Amaldorlar qilmishiga jazo bormi?

Xat tahrirsiz bosilmoqda

Shu yurt fuqarolaridan biri sifatida men ham keyingi yillardagi o'zgarishlardan mamnunman. Ko'p sohalarda amalga oshirilayotgan islohotlar samara bera boshladi. Oddiy xalqning ko'kragiga shamol tegadigan kunlar keldi deb sevindik. Ammo o'ziga qulay bo'lgan eski tartibni o'zgartirmay, odamlarni sarson-sargardon qiladigan «to'ralar» hamon borligi meni ranjitadi. Bunga misol ko'p. Turli ommaviy axborot vositalaridagi xabarlar, atrofimizdagi odamlarning gap-so'zlari shunday xulosa qilishga undaydi. Birgina o'zim misolimda aytadigan bo'lsam, yoshim bir joyga borganda shu qadar ovoragarchilik, bepisandlikka yo'liqaman deb o'ylamagan edim…

Chilonzor tumanida yashayman, ikkinchi guruh nogironiman. Mazkur tuman Byudjetdan tashqari Pensiya jam­g'armasi boshlig'i Otabek Safarovning 2014 yil 14 oktyabrdagi 123/3-sonli qarori bilan mening oylik pensiya pulimni 50 foizga qisqartirib, 187500 so'mga tushirib qo'ydi. Natijada 2015 yil davomida mendan 2500 000 so'm ushlab qolindi. Bu esa qonunlarimizga xilof, konstitutsion haq-huquqlarimni ochiq-oydin poymol qilish edi. Chunonchi, Bosh Qomusimizning 39-moddasida: “Pensiyalar, nafaqalar, ijtimoiy yordam boshqa turlarining miqdori rasman belgilab qo'yilgan tirikchilik uchun zarur eng kam miqdordan oz bo'lishi mumkin emas”ligi qayd etilgan.

Oqibatda bu ishni sud orqali hal qilishga to'g'ri keldi. Fuqarolik ishlari bo'yicha Uchtepa tumanlararo sudida mening pensiyamdan ushlab qolinishiga sabab bo'lgan vajni quyidagicha ko'rsatishdi: “Z.Salohiddinovning bolasi yo'qligini ko'rsatib yozgan arizasi sababli, unga nafaqa to'lab kelingan. Ammo keyinchalik arizachining farzandi borligi tekshiruv jarayonida aniqlangan. Shu bois Z.Salohiddinovga yolg'iz sifatida ustama noto'g'ri belgilanganligi ma'lum bo'lgan va yuzaga kelgan 2550323.32 so'm ortiqcha to'langan. Pensiyaning 50 foizdan ortiqcha to'langan mablag' undirilguncha ushlab qolish haqida qaror qabul qilindi”. Aslida, bu boshdan oxir yolg'on ko'rsatma. Chunki menga tegishli 1340147-sonli pensiya ishida, tegishli vazirlikka 1999 yilda yozgan arizamda 16 yoshli o'g'lim borligi va u onasi bilan alohida yashashi ko'rsatilgan. Bundan tash­qari, tegishli vazirlikning 1999 yil 5 dekabrdagi 2686-sonli xatiga va Shayxontohur tuman ijtimoiy ta'minot bo'limining farmoyishiga binoan 2000 yildan boshlab nafaqamga 875 so'm ustama haq to'lana boshlangan. Javobgarning ishonchli vakili M. Yo'ldosheva buni hisobga olmasdan, huquqshunos bo'laturib, sud jarayonida no­to'g'ri ko'rsatma berdi. Hech bir nafaqaxo'r o'ziga o'zi ustama belgilamaydi-ku! Qonunga xilof ravishda chiqarilgan Chilonzor tuman pensiya jamg'armasi boshlig'i O.Safarovning 2014 yil 14 oktyabrdagi qarorini bekor qilish o'rniga Uchtepa tumanlararo sudi sudyasi D. Ergashev jabrlanuvchining “Shikoyat ariza”sini rad qilish xususida “Hal qiluv qarori” chiqargan.

Moliya vazirligi huzuridagi byudjetdan tashqari Pensiya jam­g'armasi Ijro etuvchi apparatining 2014 yil 27 sentyabrda tuzilgan “Ma'lumot”ida quyidagicha tavsiya berilgan: “Pensiya jamg'armasi ijro etuvchi apparati tomonidan tuzilgan ishchi guruhi o'tkazgan qisqa muddatli o'rganishda mavjud hujjatlarga asosan aniqlangan holatlarni Pensiya jamg'armasi Toshkent shahar boshqarmasi hamda tasarrufidagi tuman bo'limlarining malakali xodimlari tarkibidan tuzilgan ishchi guruhi joyiga chiqqan holda birlamchi hujjatlarga asosan qo'shimcha o'rganish tashkil etish, natijasi bo'yicha “Dalolatnoma” rasmiylashtirish hamda aniqlangan qonun buzilish holatlari bo'yicha materiallarni huquqiy baho berish uchun huquqni muhofaza qilish organlariga topshirish tavsiya etiladi”. Afsuski, ushbu tavsiya talablari bajarilmadi. Ushbu “Ma'lumot” bilan tanishib, menga tegishli qismidan nusxa olishni so'rab O.Safarovga murojaat qilganimda, u rad etdi. Bu hujjatlarsiz men sudga shikoyat ariza yozolmay, 5 oy ovorai sarson bo'ldim. Holbuki, Konstitu­siyamizning 30-moddasida “O'zbekiston Respublikasining barcha davlat organlari, jamoat birlashmalari va mansabdor shaxslari fuqarolarga ularning huquq va manfaatlariga daxldor bo'lgan hujjatlar, qarorlar va boshqa materiallar bilan tanishib chiqish imkoniyatini yaratib berishi lozim”ligi ko'rsatilgan. Bundan tashqari, 2014 yil 5 noyabr kuni men O.Safarovni Pensiya jamg'armasi binosida tasodifan uchratib qoldim va “qaror chiqarishga shoshilibsiz, 187500 so'm bilan bir oy yashab bo'ladimi?” dedim. U esa meni uch kishi oldida haqoratladi. Men nohaq bo'lgan taqdirimda ham (vaholanki, haq edim) otasi tengi odamga qo'pol muomalada bo'lish mansabdor shaxsga, qolaversa, har qanday odam bolasiga xosmi?

