Dilbar va xushdil qalb egasi

Said aka Siddiqov garchi texnika fanlari nomzodi bo'lsa-da, hayotini gazeta-jurnallarsiz tasavvur qila olmaydigan, o'qimasa tura olmaydigan ziyoli inson. Ayniqsa, “Hurriyat” gazetamizning har bir sonini qoldirmay o'qiydi. O'qiganda ham sinchiklab, qunt bilan o'qiydi. Maqolalarimiz haqidagi fikr-mulohazalarini aytadi. Shu sababli bo'lsa kerak, ijodkorlarga talpinib turadi. Do'stlarimiz safida bunday odamning bo'lishi ko'tarinki kayfiyat bag'ishlaydi. Ustozimiz Xurshid Do'stmuhammad ta'biri bilan aytganda: “Said aka o'zi texnar bo'lsa-da, yozuvchilardan ko'proq kitob o'qiydi. Shu jihati bilan rahmatli Ibrohim G'afurovning ham mehrini qozongan edi”. Bizni yo'qlab, Navoiy ko'chasidagi mashhur 30-uyga tez-tez kelib turadi.

Yaqinda tushlik payti bir piyola choy ustida gurunglashib o'tirgandik, qo'l telefoni jiringlab qoldi.

— Kelinoyingiz ekan, — deydi Said aka jilmayib. — “Doringizni ichib oldingizmi?” deb eslatdi. Mana, saksonni ham qoralab qo'ydik. Keksalik ortidan turli xastaliklar quvib yurarkan. Kelinoyingizning boriga shukur. Er kishi uchun mehribon umr yo'ldosh uchrashi Yaratganning ne'mati ekan. Mana, salkam yarim asrdan buyon Gulchehra opangiz bilan bir-birimizga mehr-muhabbat berib yashab kelyapmiz.

Said aka juda to'g'ri aytdi. Taqdiriga soliha ayol bitilishi hammaga ham nasib etavermaydigan baxt-saodatdir. Ha, Gulchehra opa kabi onalar bilan xonadonlar farishtalidir.

Turmush o'rtog'ining sog'lig'i haqida bu darajada chuqur qayg'uradigan ayolni Gulchehra opa timsolida ko'rdim. Erining xastaliklari, ularni davolash usullari, ichadigan dorilari, ularni qachon va qancha miqdorda ichishi opaning nazoratida.

Men bu oilaning farishtali kishilari haqida yozishni anchadan buyon o'ylab yurardim. Yaxshi niyat bilan yozning jazirama issiq kunida qahramonimizni qidirib, Bo'stonliqning Chimyon qishlog'idagi dala hovlisiga bordik.

— Joningizning huzurini bilasiz, biz Toshkentda yonib yotibmiz, — deyman katta darvoza yonida bizni kutib turgan Said akaga yuzlanib.

— Xush kelibsizlar, mashinani ichkariga, salqinga olib kirib qo'yaveringlar, — deydi Gulchehra opa ochiq yuz bilan bizga peshvoz chiqib.

Bu xonadon egalarining mehmonlarga marhamati boshqachaligiga ko'p marta guvoh bo'lganman. Uyiga kim yo'qlab kelsa ham, hech og'rinmay kutib olishadi, keluvchilar xursand bo'lib qaytishadi. Bag'ri keng, dasturxoni ochiq, o'zlari islomiy oqibatning qadriga yetadigan ajoyib insonlar.

Said aka bilan ahli ayollarimiz va ularning hayotimizdagi o'rni haqida suhbatlashib o'tiribmiz. Gap orasida Said akaga: “Gulchehra opamiz ham bir oydan keyin yetmishga kiradi, to'yxat o'rnida bir maqola yozsam degandim”, deya taklif bildirdim.

— Men-ku yozsangiz xursand bo'laman, ammo opangiz judayam tortinchoq, kamtarin ayol, unamasa kerak-ov, — deydi aka pastroq ovoz bilan. — Agar yozsangiz, madaniyatliligi, og'ir-bosiqligi, mulohaza bilan fikr qilishi, ehsonga saxovatliligini ham qo'shib keting, — deydi yana Said aka rafiqasi haqida boshqacha bir samimiyat bilan. — Mening qarindoshlarimga mehribon, quvonchli-tashvishli kunlarda doimo ular bilan birga. Kasal bo'lishsa, albatta borib xabar oladi, moddiy yordamini ayamaydi. “Xudo berib turibdimi, ehson qilish kerak”, degan aqidasi bor. Boshqalarga o'xshamaydigan yana bir fazilati bor: kelinlarini o'g'illaridan ham ko'proq yaxshi ko'radi. Bizni demasa demaydi, kelinlarini deydi.

— Mana shunisi ibratli ekan-da, — deyman. — Bugun qayoqqa qaramang, qaynona-kelin janjali. Zamona zayli shunday bo'ldi: qaynona u desa, kelin bu deydi. Atrofdagi oilalarda bo'layotgan voqealar kishini tashvishga soladi. Qancha yosh oilalar shu kelishmovchilik tufayli buzilib ketmoqda. Kelinini qizidek ko'radigan qaynonalar anqoning urug'idek bo'lib qoldi.

