy merosimiz töğrisida xorijiy tillarda kontent tayyorlaşni örgatsak, ular yurtimizning turizm salohiyatini tarğib qilişga katta hissa qöşib, yuqori daromadga ham ega böladi. Şu maqsadda Raqamli kontent platformasini işga tuşirib, har yili 20 milliard sömdan ajratib boramiz.

Hozirgi vaqtda 150 mingdan ziyod yoşlarimiz xorijda taʼlim olyapti, ilm-fan bilan şuğullanmoqda. Yurtimizning turizm va eksport salohiyatini oşirişda bu yoşlarning imkoniyatlaridan foydalanib, ularning öziga ham daromad keltiradigan tizim yaratamiz.

Bunda Turizm qömitasi (A.Aqqulov), Savdo-sanoat palatasi (D.Vahobov), Yengil sanoatni rivojlantiriş agentligi (N.Xolmurodov), 9 ta sanoat uyuşmasi rahbarlari 10 ming talabani turoperator, sanoat korxonalari va eksportçilarga boğlab, ularga grant ajratadi. Talabalar esa özi öqiyotgan davlatdagi bozor, mahsulot va xizmatlarga talabni tahlil qilib, mahalliy işlab çiqaruvçilarga yetkazadi.

Milliy aviakompaniyamizning 26 ta davlatda vakolatxonasi va aeroportlarda joyi bor. Bu joylarda ham xorijda öqiyotgan yoşlarimiz uçun alohida şaroit yaratib beramiz. Ular yurtimiz salohiyatini namoyiş etadigan stendlarni joylaştirib, turistik marşrut va mahalliy mahsulotlarni taqdimot qilib boradi.

Oliygoh bitiruvçisini işga olgan tadbirkorga yoş mutaxassis uçun daromad soliği va ijtimoiy soliq bir yil davomida 1 foiz darajasida böladi. Bu – 200 mingga yaqin oliygoh bitiruvçisini işga olgan tadbirkorlar uçun katta rağbatga aylanadi.

Umuman, yoşlarga yangi bilim, kasb va texnologiyani örgatişga kambağallikni qisqartiriş va bandlik vaziri B.Zohidov, oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vaziri Q.Şaripov, Kasbiy taʼlim agentligi rahbari A.Husanov, Yoşlar işlari agentligi direktori A.Saʼdullayev, hokimlar masʼul böladi.

Hozirgi paytda ijtimoiy reyestrga kirmagan, lekin ota-ona qaramoğidan mahrum bölgan, harbiy xizmat va migratsiyadan, jazoni ötab qaytgan, jismoniy imkoniyati çeklangan yana 1 million nafar yoşlarimiz bor. Ularga ozgina yordam berilsa, hayotda öz örnini albatta topib oladi. Şu bois “Yoşlar daftari” transformatsiya qilinadi. Misol uçun, 38 mingdan ziyod uyuşmagan yoşlarga “ustoz-şogird” anʼanasi asosida kasb-hunar örgatiş, ularni işli qiliş, biznesini boşlaşiga kömaklaşiş böyiça yangi tizim yaratiladi. Bunday yoşlar bilan işlaş böyiça “Kafolatlangan birinçi qadam” paketi joriy etiladi. Bunda “Ustoz-talaba” dasturi asosida uyuşmagan yoşlarni öqitib, oliygohga kirişiga kömaklaşgan talabalarga magistraturaga kirişda qöşimça ball, davlat stipendiyalarini olişda yengillik beriladi.

Hozirgi kunda savdo, servis, işlab çiqariş sohalarida öz brendiga ega bölgan minglab yoşlarimiz bor. Ular uyuşmagan tengdoşlariga biznesni örgatsa, öz brendi asosida işlaşga şaroit yaratib, daromad topişiga kömaklaşsa, juda minnatdor bölardim. Şu maqsadda “Yoşlar mini-franşizasi” dasturini işga tuşiramiz. Ularga faoliyatini kengaytiriş uçun imtiyozli şartlarda yer va kredit beriladi. Mahalliy brendlar franşizasini oladigan yigit-qizlarga Yoşlar tadbirkorligini rivojlantiriş davlat maqsadli jamğarmasidan 300 million sömgaça foizsiz ssuda ajratiladi. Bu dasturlarni moliyalaştiriş uçun 500 milliard söm yönaltiriladi.