Fuqarolik ishlari bo'yicha Uchtepa tumanlararo sudi sudyasi D.Ergashev esa O.Safarovning ushbu kamchiliklariga e'tibor qaratmadi, uning noqonuniy xatti-harakatlarini ochib beruvchi “Shikoyat ariza”dagi 7 ta dalildan birortasi sud tomonidan o'rganilmadi. Qisqasi, sudya kasb malakasining yetishmovchiligi yoki bizga noma'lum boshqa sabab bilan chiqarilgan 2015 yil 28 iyuldagi hal qiluv qarori noto'g'ri ekani o'z isbotini topdi. Ushbu qaror Fuqarolik ishlari bo'yicha Toshkent shahar sudi Apellyatsiya sudlov hay'atining 2015 yil 25 sentyabr kungi ajrimiga asosan bekor qilindi. Ushbu ajrimda shunday deyiladi: “Moliya vazirligi huzuridagi byudjetdan tash­qari Pensiya jamg'armasi Chilonzor tuman bo'limi pensiya ta­yinlash bo'yicha komissiyasining Salohiddinov Zahiriddin Salohiddinovichga 2002 yil 1 avgustdan 2014 yil 14 oktyabrgacha yolg'iz nogiron sifatida 2550323,32 so'm ortiqcha to'langan mablag'ni pensiyaning 50 foizdan ushlab qolish haqida 2014 yil 14 oktyabrdagi 123/3 sonli qarori g'ayriqonuniy deb topilib, bekor qilinsin”. “…Salohiddinov Zahiriddin Salohiddinovich foydasiga yetkazilgan ma'naviy zarar uchun 150000 so'm undirilsin”. Ha, to'ralarcha munosabatda bo'lganlarning chiqargan qarorlari g'ayriqonuniy deb topilgani men izlagan adolatni qisman ko'rsatdi. Ammo o'z huquqlarimni tiklash uchun 5 yil ovorai sarson bo'lib, sog'ligimga, oila byudjetiga yetkazilgan zarar 150000 so'm bilan baholangani adolatdan emas. Bu meni yosh boladek ko'rib, qo'limga xo'rozqand tutqazganday gap-ku?!

O'rganishlarim mobaynida shu ma'lum bo'ldiki, bu ikki mansabdor shaxs (O.Safarov, D.Ergashev) birgina pensiya masalasi yuzasidan qator qonunbuzarliklarga yo'l qo'ygan. Bu haqda men bir qancha yuqori idoralarga yo'llagan xatlarimda ham batafsil yozganman.

Xo'sh, menga va men kabi ko'plab pensioner, nogironlarga yetkazilgan bunday moddiy va ma'naviy zararlar uchun kim javob beradi? Men o'z haq-huquqlarimni taniganim bois sarson bo'lsam-da, kurashdim. Boshqalar-chi, “E, Xudoga topshirdim” deb qo'l siltab ketuvchilarning haq-huquqini kim tiklab beradi? Sud va boshqa sohalardagi islohotlardan ko'zlangan maqsad inson va uning farovon turmushi emasmi, aslida? Amaldorlarga ham qilmishiga yarasha jazo bormi o'zi? Kimga ko'p huquq berilgan bo'lsa, u haq bo'lib qolaveradimi? Davlatimiz rahbari har bir chiqishlarida bugungi sa'y-harakatlarimizning bari xalqimizning saodati uchun, deya bejiz takror-takror aytmoqdami? Men shikoyat arizamni tegishli tashkilotlarga, nashrlarga berdim, ammo hech qanday natija bo'lmadi. Ushbu minbar orqali yana so'ramoqchiman: menga yetkazilgan moddiy va ma'naviy zararni kim to'laydi? O.Safarov va D.Ergashevlarni g'ayriqonuniy xatti-harakatlari uchun kim va qachon javobgarlikka tortadi? Pensioner va nogironlar ular xatosidan jabr chekib ketaveradimi?

Zahiriddin Salohiddinov,

ikkinchi guruh nogironi,

Toshkent shahri.

Javob qoldiring

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan

12 + 5 =