Xotiram xayolim suyançi
Ikrom OTAMUROD
Muallif haqida:
Ikrom OTAMUROD – 1951 yili Kasbi tumanida tuğilgan.
ToşDU (hozirgi ÖzMU)ning jurnalistika fakultetida tahsil olgan. Dastlabki şeʼriy töplami — “Vaqt ranglari”.
Şundan söng şoirning “Janub quşlari”, “Törğayli manzillar”, “Ufqlar orti bepoyon”, “Ruhimning qayğusi”, “Sen”, “Kanglum, özing”, “Tavr” kabi şeʼriy kitoblari naşr etilgan.
Taniqli şoir “Yarador umid otlari”, “Uzoqlaşayotgan oğriq”, “Sopol siniqlari”, “Aning umidi”, “Xaritaga tuşmagan joy”, “Tanazzul” singari önlab dostonlar muallifi hamdir. U tarjimon sifatida M.Darviş, M.Bsisu, U.Uitmen, P.Neruda, Ö.Sulaymon, Ye.Yevtuşenko kabi jahonga maşhur şoirlarning köplab şeʼr va dostonlarini özbek tiliga mahorat bilan ögirgan.
Özbekiston Yozuvçilar uyuşmasi aʼzosi. Özbekistonda xizmat körsatgan madaniyat xodimi, “Döstlik” ordeni sohibi.
Xotiram xayolim suyançi
…Boqiy sirda umr ötar ham
intiho hazini sitilib.
Qanoat qutuvida har dam,
siğinadi dardim yutilib.
Qaqragan intizor borini
titilib bardoşim tinglaydi.
Limmolim xilqatning zorini
bitilib fiğonim anglaydi…
* * *
…Daştlarda böy çözgan botiniy dovut
kötargan daştlarning zohiriy bastin —
Qaşqadaryo tepalari —
köhna röş
oçunning asil qomati,
asti.
Bir-biriga uyqaş:
kökdan,
yerdan ham,
yengib tun-kun yiğlar sançgan onlarni.
Qörğonlarning devorlarin asrab yakkam,
Ulagaydir,
zamonlarga…
…zamonlarni…
…Kök — qibba.
Yiroq.
Qaptaldoş,
böydoş.
Yer-poydevor.
Yaqin.
Yondoş hamda berk.
Qaqroq sitrlarida ğiçirlaydi toş,
zimlarida sim-sim simillaydi körk.
Şöralar şörini şörlatib ğadir,
tözonğlab
tözonlar tutaydi çanging.
Qaşqadayro tepalari bağridadir —
“V” tamğasi muhrlangan ot — tanga.
Sopol siniqlari butlaydi kanglum,
naqşin naqşlarga termilaman lol.
“suyuk — tumor”
“jon — quş”
Çap hamda öngli
Sinoat jozibin röy etgay,
alhol.
Oçunda toğlar möl,
qad rostlab mağrur,
şoyon qilmoq istar şoş-kepalarin.
Ne tong,
goh,
toğlardanda
balandroq durur,
nurayotgan…
…Qaşqadaryo tepalari…
…Tarjimai holi qadimdan-qadim,
rubʼi maskunning
moziy siralari.
Olislardan…
…olislarga taşlaydi odim
sukut içra…
…Qaşqadayro tepalari…
* * *
…Fasllar jamidan iborat iqlim,
voqealarning yiğindisidir — hayot.
Manzillarkim,
bölib poyidir toqli,
yöllarni yöllarga ulaydi bot-bot.
Yöllar aro intiq bosiblar qadam,
mavjud manzillarga oşiqib çunon,
tongdan,
to şomgaça qalbida çidam,
nelarning ortidan yelmagay inson?
Aksar,
boğiçlarin uzar erinmay,
aksar,
boğiçlarin boğlar muttasil.
Inson,
qaçonkim,
yaşar sirinmay,
qalbida özligi bölsada vosil…
* * *
…Xotiram boş qöyar aʼyoga,
aʼyoda ösadi xotiram.
Xotiram yöllanar qiyoga,
qiyoda ösadi xotiram.
Xotiram tasavvur sirodi,
sirodimda ösar xotiram.
Xotiram yöllarim murodi,
murodimda ösar xotiram.
Xotiram eʼtiqod tayançi,
tayançimda ösgay xotiram.
Xotiram xayolim suyançi,
Suyançimda ösgay xotiram…
* * *
…Manzara — kanglumda inoyat
rasmini çizadi muttasil.
Kanglumning imkoniga faqat
manzarani boylagay fasl.
Fasl qismatiga bağrini yöllab—
manzara eş böladi doim.
Tabiatning mehrini qöllab,
tabiatga manzara qoim.
Manzarani porlatar quyoş,
quyoş nuri kunduzga ato.
Quyoş çoğin etmasa sirdoş,
tasalliga yönalar xato.
Oy muttasil yoritib har dam,
tun zulmatin köksiga olar.
Yulduzlarni porlatib hamda
manzaraga nigohin solar.
Manzara—daraxtlar qurbati,
şamolda tebranar birdayin.
Manzara—daraxtlar turbati,
sukutga joylanar qiş sayin.
Manzara zaminga naqşdir,
naqşdir muayyan iltijo.