Yoşlar uçun kasb va til örganiş, işga joylaşiş, tadbirkorlik böyiça önlab xizmatlar mavjud. Bu xizmatlardan “yagona darça” tamoyili asosida foydalaniş uçun “Yoşlar xablari” taşkil etiladi. Uşbu tajribani Surxondaryo viloyatidan boşlab, boşqa hududlarda ham bosqiçma-bosqiç ommalaştiramiz.

Hozirgi vaqtda 87 ming davlat xizmatçisidan 16,5 ming nafarini 30 yoşgaça bölganlar taşkil qiladi. Şundan 902 nafari rahbarlik lavozimida işlamoqda. Salohiyatli yoşlarimiz juda köp. Vazir va hokimlar yoşlarga işonç bildirib, masʼuliyatli lavozimga qöyişdan çöçimasligi kerak.

Şu maqsadda yoş liderlarni aniqlaş böyiça 5 ta yönalişda “TOP-100” dasturini amalga oşiramiz. Dastur doirasida “yangi iqtisodiyot”, IT va sunʼiy intellekt, taʼlim, tibbiyot va qişloq xöjaligi böyiça yurtimizdagi yoşlar va çet eldagi vatandoşlarimiz uçun oçiq tanlov eʼlon qilinadi. Har ikki yilda bir marta ötadigan bu tanlovning 100 nafar ğolibi 50 million sömdan mukofotlanadi va rahbarlik lavozimiga tayinlanadi.

Yaqinda BMTning Oziq-ovqat va qişloq xöjaligi taşkilotining tanlovida ğolib bölgan 50 nafar iqtidorli öğil-qizimiz uşbu taşkilotning dunyodagi ofislariga stajirovkaga yuboriladi. Ular stajirovka dasturini muvaffaqiyatli tamomlaganidan keyin mazkur xalqaro taşkilotga işga joylaşiş imkoniyatiga ega böladi.

Har bir vazirlik va tarmoq öz yönalişida “TOP-100” iqtidorli yoşlar dasturini boşlaydi. Masalan, iqtisodiyot va moliya vaziri J.Qöçqorov – 100 nafar moliyaçi va iqtisodçi; suv xöjaligi vaziri Ş.Hamrayev – 100 nafar yoş suv innovatori; energetika vaziri J.Mirzamahmudov – 100 nafar yoş energetik; quriliş va uy-joy kommunal xöjaligi vaziri Ş.Hidoyatov, urbanizatsiya va uy-joy bozorini barqaror rivojlantiriş milliy qömitasi raisi Ş.Qudbiyev – 100 nafar yoş quruvçi, arxitektor va urbanistni saralab, öz yönalişidagi xalqaro taşkilotlarga stajirovkaga yuboradi.

Vazirlar Mahkamasi va Prezident Administratsiyasi vazirliklar uçun yiliga 2 ming nafar yoşni xalqaro taşkilotlarga stajirovkaga yuboriş böyiça rejani tasdiqlab, ijrosini nazorat qiladi.

Biz yoşlar balansida 14 yoşdan 30 yoşgaça bölgan 9 million 300 ming nafar yoşlarning bazasini şakllantirdik. Endi ularning yutuqlarini yaxlit portfolio şaklida yuritadigan elektron tizimga ötamiz. Bunda “Özbekiston yoşlar ligasi” platformasi işga tuşiriladi. Öğil-qizlarimiz öz natijasini platformaga kiritadi. Bu maʼlumotlar vazirliklar tomonidan örganiladi va yoşlarga ball beriladi. Yuqori ball töplagan öğil-qizlarimizga taʼlimda – grant, kontraktga çegirma, kasb örganişga vauçer beriladi, xorijda öqiş puli qoplanadi; tadbirkorlikda – imtiyozli kredit oliş, akselerator dasturida qatnaşiş imkoni yaratiladi; iş joyida – xorijiy stajirovka taşkil etiladi, davlat xizmati uçun kadrlar zaxirasiga kiritiladi; uy-joy olişda – imtiyozli ipoteka ajratiladi. Yil yakunida eng yuqori natijalarga erişgan yoşlar tantanali ravişda taqdirlanadi.