— To'g'ri, qaynona-qaynotaga xizmat qilib duo olay deydigan kelinlar ham yil sayin kamayib ketmoqda, — deydi Said aka. — Xudoga shukur, ko'z tegmasin, bizning kelinlarimiz qaynota-qaynona ra'yiga qaraydigan, “oilam, bolam-chaqam” deydiganlardan. Iloho, qo'shganlari bilan qo'sha qarishsin. Farzandlarimiz hamma ishda: bolalariga bog'cha, maktab tanlashdan tortib, katta-kichik barcha masalalarda maslahat so'rashadi. To'g'ri-da, qiladigan ishini ota-onaning duosi bilan boshlasa, xayrli va barakali bo'ladi. Ular shu hikmatni anglab yetishgan.

Biz ham nabiralarimizni yeru ko'kka ishonmaymiz. Farzandu nabiralarga beriladigan tarbiyaning eng sinalgan usuli shaxsiy namunadir. Ular ota-onasining, bobo-buvisining yurish-turishi va axloqidan tarbiya oladi. Ha, ulardan go'zal axloq meros qoladi.

Gulchehra opa Saidolimova Toshkent irrigatsiya va qishloq xo'jaligini mexanizatsiyalash muhandislari institutining qishloq xo'jaligini elektrlashtirish fakultetini bitirgach, Qishloq xo'jaligida infratuzilmalarni loyihalash institutida muhandis bo'lib ish boshlagan. Bir muddat texnika bilim yurtida o'qituvchilik qilgan, Aloqa ilmiy-tadqiqot markazida muhandis bo'lib ham ishlagan. 1995 yili tadbirkorlikka qo'l uradi — tikuvchilik firmasini ochib, o'nlab yoshlarni ish bilan ta'minlaydi.

Katta o'g'li Otabek Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida avval bakalavriat, keyin magistraturani bitirgan. Ikkinchi o'g'li Nodir esa Toshkent davlat yuridik universitetida bakalavr diplomini olgach, Londondagi Vestminster universitetida magistraturani tamomlaydi. Har ikkisi ham o'z sohasining ko'zga ko'ringan ilg'or mutaxassislari. Bugun ular pensiyadagi ota-onasiga mehribonlik ko'rsatib, duolarini olishmoqda.

— Yetkazganiga shukur, baxti kulgan ayollardanman, — deydi Gulchehra opa. — Uch qiz va uch o'g'il nabira bilan ko'nglimiz xotirjam. Atrofimda yaxshi odamlar, qaerga bormaylik, davralarning to'ri bizniki.

O'sha kuni dala hovlidagi maroqli suhbatlardan bir olam taassurot bilan Toshkentga qaytdik. Gulchehra opa haqida uni yaxshi bilgan insonlar bilan suhbatlashdik.

— Gulchehra opam bilan biz opa-singilning qizlarimiz, — deydi oqqo'rg'onlik Muhayyo G'ofurova. — Opam sabrli, oqila va oilaparvar inson. Suyukli yor, mehribon ona, sevimli buvijondir. Unga havasim keladi. Dinimizda “silai rahm” degan muqaddas tushuncha bor. Qarindoshchilikni uzmay, ular bilan aloqada bo'lish, rahm-shafqat ko'rsatish, muhtojlariga yordam berish va qarindosh-urug'chilik vazifalarini ado etish buyurilgan. Silai rahm qilganning rizqi ulug' bo'lishini Gulchehra opam misolida ko'rdim. U qo'ni-qo'shni va hatto yetti yot begonalarga ham rahm nazari bilan qaraydigan haqiqiy mo''tabar ayol.

— Dugonam Gulchehra bilan sinfda birga o'qib, bir mahallada katta bo'lgan qalin o'rtoqmiz, — deydi Gulbahor opa Normatova. — U maktabda faqat a'lo baholarga o'qigan, ko'pchilik havas qilgan odobli qiz edi. “Qush uyasida ko'rganini qiladi” deydilar. Gulchehraning onasi, rahmatli Mukarram aya ham davlat ishlarida, ta'lim sohasida rahbarlik qilganlarida ko'pchilikka beminnat yordami tekkan dono ayol edi. Dugonam ham xuddi onasining o'zi.

— Hayotda turfa xil fe'l-atvorli, bir-biriga o'xshamas taqdir egalari bor, — deydi Klara opa Atamurodova. — Gulchehraning yuzidan beg'uborlik, oddiylik, samimiylik yog'ilib turadi. Shirinso'zligini aytmaysizmi! Eng yaxshi ko'rgan o'rtog'im. Do'stlik ham ota-onadan meros qolar ekan. Dadalarimiz ham do'st bo'lishgan. An'ana davom etmoqda: turmush o'rtoqlarimiz ham, farzandlarimiz ham bir-birlari bilan do'st. Gaplashganimizda: “Men sizni yaxshi ko'raman, sog'inaman”, deydi. Bu dil so'zlarini eshitib, rohat qiladi kishi. Yaratganga shukur, atrofimda doimo yaxshi odamlar. Nihoyatda qo'li ochiq. Ancha yil avval Angliyadan qimmat, zamonaviy palto olib kelib bergandi. Qancha qistab, pulini bersam ham olmadi. Shu paltoni har kiyganimda dugonamning saxovati esimga tushaveradi. Qo'li gul chevar ham. Turli xil kiyimlar tikib, hadya qilishga odatlangan.

Ona — ulug' va qudratli zot. Uyda dilbar, xushdil qalb sohibasi Gulchehra onaning ovozi eshitilib turishi zurriyotlar uchun Allohning ne'matlaridan biridir. Ana shunday fazilatli onalar borki, hayot yanada go'zaldir.

Dilmurod QIRG'IZBOYEV,

O'zbekiston Jurnalistlar

uyushmasi a'zosi.