Устанинг қўлида жонланган санъат
Халқнинг маънавий бойлиги, миллий қиёфаси ва тарихий хотираси, аввало, унинг асрлар давомида сайқал топган ҳунармандчилик анъаналарида намоён бўлади. Аждодларимиздан мерос бўлиб келаётган нафис санъат турларини асраб-авайлаш, уларни замон руҳи билан уйғунлаштириб, келажак авлодга безавол етказиш эса юксак масъулият ва фидойиликни талаб этади.
Ана шундай заҳматкаш ва ижодкор инсонлардан бири — Ўзбекистон Бадиий академияси аъзоси, моҳир кандакор уста Зокиржон Ғофуровдир. Унинг фаолияти миллий амалий санъатимиз ривожига қўшилган муносиб ҳисса сифатида эътироф этилади.
Кўп йиллик ижодий изланишлар ва бой тажриба самараси ўлароқ, уста мис ва бошқа металларга миллий нақшларни юксак маҳорат билан жилолаб келмоқда. Уста яратган ҳар бир асарда халқимизнинг қадимий анъаналари, юксак бадиий дид ва миллий руҳ мужассам. Шу боис унинг ижод намуналари нафақат юртимизда, балки хорижлик санъат ихлосмандларида ҳам катта қизиқиш уйғотмоқда.
Кандакор уста миллий кандакорлик санъати, хусусан, мис, латунь ва мельхиор каби хом ашёлардан турфа буюмлар яратиш йўлида изланиб, самарали меҳнат қилмоқда. Устанинг ижодий ишларидан кўплаб намуналар “Ўзбекистон ҳунармандчилиги ва амалий санъати” энциклопедиясидан ўрин олган. Ҳунарманднинг офтоба, патнис, идишлар тўплами, чойдиш, коса ва қутилар ясаш услуби нозик ҳамда ўзига хос кўриниши билан эътиборни тортади. Айниқса, араб ёзувидаги хаттотлик санъати безакларидан моҳирона фойдаланиши маҳсулотларни янада бежирим ва беназир қилади. Устанинг қўлида металл гўё жонланади, жимжимадор нақшлар эса унга шарқона ўзига хослик бағишлайди.
— Ҳар бир маҳсулотни яратиш мисгардан алоҳида меҳнат ва қунт талаб этади, — дейди уста. — Битта оддий мис пиёла тайёр бўлгунича ойлаб вақт сарфлашга тўғри келади. Шу боис ҳар бир буюм ўзига хос бўлиб, бир-бирини такрорламайди. Маҳсулотларимиз нафақат ички, балки ташқи бозорда ҳам ўз ўрнини топган.
Зокиржон Ғофуров ўз ижодий фаолиятини таниқли кандакор уста Мақсудали Мамадалиев қўлида бошлаган. Ғамхўр устоз шогирдига металл ўймакорлигининг барча сир-синоатларини ўргатди. Шунингдек, Республика рассомчилик билим юрти ва Тошкент театр ва рассомчилик институтининг санъатшунослик бўлимида олинган назарий билимлар ёш устанинг ижодий фаолиятини янада кенгайтирди.
— Аллоҳ менга шундай ҳунарни, ардоқли касбни бергани учун доимо шукур қилиб яшайман. Чунки касбим, ҳунарим ортидан элда эъзоз топдим. Кўпчилик инсонларга, ёшларга ушбу ҳунарни ўргатдим. Айниқса, шу йиллар мобайнида кўплаб шогирдлар етиштирдим. Ҳатто Самарқанддан келиб, кандакорлик ҳунарини ўрганиб кетган шогирдларим ҳам бор. Уларнинг бари бугунги кунда ўз йўлини топиб кетган. Ҳозирда фаолиятимда турмуш ўртоғим яқиндан ёрдам бермоқда. Шунингдек, ушбу касбга набирам ҳам қизиқиб, бобосининг ҳунарини пухта ўрганиш ва уни давом эттиришни мақсад қилган. Бу, албатта, мени жуда қувонтиради. Ҳозирда устахонамиздан хорижлик меҳмонларнинг қадами узилмаяпти. Уларнинг эътиборини кандакорлик маҳсулотларимиз тортади. Ёққанини ўзлари учун харид қилишади, бу ҳунарни ўрганиш сирлари билан қизиқишади.
Дарҳақиқат, юртимизда ҳунармандчиликни қўллаб-қувватлаш, миллий қадриятларни асраш ва ривожлантиришга қаратилаётган эътибор ана шундай фидойи инсонларнинг меҳнатида янада ёрқин намоён бўлмоқда. Зокиржон Ғофуров каби усталарнинг сермаҳсул ижоди ва ибратли фаолияти миллий маданиятимизнинг равнақига, халқимиз маънавий меросининг бойишига хизмат қилиб келмоқда.
Фотима МАНСУРОВА.