Umuman, “Özbekiston yoşlar ligasi” barça maktab va texnikum öquvçilari, yurtimizda va xorijiy oliygohlarda öqiyotgan va ilm-fan bilan şuğullanayotgan yigit-qizlarimiz, davlat va xususiy sektorda işlayotgan yoşlarimizni; çet eldagi vatandoşlarimizning farzandlarini Yangi Özbekistonni barpo etiş yölida birlaştiradigan umummilliy harakatga aylanadi.

Bu masalaga Prezident Administratsiyasi rahbari örinbosari I.Sirojev, oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vaziri Q.Şaripov va Yoşlar işlari agentligi direktori A.Saʼdullayev masʼul böladi.

Hozirgi paytda 14 mingdan ortiq öğil-qizlarimiz AQŞ, Yevropa, Yaponiya, Xitoy, Koreyaning yetakçi oliygohlarida taʼlim olmoqda. Bunday yoşlar taʼtilda yurtimizdagi vazirlik, hokimlik, davlat va xususiy kompaniyalarda amaliyot va stajirovka ötaşi uçun şaroit yaratamiz. Buning uçun bir oyda iş beruvçilar va xorijda öqiyotgan talabalarni bir-biri bilan boğlaydigan raqamli muloqot platformasi işga tuşiriladi.

Şuningdek, “El-yurt umidi” jamğarmasi hisobidan har yili 700 nafarga yaqin öğil-qizlarimiz dunyoning “TOP” oliygohlariga yuborilmoqda. Biz islohotlarimizning ilk bosqiçida iqtidorli yoşlarimizni asosan davlat taşkilotlarida işlab beriş şarti bilan çet elga öqişga yubordik. Xususiy sektorda ham bunday kadrlarga ehtiyoj kundan-kunga ortib boryapti. Endi yoşlarimiz “El-yurt umidi” jamğarmasi orqali xususiy sektor buyurtmasi asosida ham nufuzli xorijiy oliygohlarda öqişi mumkin böladi.

Ana şu masalalarning ijrosini Boşqaruv samaradorligi agentligi (U.Husainov), “El-yurt umidi” jamğarmasi (G.Ismoilova) va Savdo-sanoat palatasi (D.Vahobov) taşkil qiladi.

Yuqoridagi taşabbuslarni moliyalaştiriş uçun kelgusi uç yilda 1,5 trillion söm ajratamiz. Kambağallikni qisqartiriş va bandlik vazirligi (B.Zohidov) yil yakunigaça uşbu maqsadlar uçun çetdan yana 100 million dollar olib keladi.

Hurmatli yiğiliş qatnaşçilari!

Yurtimizda odamlarni işli qilib, yuqori iqtisodiy ösişni taʼminlaşga xizmat qilayotgan eng asosiy qatlam bu – tadbirkorlar. Ularning orasida bilimli va taşabbuskor yoşlarimiz bor ekan, bizni heç kim heç qaçon rivojlanişdan töxtata olmaydi.

Eʼtibor bering, hozirgi vaqtda yillik aylanmasi 500 milliard sömdan oşgan yoş tadbirkorlarimiz soni – 15 nafarga; 100 milliard sömdan oşgani – 194 nafarga; 50 milliard sömlik marradan ötganlari 68 nafarga yetdi. Bundan 8-9 yil ilgari yoşlarimiz katta korxonalarga rahbarlik qiladi, milliard-milliard sömlik mablağni boşqaradi, desa kim işonardi?

Bunday “yoş çempion tadbirkorlarimiz” safi kengayişi uçun öğil-qizlarimizni yangi – “Bilimlar iqtisodiyoti”ga örgatişimiz zarur.

Endi yoşlarimizni muvaffaqiyatli biznes sari yetaklaydigan yangi tizimni yölga qöyamiz. Milliy bank va Aloqabankda yoşlar biznesiga masʼul örinbosar lavozimi joriy etiladi va ular Yoşlar tadbirkorligini rivojlantiriş davlat maqsadli jamğarmasiga hamrais böladi. Bank-moliya akademiyasi yoşlar tadbirkorligini rivojlantiriş böyiça “aql markazi” sifatida belgilanadi. Bundan buyon akademiya tinglovçilari hududlarda yoşlar va tadbirkorlar bilan uçraşadi va tayyor biznes loyihalarni şakllantiradi.