Manzara xayolga ravişdir,
vobasta tözimga xayol jo.
Sarafroz matlubga yoylangan,
manzara — eʼtimot tarkibi.
Manzara qayyumga aylangan,
oh, manzara dunyoday kabi.
Manzara kanglumda inoyat
rasmini çizadi muttasil.
Kanglumning imkoniga faqat
manzarani boylagay fasl…
* * *
…Bir osmon ostida yaşayapmiz biz,
Yulduzlar misol yaqin va yiroq.
Bir osmon ostida çaqnayotirmiz.
Bir zamin sirtida yarayapmiz biz,
Yöllar misol yaqin va yiroq.
Zaminga jo erur makonlarimiz.
Bir dengiz qöynida sezayapmiz biz,
Kemalar misol yaqin va yiroq.
Tölqinlarga qorişayotirmiz.
Bir daraxt ustida olam köramiz,
Novdalar misol yaqin va yiroq.
Daraxtini mahkam quçib turamiz…
* * *
…Aqida gardini qöyib,
xira tortsa hajr şomi.
Bedor iztirorin tuyib:
pinhon yuvar,
pinhon komi.
Tilsim ohista çoradir,
ado etgan dami payvand.
Saboq asorat poradir,
zavol zinhoriga band-band.
Öylarimga köz yoş tökib,
izimdadir tezlik sathi.
Jarohatin judo bukib,
aççiq qismat —
alam qathi.
Harorat siğmas olislab,
içki şavqidadir ojiz.
Ğanimat zinhorin yöllab,
idrok ziçligida möʼjiz.
Dard asrori qiyosga band,
hasratdadir safar bazdi.
Tangri hisni çizib monand,
xatga oğriq öyib yozdi…
* * *
…Kunduz quyoş,
tunda oy
falakka yozib palla,
nurlarini,
hoynahoy,
tökaverar zar ila.
Beminnat quyoş tusi—
kangulda berk harorat.
Beminnat oy yoğdusi—
kangul tubida qat-qat.
Bulut çiqadi beboş,
falak aro poyma-poy.
Kunduzga fido quyoş,
baxtidadir tunga oy…
* * *
Fidoni unaşdik xayolda maʼsum,
sayr aylar dildagi lollar taralib.
Alvonrang sasini tilakda zum-zum,
qanotda porlagan öylar yaralib.
Atrofda yaşilrang parvona bedor,
tuyildi yoritib şafaq çiroyin.
Bardoş alangasi izohiy meʼmor,
boqarkan intilib qirmizi royin.
Surur guvohi şivirlaydi tiniq,
mavjudning qasrida çayqalar gal-gal.
Taralgan tuğyonning sasidir intiq —
termilib olisda abadiy azal…
* * *
…Közlarimdan tölib,
siriqqan yoşlar —
kanglumning tubida tuv tuşgan sukut.
Menga madad bölar doim bardoşlar,
birdayin
kanglumga berib quvvat-qut.
Makon qurmagay
heç
kanglumda yolğon.
Jilvasi mahliyo etmagay sira
kanglum özagidan
faqat
joy olğon —
rostning HAQligidan yaralgan yara…
* * *
…Yonma-yon kelgan bir xil raqamlar,
qadim tomirlari vobasta kunyo.
Bir-birin bağriga bosar yaqinlab,
bir-birin diydorin soğingan dunyo!
Yonma-yon kelgan bir xil raqamlar:
11, 222, 3333 sahtli.
Nasibi bir joyda yiğilgan jamlar:
xeşlar, aqrabolar, yoronlar taxlit.
Yonma-yon kelgan bir xil raqamlar:
44, 555, 6666 habib.
Bir muddat baqamti turişgan tamlar:
oylar, yillar, asrlar kabi.
Yonma-yon kelgan bir xil raqamlar:
77, 888, 9999 jomand.
Taqdiri çalkaşib topişgan nomlar:
qavmlar, ellar, xalqlar monand.
Yonma-yon kelgan bir xil raqamlar
uzoq tuydi yovuqlaşmoq azobin.
Közlarin tört qilib yuttirdi ğamlar —
bir-biriga quvvat, kuç bölmoq tobi.
Yonma-yon kelgan bir xil raqamlar —
nelarni yöqotur, nelarni topur?
Yetişmoq orzusi… eh, qança damlar
bir-birin ortidan yetolmay çopur?
Yonma-yon kelgan bir xil raqamlar,
qadim tomirlari vobasta kunyo.
Bir-birin bağriga bosar yaqinlab,
bir-birin diydorin soğingan dunyo!..
* * *
…Soğinçlara aylan kangul,
sumanbar soğinçlara.
Oymomolar töqigan gul,
dilginang boğiçlari.
Musallam işq poyida sin —
hajr şomin toblamlari.
Tonglar qaqroq labin bossin
feruza tus şabnamlara.
Bir kun tarqar yiroq yölni
qoplab yotgan tumanlara.
Şaydo etmiş senday qulni
ul lolai nöʼmonlari.
Bağringda barg yozsin ilhaq,
ilhaq soğinç qabolari.
Soğinçlara tölqin xilqat
sirin oçsin sabolara.
Soğinçlara aylan kangul,
sumanbar soğinçlara.
Oymomolar töqigan gul—
dilginang boğiçlari…