Jondor

Olimjon ÖSAROV

Muallif haqida:

Olimjon ÖSAROV — 1973 yil 9 aprelda Bulunğur tumanida tavallud topgan. 1996 yili ToşDU (hozirgi ÖzMU)ning jurnalistika fakultetini, 2002 yili Toşkent davlat yuridik instituti (hozirgi Toşkent davlat yuridik universiteti)ni tamomlagan. Muallifning “Bahor xazonlari”, “Iztirob gullari”, “Yulduzlar karvoni” singari şeʼriy töplamlari, “Tungi qotillik” qissasi çop etilgan.

Özbekiston Jurnalistlar uyuşmasi aʼzosi.

JONDOR

(Hikoya)

Kamina jonivorşunos emas­man, ammo köpçilik qatori jondorsevarlar jamiyatining “köngilli” aʼzosiman. Ijarada yaşaydigan torgina, dimiqqan eski kulbamda birgina noyob mahluqot bor: körinişdan buğma ilonga öxşaydi, gohida kaltakesak qiyofasiga ham kiradi, ismi jismiga monand – JONDOR.

Mening bor bisotim ham şu. Xona töridagi heç vaqt yiğiştirilmaydigan kir-çir   körpa-töşak hamda devorga suyab qö­yilgan ğalati toşoyna ham unga tegişli. Uzzu kun u toşoynani, toşoyna esa uni tomoşa qiladi. Tabiiyki, men bunga könikib ketganman.

Adaşmasam, unga qattiq boğlanib qolganman. Ehtimol, sevarman ham. Axir sevmay böladimi, şunçalar gözalki, ayniqsa, kip­rik qoqmay, sözsiz boquvçi ötkir, sovuq közlari… huşingdan ayiradi. Bu közlarga bir bor tikilsang, tamom, jodulanasan: avval hayajon bosadi, butun badaning jimirlab, selga aylanasan va anglaysanki, asir tuşibsan.

Uning kaminaga yoqadigan yana bir odati bor: har soniyada “buni körayapsanmi?” degandek tillarini körsatişdan çarçamaydi. Sukunatning çinqiriği kar qilgan quloqlarim uning söz aytmay tölğonişidan istaklarini eşitadi, aniqroği, tuşunaman va… itoat qilaman. Qalbingni öğirlaşsa şunday böladi, husni jamoliga mast, nigohlarga mahliyo bölib yaşayverasan. Oydin keçalarda beixtiyor   “Suluvimsan” deb erkalaysan ham. Sovuqqonlilarning barçasi şunday erkalaşni yoqtirişadi. Ayniqsa, ular mutloq hokimlik örnatgan saltanatga qoronğu çökişi ğoyat faroğatli. Kun böyi dunyoda mavjudligingdan toliqqan asablaringga tin bermoqçi bölib töşakka çözilganingda, sovuq narsa böyningni quçadi. Sekin sudralib ustingga çiqadi, göyo jismi joningni silayotgandek böladi. Şunda… uning kulçadek jussasini yuragingning ustiga qöyasan. Havo yetmayotgan köksingga uning muzdek tanasi tegib, yana… huzur qilasan. Sudralib yuruvçilarni nega “sovuq” deyişlarini anglagandek bölasan. “Ularning nafaqat körinişi, balki vujudida qon aylanmasligi sabab tanasi ham sovuq böladi”, beixtiyor biologiya muallimining aytganlari xayolingdan ötadi. Vujuding qirq daraja issiq, ter bosgan kaftlaring bilan muzdek tanasini silaysan, xayolingni ğalati fikr öğirlaydi: “Hozir çaqib olsa-ya?” Ohista yuragiga quloq tutasan. Hissiz, bir maromda sekin urayotgan tovuşni eşitib, özingni yupatasan: “Çaqmaydi, çunki ertaga ham kerakman”.

Hayotimga kirib kelgan şunça vaqt içida u özini közguga soladigan qiliğini heç tark etolmadi. Kun böyi toşoyna yonidan ketmas, öz aksiga termulib çarçamas, şunday kezlarda mavjudligini ham unutib qöyardi.

Sönggi haftada uning faromuş, hastadil bölib qolganini sezdim. Oçiği, özim ham eʼtibor bermay qöygan ekanman. U yolğiz edi, yolğizlik jismi jonini va aqlu xayolini kişanlab olgandi. Unga rahmim keldi, yana mehrim tovlandi. Dunyo­dagi eng qimmatbaho narsamni yöqotib qöyişdan qörqib ketdim. Axir uni menga inʼom etişganda umrimning oxirigaça avaylab-­asraşga söz berganman.

Baxtni qarang, şu kunlarda qöşnim xorijga uzoq safarga ketadigan bölib qoldi. U aşaddiy gul işqibozi edi. Uyi töla turfa xil gullar. Hatto qişda ham unikida bahor, gullar rango-rang oçilib yotadi. Qöşnim safardan qaytguniça gullariga vaqti-vaqti bilan suv quyib turişimni iltimos qildi. Gullarga unça huşim bölmasa-da, noiloj rozi böldim.

Ikki kun ötgaç, keçqurun gullarga suv quyiş uçun qöşnimnikiga çiqmoqçi böldim, qarasam, u ham ortimdan sudralyapti. Töxtab, biroz unga tikilib turdim, nigohim maʼnosiz, javdirab turgan közlarga qadaldi. Bu közlar avvalgidek ötkir va sovuq emasdi. Kutilmaganda, uning közlariga yoş qalqdi. Bardoşim yetmadi, jim ortga ögirildim. Köksimda çaqin çaqnadi, kiprik­larimda oğir nimadir osilib qoldi. U ham ortimdan şitob bilan sudralib borardi.

Qöşnimning xonadonida qança qolib ketganimni bilmayman, ammo uyga kirarkanman, hamişa yölimni poylaydigan, ostonada meni kutib oladigan közlar yöqligini his etdim. Darhol toş­oyna yoniga qaradim. Bömböş. Umrimning bir qismiga, ehtimol mazmuniga aylangan kimdir, nimadir yöq edi. Vahimaga tuşdim. Qöl-oyoqlarim holsizlanib, ötirib qoldim. Soniyalar içra birga keçgan oq-qora kunlar köz öngimdan yugurib ötdi. Huşimga kelgaç, qöşnimnikiga otildim. Kalitlar adaşib qolganmi, birortasi töğri kelmasdi. Men battar şoşardim. Şaraqlatib eşikni oçdim, şu payt qöşnimning alvon gullari uzra oppoq kapalak havoga kötarildi va men tomon uçib, boşim uzra aylana boşladi. Söngra ohista kiftimga qöndi. Men uni tanidim. Vujudimga jon kirdi, mehrim jöşib ketdi. Uni avaylabgina qölimga oldim, qanotlarini siladim. Uning oq, harir qanotlari onamning oppoq soçlarini eslatardi.