Yoşlar tadbirkorligini rivojlantiriş davlat maqsadli jamğarmasi (A.Saʼdullayev, A.Mirsoatov, K.Irisbekova) tayyor loyihani biznes rejasi bilan qulay şartda yoşlarga taklif qiladi. Endi bu Jamğarma yoşlarning yuqori daromad keltirib, köplab iş örni yaratadigan loyihalariga 5 milliard sömgaça investitsiya kiritadi. Eng yaxşi loyihalar akademiya tinglovçilarining magistrlik dissertatsiyasi sifatida qabul qilinadi. Bunday loyiha mualliflari hududiy bank rahbari va hokimlarning iqtisodiyot böyiça örinbosari lavozimlariga eng birinçi nomzod böladi.

Uşbu tizim kamida 300 ming nafar yoşlarimizga öz biznesini boşlaşi uçun yöl oçadi. Buning uçun Milliy bank (A.Mirsoatov) çetdan 200 million, Aloqabank (K.Irisbekova) 50 million dollar olib keladi.

J.Qöçqorov, uşbu 2 ta bank rahbari, A.Saʼdullayev yuqoridagi taşabbuslar orqali yoşlar tadbirkorligini yangi bosqiçga olib çiqişga masʼul böladi va yil yakunida bu böyiça batafsil hisobot beradi.

Aziz döstlar!

Biz 2030 yilgaça iqtisodiyot hajmini 240 milliard dollardan oşirişni reja qilganmiz. Bunga erişiş uçun barça sohalarga yangi ğoya olib kiradigan innovatsion startaplar kerak.

Sönggi töqqiz yilda mahalliy startap ekotizimi 15 barobar ösib, 4 milliard dollardan oşdi. Vençur jamğarmalar soni 23 taga, ularning umumiy kapitali 200 million dollarga yetdi. Ötgan davrda 1 ming 200 dan ziyod istiqbolli startap loyihalar paydo böldi. Bu yönalişda 3 mingdan ziyod yoşlarimiz yuqori daromad topmoqda.

Uşbu yönalişdagi işlarimiz xalqaro taşkilotlar tomonidan ham eʼtirof etilmoqda. “Global startap indeksi”da Özbekiston 31 poğona yuqori kötarilib, dunyoda eng tez rivojlanayotgan startap ekotizimi, “2026 yil mamlakati” deb eʼlon qilingani ham buning yaqqol isbotidir.

Hali bu sohada juda katta imkoniyatlar bor.

Kambağallikni qisqartiriş va bandlik vazirligi (B.Zohidov) yoşlar startaplari uçun 5 million dollarlik, Namangan viloyati hokimi (Ş.Abdurazzoqov)ning 5 milliard sömlik vençur jamğarma oçiş haqidagi taşabbusi menga maʼqul böldi.

Endi har bir vazir, tarmoq rahbari va hokimlar “1 mingta masalaga – yoşlardan 1 mingta yeçim” loyihasini işga tuşiradi. Bunda har bir rahbar öz tizimidagi dolzarb muammolarni oçiq platformada joylaştirib, eng yaxşi yeçimlar uçun mukofot eʼlon qiladi. Buning uçun har bir vazir va hokim kamida 10 milliard sömlik vençur jamğarma taşkil etadi. Uşbu mablağlar ğoliblarni mukofotlaş va 20 tadan eng yaxşi startapning ğoyadan amaliyotgaça bölgan barça bosqiçlarini moliyalaştirişga sarflanadi.

Yoşlar işlari agentligi biznes, IT, kreativ iqtisodiyot yönalişida 100 ta eng yaxşi loyihani tanlab, ularga 1 milliard sömgaça investitsiya kiritadi.

Biz Raqamli hukumat markazida birinçi superkompyuter klasterini işga tuşirdik. Kelgusi yil klaster quvvatini 3 karra oşiramiz. Joriy yil 20 ta oliygohda sunʼiy intellekt laboratoriyasi taşkil etiladi. Yoşlarimiz tarmoq va hududdagi masalalarga sunʼiy intellekt orqali yeçim topişda uşbu superkompyuter va laboratoriyadan bepul foydalanadi.

Sönggi yillarda Toşkent, Nukus, Qarşi, Termiz, Urganç, Farğona şaharlarida zamonaviy IT parklarni işga tuşirdik. Ötgan hafta Yangi Namanganda yana bir yirik loyihaga start berildi. Andijon, Samarqand, Jizzax, Buxoro, Guliston, Çirçiq, Nurafşon, Navoiy şaharlarida ham umumiy maydoni 100 ming kvadrat metr bölgan yirik IT parklar barpo etiş boşlanmoqda. Bularning hisobiga 20 mingdan ziyod öğil-qizlarimiz uçun yuqori daromadli iş örinlari yaratiladi.

Bizning maqsadimiz aniq – IT va sunʼiy intellekt böyiça yoş liderlar korpusini yaratiş.

Bu sohalarda eng asosiy iş quroli nima? Albatta, kompyuter. Şu bois “Mening birinçi kompyuterim” dasturini boşlab, ehtiyojmand oilalardagi 10 ming nafar yoşlarga noutbuk oliş xarajatining yarmi Raqamli texnologiyalarni rivojlantiriş jamğarmasi hisobidan qoplab beriladi, qolgan qismiga esa uç yilda bölib tölaş şarti bilan foizsiz ssuda ajratiladi.

Endi IT va sunʼiy intellekt sohalari uçun kadr tayyorlaydigan oliygohlarning uçinçi kurs talabalari IT parkda dual taʼlim asosida öqişni davom ettiradi.

Bu yönalişlardagi iqtidorli talabalar uçun Muhammad al-Xorazmiy nomidagi davlat stipendiyasini joriy etsak, nima deysizlar?

Iqtidorli qizlarimiz uçun muhandislik, IT va sunʼiy intellekt yönalişlari böyiça “Muhandis qizlar” stipendiyasini taʼsis etamiz. Yangi öquv yilidan boşlab tölanadigan uşbu stipendiyalar xususiy oliygoh talabalariga ham beriladi.

Bugungi kunda kimyo, biologiya, fizika, matematika va informatika fanlari böyiça nufuzli xalqaro olimpiadalar ğoliblari 1 milliard söm, ularning ustozlari 200 million söm mukofot olmoqda. Endi bu rağbatlantiriş mexanizmi sunʼiy intellekt böyiça xalqaro olimpiada ğoliblariga ham tatbiq etiladi.

Ikki yil oldin Xorazmda “Al-Xorazmiy vorislari” loyihasini boşlab, 4 mingdan ortiq iqtidorli öquvçilarni xorijiy til va IT böyiça öqitişni yölga qöygan edik. Raqamli texnologiyalar vaziri Ş.Şermatov bu loyihani joriy yildan viloyatlar markazlari va Qoraqalpoğistonning barça tumanlarida, kelgusi yillardan boşlab barça tuman va şaharlarda işga tuşirib, 50 ming nafar yoşni unga qamrab oladi.

Aziz yurtdoşlar!

Biz yoşlarimizda milliy ruhni şakllantiriş, ularning qalbiga Vatanga muhabbat, el-yurtga hurmat hissini singdiriş töğrisida köp gapirayapmiz. Bu – juda dolzarb masala.

Oçiq aytişimiz kerak, bugungi kunda yoşlarimiz asosiy vaqtini raqamli makonda ötkazmoqda. Birgina misol, ötgan yili 84 million dollarlik kompyuter va mobil öyinlar eksport qilindi.

Raqamli texnologiyalar vaziri Ş.Şermatov viloyat hokimlari bilan birga barça 15 ta IT park hududida kompyuter va mobil öyinlar yaratuvçilari uçun inkubatsion markaz oçib, milliy ruhdagi öyinlarni köpaytiriş böyiça yangi tizimni yölga qöyadi.

Şu bilan birga, har yili kamida 20 ta milliy ruhdagi kompyuter va mobil öyinlar yaratiş böyiça davlat buyurtmasi berib boriladi. Buning uçun yiliga 10 milliard söm yönaltiramiz.

Umuman, yoşlarning IT, sunʼiy intellekt va startap loyihalarini amaliyotga joriy qilişga Prezident Administratsiyasi departament boşliği B.Xodjayev, raqamli texnologiyalar vaziri Ş.Şermatov, Yoşlar işlari agentligi direktori A.Saʼdullayev masʼul böladi.

Hurmatli anjuman qatnaşçilari!

Biz yoşlarga yaratib berayotgan imkoniyatlardan heç bir öğil-qizimiz çetda qolmasligi kerak. Yoşlar işlari agentligi direktori A.Saʼdullayev, Ijtimoiy himoya milliy agentligi direktorining birinçi örinbosari Ş.Mirziyoyeva bu yil “Vatan mehri – ijtimoiy taşabbuslar” tanlovini ötkazib, aholi muammolari böyiça eng yaxşi yeçim bergan volontyorlar va 50 ta ijtimoiy loyiha muallifini taqdirlaydi.

Ijtimoiy himoya milliy agentligi (M.Olloyorov), Içki işlar vazirligi (A.Toşpölatov), Maktabgaça va maktab taʼlimi vazirligi (E.Karimova), Yoşlar işlari agentligi (A.Saʼdullayev) ijtimoiy xavf guruhidagi bolalarni qöllab-quvvatlaş uçun “Qanot” loyihasini işga tuşiradi. Uşbu loyiha bunday yoşlarni ijtimoiy xizmatlar, taʼlim, sport, musiqa va sanʼatga yönaltirib, qayta huquqbuzarliklar sodir etilişining oldini olişga xizmat qiladi.

Iyun oyida ötkazilgan “Yoşlar taşabbuslari marafoni”da yoşlarimiz tomonidan ilm-fan, madaniyat, biznes, startap, sunʼiy intellekt yönalişlarida loyihalar böyiça minglab takliflar ilgari surildi.

Yoşlar işlari agentligi direktori A.Saʼdullayev bir hafta muddatda “Taşabbuslar ofisi”ni taşkil qilib, har bir ğoyani – loyihaga, mahsulotga va xizmatga aylantiriş böyiça işlarni boşlaydi. Buning uçun 50 milliard söm ajratiladi.

Hurmatli yiğiliş qatnaşçilari!

Bugun narkotik va psixotrop moddalar bilan boğliq jinoyatlar aholi genofondiga jiddiy tahdid solmoqda. Bunday jinoyatlarning uçdan biri yoşlar tomonidan sodir etilayotgani juda xavotirli. Şu bois Özbekistonda giyohvandlik va narkojinoyatlarga qarşi kuraşiş masalasini umummilliy harakatga aylantirib, bu yölda katta kuç va vositalarni safarbar qilyapmiz.

Yaqinda uşbu jinoyatlarga nisbatan javobgarlikni keskin kuçaytiriş böyiça qonun qabul qildik. Bu yovuz illatning yoşlarimiz orasida ildiz otişiga aslo yöl qöymaymiz, bu baloni tag-tomiri bilan quritmagunça töxtamaymiz.

Qadrli farzandlarim!

Giyohvandlik insonni eng qimmatli boyligi – soğliği, aql-zakovati, irodasi va orzu-maqsadlaridan ayiradi.

Unutmang, hayot insonga bir marta beriladi.

Bunday illatlarga nisbatan murosasiz böling, umrning har bir daqiqasini ezgu işlarga sarflab yaşang!

Aziz ota-onalar!

Farzand oilada kamol topib, voyaga yetadi. Uning yorqin kelajagi uçun mustahkam poydevorni, eng avvalo, sizlar yaratasiz.

Şunday ekan, kun sayin özgarib borayotgan öta murakkab şaroitda farzand tarbiyasiga har qaçongidan ham eʼtiborli bölaylik, bunga hamişa masʼuliyat bilan qaraylik!

Qadrli öğil-qizlarim!

Men sizlardagi şijoat, bilimga taşnalik va yangilikka intilişni körib, doim ruhlanaman.

Siz – aziz farzandlarimdan bir narsani sörayman: katta-katta marralar sari olğa qadam taşlang, öqing, yangi bilim, yangi kasb va zamonaviy texnologiyalarni egallang, qiyinçilikdan çöçimang, mehnat qilişdan, örganiş va intilişdan heç qaçon töxtamang!

Şuni bilingki, ortingizda sizlarni katta orzu-umidlar bilan voyaga yetkazgan ota-onangiz, sizlarga bilim va tarbiya bergan, kasb örgatgan ustoz va murabbiylaringiz, sizlarga işonib, doimo qöllab-quvvatlab kelayotgan xalqimiz, Prezident toğdek tayanç bölib turibdi.

Hamişa yölingiz oçiq, niyatingiz uluğ, qaddingiz baland bölsin!

Yangiliklarni döstlaringizga ulaşing

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan