Muştarak maqsadlar makoni

Şu yilning 17-18 oktyabr kunlari Xitoyning Pekin şahrida “Bir makon, bir yöl” Uçinçi xalqaro Forumi bölib ötdi. Toşkentda xalqaro anjuman yakunlariga bağişlangan matbuot anjumani va Özbekistonda faoliyat yuritayotgan Xitoy kompaniyalarining  taqdimoti  ötkazildi. Xitoyning Özbekistondagi Favqulodda va muxtor elçisi Yuy Szyun jurnalist va blogerlarga “Bir makon, bir yöl” Uçinçi xalqaro Forumi haqida batafsil maʼlumot berdi.  U Özbekiston – Xitoy hamkorlik aloqalariga yuqori baho berar ekan: “Barçangiz Xitoy – Özbekiston munosabatlarini rivojlantiriş iştirokçilarisiz. Xitoy va Özbekis­ton örtasidagi hamkorlikka katta eʼtibor qaratilmoqda, bu öz navbatida  ikki xalq örtasidagi özaro anglaşuv va döstlikni mus­tahkamlaşga samarali hissa qöşmoqda”, dedi va samarali mehnat hamda qöllab-quvvatlov uçun minnadorlik bildirdi.

Elçi bu yil “Bir makon, bir yöl” loyihasiga 10 yil tölgani, 17-18 oktyabr kunlari Pekinda Uçinçi “Bir makon va bir yöl” xalqaro hamkorlik Forumi muvaffaqiyatli bölib ötganligini qayd qildi. Forumda 151 ta mamlakat, jumladan, 20 dan ortiq mamlakatning davlat va xukumat rahbarlari  va 41 ta halqaro taşkilot vakillari qatnaşdi. Umumiy hisobda iştirokçilar soni 10 ming kişidan oşdi.

Xitoy Xalq Respublikasi Raisi Si Szinpin anjuman oçilişida nutq sözladi va ön yilda amalga oşirilgan işlarni sarhisob qildi hamda “Bir makon va bir yöl”  qurilişida 8 ta taşabbusni ilgari surdi:

—  “Bir makon, bir yöl” taşabbusi doirasida özaro boğliq transport tarmoğini şakl­lantiriş;

—  Oçiq jahon iqtisodiyotini rivoj­lantirişni qöllab-quvvatlaş;

—  Amaliy hamkorlikni yölga qöyiş;

—  Yaşil taraqqiyotni  rağbatlantiriş;

—  Texnologik innovatsiyalarni rağbatlantiriş;

—  Madaniy-gumanitar aloqalarni kengaytiriş;

—  “Halol yöl”ni yaratiş;

—  Xalqaro hamkorlik mexanizmini takomillaştiriş.

Uşbu çora-tadbirlar yangi yönaliş­larni belgilab berdi, hamkorlikka yangi turtki berdi, kamar va yöl taşab­busini birgalikda qurişni sifatli rivojlanişning yangi bosqiçiga olib çiqdi va xalqaro hamjamiyatning ijobiy reaksiyasini keltirib çiqardi.

Forum doirasida yondoş ravişda quyidagi mavzular böyiça oliy darajada 3 ta anjuman ötkazildi:

“Oçiq jahon iqtisodiyotini rivojlantiriş uçun özaro boğliqlikni çuqurlaştiriş”;

“Inson va tabiatning uyğun yaşaşi uçun yaşil Ipak yölini birgalikda quriş”;

“Raqamli iqtisodiyotni rivojlantiriş va iqtisodiy ösişning yangi omillari”.

Iştirokçilar özaro boğliqlikni yanada çuqurlaştiriş, yuqori sifatli, barqaror va hayotiy infratuzilmani yaratiş, transport, energetika va suv xöjaligi sohasidagi hamkorlikni mustahkamlaş, şuningdek, oçiq jahon iqtisodiyotini şakllantiriş maqsadida infratuzilmada “yumşoq özaro boğliqlik” darajasini doimiy ravişda oşirişni qöllab-quvvatlamoqda.

Barça iştirokçilar “yaşil Ipak yöli”ni rivojlantirişni çuqurlaştiriş, iqlim özgarişi muammolarini hal qilişda birgalikda işlaş, bioxilmaxillik va atrof-muhitni muhofaza qiliş, yaşil infratuzilma, yaşil transport, çöllanişga qarşi kuraşiş sohasidagi hamkorlikni mustahkamlaş, şuning­dek, sarmoyaviy şeriklik aloqalarini örnatiş va yaşil rivojlanişni moliyalaştiriş kerak, deb hisoblaydi.

Barça iştirokçilar raqamli Ipak yöli qurilişini jadallaştiriş, raqamli rivojlaniş uçun oçiq, adolatli va kamsitilmaydigan şart-şaroitlarni yaratiş, raqamli texnologiyalarni iqtisodiyotning real sektori bilan çuqur integratsiyalaşuviga kömaklaşiş, şuningdek, sunʼiy intellektni soğlom, tartibli va xavfsiz rivojlantiriş tarafdori.

Forumda Xitoy tomonidan ilgari surilgan sunʼiy intellektni boşqariş böyiça Global taşabbus katta qiziqişlarga sabab böldi.

Forum  doirasida 6 ta tematik munozaralar ham bölib ötdi:

— uzluksiz savdo, xalqlarning yaqinlaşişi, fikr markazlari orqali almaşinuv, halol ipak yöli, mintaqalararo hamkorlik, dengiz hamkorligi.

Forum doirasida biznes-konferensiya bölib ötdi. Xitoylik va çet ellik mehmonlar yiğilib, öz fikr va takliflarini faol zayl­­da bildirdilar.

Barça iştirokçilar amaliy hamkorlikni har tomonlama rivojlantiriş, savdo va investitsiya tartib-qoidalarini liberallaştiriş va soddalaştirişga kömaklaşiş, işbilarmonlik muhitini optimallaştiriş, şuningdek, turli madaniy tadbirlarni ötkazişga umid bildirdi.

Forum yakunlari böyiça Raisning erişilgan kelişuvlar va natijalar atrofliça bayon etilgan bayonoti qabul qilindi.

Uçinçi Forum davomida 458 ta natijaga erişildi, bu ikkinçi Forum natijalaridan ança köp. Biznes-konferensiyada umumiy qiymati 97 milliard 200 million AQŞ dollariga teng hamkorlik şartnomalari imzolandi.

Anjuman yakunida institutsional bazani takomillaştiriş va loyihalarni amalga oşirişda öz rolini öynaşi kerak bölgan Forum Kotibiyatini yaratişga qaror qilindi.

Murakkab va notinç xalqaro vaziyat şa­roitida Uçinçi Forum dunyoga birdamlik, hamkorlik, oçiqlik va özaro manfaatlarni qöllab-quvvatlaş uçun aniq signal berdi.

“Biz hammamiz birdamlik, hamkorlik, oçiqlik va özaro daromad foydasiga tanlov qildik, böliniş, qarama-qarşilik, izolyatsiya va nol sömli öyinlardan voz keçdik”, dedi Xitoyning Özbekistondagi elçisi. Uning sözlariga köra, Si Szinpin butun insoniyat, barça xalqlar taqdirini birlaştiriş lozimligini  taʼkidladi. Özaro manfaatli hamkorliksiz ulkan vazifalarni bajariş va yaxşi maqsadga erişiş mumkin emas. “Axir, boşqalarga yordam beriş orqali siz özingizga yordam berasiz”, dedi Yuy Szyun. Uning sözlariga köra, “Boşqalarning rivojlanişi va iqtisodiy özaro boğliqligining muvaffaqiyatini tahdid va xavf sifatida qabul qiliş heç qanday tarzda yaxşi hayot va tez ösişga olib kelmaydi”.

Uşbu Forum mamlakatlarga moderniza­siyaga erişiş uçun birgalikda işlaşning katta qaraşlarini taklif qildi. Rais Si Szinpin Xitoy nafaqat özi, balki barça davlatlar, birinçi navbatda rivojlanayotgan dunyo bilan birgalikda modernizatsiya qilişga intilayotganini taʼkidladi.

“Bir makon, bir yöl” taşabbusini amalga oşiriş orqali biz birdamlik va özaro yordam kuçi tarafdorimiz, umumiy rivojlaniş va umumbaşariy manfaat uçun özaro boğliqlik va özaro manfaat tamoyillariga amal qilgan holda özimiz uçun ham, boşqalar uçun ham barçasini yaxşi his qilişga intilamiz”, deya taʼkidladi Xitoy elçisi. Uning sözlariga köra, Xitoy bozorga kirişni osonlaştirişda, islohotlarni çuqurlaştirişda, erkin savdo şartnomalari va investitsiyalarni himoya qiliş böyiça şartnomalar tuzişda, “Bir makon, bir yöl” doirasida qöşma loyihalarni amalga oşirişda, mahalliy aholini iş bilan taʼminlaşda va iqtisodiy ösişda davom etadi. “Işonçimiz komilki, bu qadamlar dunyo mamlakatlarining modernizatsiya qiliş imkoniyatlarini kengaytiradi”, dedi Yuy Szyun.

Taʼkidlaş joizki, “Bir makon, bir yöl”  taşabbusi BMTning “Barqaror rivojlaniş 2030” strategiyasi ruhida bölib, rivojlanişning asosiy sabablari va tösiqlarini bartaraf etişga, iştirokçi mamlakatlarning mus­taqil rivojlaniş qobiliyatini oşirişga, inklyuziv va barqaror ösişga erişişga hissa qöşişga qaratilgan. Taşabbusda iştirok etiş natijasida heç bir mamlakat qarz inqiroziga tuşib qolmadi.

“Bir makon, bir yöl”  taşabbusi Xitoyda paydo bölgan, ammo butun dunyoga foyda va imkoniyatlar keltiradi. Bu rivojlaniş, hamkorlik va oçiqlik taşabbusi. U rivojlanişga qaratilgan, özaro manfaat tarafdori va umid uyğotadi.

Uçinçi forum “Makon va yöl” qurilişidagi yana bir muhim bosqiç bölib, Makon  va yölning yuqori sifatli qöşma qurilişining yangi bosqiçini oçadi. Forumning muvaffaqiyatli ötkazilişi Makon va yölni birgalikda quriş böyiça tuşunçalar, mexanizmlar va çora-tadbirlar mavjudligini yana bir bor isbotladi. Mamlakatlarning “Bir makon, bir yöl”ga bölgan işonçi katta va taşabbusni sifatli rivoj­lantiriş istiqbollari juda yaxşi.

Xitoyning Özbekistondagi elçisi  Yuy Szyun Xitoy Raisi Si Szinpinning taklifiga binoan “Bir makon, bir yöl”  xalqaro hamkorlik böyiça Uçinçi forumida iştirok etiş uçun Xitoyga taşrif buyurgan Özbekiston  Prezidenti Şavkat  Mirziyoyev olib borayotgan islohotlarga yuqori baho berdi.

“Muhtaram Prezident forumda ketma-ket uçinçi marta iştirok etdi va davlatlar rahbarlari orasida forumda iştirok etiş taj­ribasi böyiça faxriy mehmonlardan biri hisoblanadi”, dedi elçi. Uning sözlariga köra, Prezident Şavkat Mirziyoyev Forum oçiliş marosimida iştirok etdi va birinçi bölib yaşil rivojlaniş böyiça yuqori darajadagi forumda nutq sözladi.

“Janob Prezident Markaziy Osiyoda iqlim özgarişi muammosi jiddiyligini taʼkidlab, yaşil Ipak yöli taşabbusini qöllab-quvvatladi va uni xalqaro hamkorlik doirasida kengaytiriş va bir qator aniq çora-tadbirlarni amalga oşirişni taklif qildi. Maʼlumki, Janob Prezident rahnamoligida yangi Özbekistonni quriş kun tartibida ekologik muammolar va atrof-muhitni muhofaza qiliş muhim örin tutadi, yangi energetikani faol rivojlantiriş va iqtisodiy rivojlanişning yaşil transformatsiyasini rağbatlantirişga katta eʼtibor qaratilmoqda”, deya taʼkidladi Yuy Szyun. Uning sözlariga köra, “Özbekiston Prezidentining nutqida yaşil rivojlaniş istagi, şuningdek, Xitoy tomoni yuqori baholaydigan butun insoniyat manfaati uçun masʼuliyat va missiya hissi aks ettirilgan”.

“Janob Prezidentning nutqi “Bir makon, bir yöl”ni yaşil rivojlantiriş böyiça Pekin taşabbusiga töğri keladi, uşbu forumning yakuniy hujjati sifatida bu taşabbus Özbekiston tomonidan faol qöllab-quvvatlandi”, dedi Xitoy elçisi.

Prezident Şavkat Mirziyoyev bir yil içida Si Szinpin bilan ikkinçi uçraşuvini ham ötkazdi, rahbarlar örtasida hamkorlik böyiça yangi kelişuvlarga erişildi, ikki tomonlama munosabatlarni rivojlantiriş böyiça yangi rejalar işlab çiqildi.

Xitoy rahbari “Bir makon va bir yöl” taşab­busining 10 yilligi munosabati bilan Xitoy tomoni özaro qarz oliş, özaro qöllab-quvvatlaş va yordam ruhida özbekistonlik şeriklar bilan birgalikda Xitoy va Özbekis­tonning umumiy taqdiri hamjamiyatini yaratişga tayyorligini taʼkidladi.

“Savdo-iqtisodiy va sarmoyaviy hamkorlikni rivojlantiriş böyiça örta muddatli dasturni töliq amalga oşiriş, ustuvor yönalişlarda hamkorlikni rivojlantiriş, Xitoy–Qirğiziston–Özbekiston temir yöl loyihasini boşlaş uçun şaroit yaratiş zarur. Xitoy tomoni yangi energiya manbalari, innovatsiyalar, mintaqalararo birjalar sohasidagi hamkorlikni kengaytirişni qöllab-quvvatlaydi, yuqori sifatli Özbekiston tovarlari importini köpaytirişdan manfaatdor. Xitoy köproq özbekistonlik talabalarni qabul qilişga va stipendiya kvotalarini oşirişga tayyor. Madaniyat markazlarini taşkil etiş va Luban ustaxonasini oçiş böyiça işlarni jadallaştiriş, kambağallikni kamaytiriş sohasida almaşinuv va hamkorlikni faollaştiriş zarur. Xitoy Özbekiston tomoni bilan birgalikda Sian sammiti natijalarini sinçkovlik bilan amalga oşirişga tayyor. Prezident Şavkat Mirziyoyevning aytişiça, Özbekiston uni qatʼiy qöllab-quvvatlaydi va faol iştirok etadi”, — dedi Yuy Szyun.

Özbekiston kambağallikka qarşi kuraşda Xitoy tajribasini örganiş va amalga oşirişdan manfaatdor. “Bir makon va bir yöl” taşabbusi doirasida “yaşil Ipak yöli” qurilişini rağbatlantiriş, iqtisodiyot va savdo, investitsiya, transport-kommunikatsiya aloqalari, yangi energiya manbalari, qişloq xöjaligi va madaniy-gumanitar almaşinuv kabi sohalarda muloqot va hamkorlikni çuqurlaştirişga tayyor. Özbekiston yagona Xitoy tamoyilini, şuningdek, rais Si Szinpinning Global taraqqiyot taşabbusi, Global xavfsizlik taşabbusi va Global sivilizatsiya taşabbusini qöllab-quvvatlaş borasida qatʼiy pozitsiyaga ega. Özbekiston Xitoy bilan “Xitoy — Markaziy Osiyo” formatini şakllantiriş va mustahkamlaşni rağbatlantirişga tayyor”, — dedi Xitoyning Özbekistondagi elçisi Yuy Szyun.

U Özbekiston birinçilardan bölib taşabbusni qöllab-quvvatlagan va “Bir makon, bir yöl”  qurilişida faol iştirok etgan mamlakatlardan biri ekanligini alohida taʼkidlab ötdi. Uning aytişiça, sönggi 10 yil içida ikki mamlakat örtasidagi “Bir makon, bir yöl”  doirasidagi hamkorlik ijobiy natijalarga erişdi, ularni quyidagi yönalişlarda umumlaştiriş mumkin.

Birinçidan, siyosiy aloqa çuqurlaşişda davom etmoqda.

Hukumatlararo hamkorlik qömitasi va uning quyi qömitalari muhim rol öynaydi va “Bir makon, bir yöl”  taşabbusi va “Yangi Özbekis­ton”ning qurilişi çuqurlaşib, özaro manfaatli hamkorlik uçun mustahkam poydevor yaratmoqda. Tomonlar, şuningdek, Xitoy — Markaziy Osiyo mexanizmini takomillaştiriş, turli sohalarda muloqot olib boriş va ikki tomonlama munosabatlarni doimiy ravişda yangi mazmun bilan töldiriş böyiça birgalikdagi saʼy-harakatlarni amalga oşirmoqda.

Ikkinçidan, savdo-iqtisodiy va sarmoyaviy hamkorlik mustahkamlanmoqda. Xitoy Özbekis­tonning eng yirik savdo hamkori va investi­siyalarning asosiy manbai hisoblanadi.

Özbekiston statistika maʼlumotlariga köra, joriy yilning yanvar-sentyabr oylarida Xitoy va Özbekiston örtasidagi özaro savdo hajmi 9 milliard 400 million AQŞ dollariga yetdi, bu ötgan yilning şu davriga nisbatan 36 foizdan ortiq ösiş demakdir.

2017 yildan buyon Xitoyning Özbekistonga jami investitsiyalari 4 barobar oşib, 11 milliard AQŞ dollariga yetdi. Joriy yil statistikasiga nazar taşlasangiz, Xitoy statistika böyiça Özbekistonning birinçi sarmoyaviy hamkoriga aylandi. Sönggi 5 yil içida Xitoy kompaniyalari soni köpaydi va 1900 dan oşdi.

Infratuzilma, kimyo sanoati, energetika, suv xöjaligi, transport, aloqa va boşqalar kabi turli sohalarda köplab qöşma loyihalar amalga oşirildi. Bu Özbekistonning iqtisodiy rivojlanişi va xalq turmuş darajasini yaxşilaşga ijobiy hissa qöşmoqda.

Uçinçidan, transportning özaro boğliqligi darajasi ortib bormoqda. Hozirgi vaqtda Özbekiston orqali ötadigan Xitoy — Markaziy Osiyo gaz quvuri barqaror işlamoqda, Xitoy – Qirğiziston – Özbekiston avtomagistrali va Xitoy – Qozoğiston – Özbekiston temir yöli böylab transçegaraviy taşiş samaradorligi taʼminlanmoqda.

“Bir makon, bir yöl”  taşabbusi tufayli Markaziy Osiyo mamlakatlari Şarqda dengizga qulay va samarali çiqiş imkoniyatiga ega böldilar. Xitoyning Szyansu viloyatidagi  Lyanyungan porti orqali Özbekiston mahsulotlari boşqa mamlakatlarga, jumladan, Yaponiya, Janubiy Koreya va Janubiy-Şarqiy Osiyo mamlakatlariga yetkaziladi. Xitoy – Qirğizis­ton – Özbekiston temir yöliga kelsak, uşbu lo­yiha Xitoy — Markaziy Osiyo — Ğarbiy Osiyo iqtisodiy koridorini takomillaştirişda muhim ahamiyatga ega bölib, xalqaro transportni soddalaştiriş va xalqaro taʼminot zanjiri xavfsizligini taʼminlaşga xizmat qiladi. Loyihaning texnik-iqtisodiy asoslanişi yakunlandi. Uç tomon aniq işlarni muvofiqlaştirişni kuçaytirmoqda, qurilişni erta boşlaş uçun şaroit yaratişga intilmoqda.

“Maʼlumki, Xitoy infratuzilmani quriş sohasida global obröga ega va biz Özbekistonning yöl infratuzilmasini yangi quriş va tiklaşga, ayniqsa, avtomobil yöllari, tezyurar temir yöllar qurilişida, şuningdek, suv quvurlari, elektr tarmoqlarini modernizatsiya qilişda katta hissa qöşişga tayyormiz”, — dedi Xitoy elçisi.

Törtinçidan, hamkorlik yönalişlari doimiy ravişda kengayib bormoqda. Hamkorlikning jadal dinamikasi yaşil rivojlaniş, zamonaviy qişloq xöjaligi va qaşşoqlikni kamaytiriş kabi yangi sohalarda kuzatilmoqda.

Xitoyning “Shandong Heavy Industry” korxonasi “UzAuto Motors” bilan hamkorlikda “UZ TRUCK AND BUS MOTORS” qöşma korxonasini taşkil qildi va ötgan oy Samarqandda  bu korxona 3000-yuk maşinasini işlab çiqardi. “BYD” va “Chery” kabi brendlar ham Özbekis­tonda öz zavodlarini oçmoqçi. Buxoro va Qaşqadaryo viloyatlarida köplab şamol energetikasi kabi loyihalar faol tarğib qilinmoqda. Taʼkidlaş joizki, bunday loyihalar nafaqat iqtisodiy foyda, balki, eng muhimi, özbek kompaniyalari mahsuldorligini oşirişda real yordam va mahalliy aholiga sezilarli foyda keltirmoqda.

Beşinçidan, gumanitar almaşinuv surʼati oşdi. Har ikki tomondan odamlar örtasidagi aloqalar doimiy ravişda kengayib bormoqda. Taʼlim, madaniyat, ommaviy axborot vositalari, soğliqni saqlaş va boşqa sohalardagi hamkorlik çuqurlaşmoqda. Universitetlar örtasida yaqin aloqalar örnatilmoqda. Turli madaniy tadbirlar, seminarlar va boş­­qa qiziqarli tadbirlar taşkil etiladi. Samarqand, Buxoro va Xivaning boy tarixiy, madaniy va sayyohlik resurslari xitoylik sayyohlarni tobora köproq jalb qilmoqda. Şu oyning örtalarida Xitoyning Urumçi şahridan Samarqandga töğridan-töğri reyslar oçildi, bu ikki mamlakat örtasida odamlarning harakatlanişiga yordam beradi. Kelgusida turizm sohasidagi hamkorlikni rivoj­lantiriş salohiyati yanada oşkor böladi.

Kelgusida Xitoy ikki mamlakat rahbarlari örtasidagi muhim kelişuvlarni vijdonan amalga oşiriş böyiça Özbekiston bilan hamkorlik qilişga hamda Xitoy va Özbekiston örtasida umumiy taqdir hamjamiyatini yaratiş maqsadida “Bir makon, bir yöl”ning yuqori sifatli qöşma qurilişini birgalikda rağbatlantirişga tayyor.

Xitoy va Özbekiston zamonaviy qişloq xöjaligi sohasidagi hamkorlikning ijobiy dinamikasiga ega. Xitoyning tomçilatib suğoriş va boşqa suvni tejaydigan texnolo­giyalari Özbekiston hududlarida asta-sekin tarqalmoqda. Ikki tomon şörlangan yerlarni boşqariş, paxta, şoli, buğdoy va boşqa ekinlar yetiştiriş sohasida yaqindan hamkorlik qilib kelmoqda, bu esa Özbekistonga yaxşi ekologik va iqtisodiy foyda keltirmoqda. Xitoyning Yanlin yuqori texnologiyali qişloq xöjaligi sanoatining namoyiş zonasi Özbekis­ton tomoni bilan yaxşi aloqalarni örnatdi, qöşma ilmiy loyihalarni amalga oşirdi va qişloq xöjaligi texnologiyalari böyiça treninglar ötkazdi. Bundan taşqari, Xitoy ilmiy-tadqiqot muassasalari Orol dengizining atrof-muhitni boşqariş va tiklaşda faol iştirok etmoqda. Orol dengizining innovatsion loyihalarini birgalikda amalga oşirmoqda, qöşma tuproq va biologik laboratoriya, şör-gidroksidli yerlarni tiklaş texnolo­giyalarining innovatsion bazasini yaratmoqda. Kelgusida har ikki tomon suvni tejaydigan suğoriş, aqlli issiqxonalar, şörlangan yerlarni boşqariş va ekinlarni tanlaş sohasidagi hamkorlikni yanada çuqurlaştiriş, ularning ilmiy va texnologik afzalliklaridan töliq foydalaniş va Özbekistonning qişloq xöjaligi salohiyatini yanada erkinlaştirişga hissa qöşişi mumkin.

“Özbekiston bilan infratuzilma, yangi energetika va zamonaviy qişloq xöjaligi kabi sohalarda hamkorlikni çuqurlaştiriş, atrof-muhitni boşqariş, atrof-muhitni muhofaza qiliş, suvni tejaş va boşqa sohalarda hamkorlikni kengaytiriş, resurslarni tejaydigan, yaşil va kam uglerodli namoyiş loyihalarini yaratiş, şuningdek, barqaror rivojlanişga hissa qöşişga tayyormiz. Bu kelajakda ikki mamlakat korxonalari örtasidagi hamkorlikning asosiy omili böladi”,  dedi Xitoy elçisi.

Kambağallikni qisqartiriş ikki mamlakat örtasidagi hamkorlikning yorqin sohasiga aylandi. Global taraqqiyot taşabbusi doirasida Xitoy qaşşoqlikka qarşi kuraşni sakkiz ustuvor yönaliş röyxatining yuqori qismiga qöydi va aholi farovonligini taʼminlaş, sanoatni rivojlantiriş, infratuzilmani jadal rivojlantiriş böyiça namoyiş lo­yihalarini amalga oşiriş orqali qaşşoqlikni kamaytirişga kömaklaşişga eʼtibor qaratdi. Biz özbek mutaxassislari uçun kambağallikka qarşi kuraş böyiça maxsus kurslar va 9 mingdan ortiq hokim yordamçilari va hokimlari uçun onlayn treninglar taşkil etdik, barça darajadagi Özbekiston rasmiylari Xitoyga taşrif buyurib, qaşşoqlikka  qarşi kuraşda Xitoy tajribasidan faol foydalanmoqdalar”,  dedi Yuy Szyun.

Forumning yakuniy hujjatida Buxoroda 500 Mvt quvvatga ega ikkita şamol energetikasi loyihasi, şuningdek, Toşkentda 200 Mvt quvvatga ega fotovoltaik inşoot va 500 Mvt quvvatga ega energiya saqlaş tizimi loyihasi moliyaviy qöllab-quvvatlanişi alohida qayd etilgan. “Bular ikki tomon örtasidagi hamkorlikning faqat bir qismi. Xitoy aholi farovonligini taʼminlaş uçun moliyalaştirişni köpaytiriş va bir qator loyihalarni amalga oşirişga tayyorligini maʼlum qildi. Özbekistonning bu boradagi faol iştirokini savdo va bozor iqtisodiyotida ikki tomon korxonalari örtasidagi hamkorlikni rivojlantiriş, aniq loyihalarni amalga oşiriş uçun imtiyozli kreditlardan samarali foydalaniş maqsadida kooperatsiya loyihalari böyiça yaxşi takliflar bilan qutlaymiz”, dedi elçi. Taʼkidlaş joizki, sönggi 10 yil içida har ikki tomonning kompaniyalari imtiyozli kreditlar va aholiga yordam beriş loyihalaridan foydalangan holda önlab loyihalarni amalga oşirdilar. Kelgusida bu sohadagi hamkorlik yanada mustahkamlanadi.

“Ikkala tomonning sanʼat festivallari va madaniy körgazmalari kabi tadbirlar asta-sekin qayta tiklandi. Yaqinda özbek ijodiy guruhi madaniy körgazmada iştirok etiş uçun Dunxuanga bordi. Pekindagi “Gugun” (“Taqiqlangan şahar”)da özbek madaniy yodgorliklari va xazinalari namoyiş etildi. Xançjou Osiyo öyinlari doirasida ötkazilgan “Özbekiston keçasi” milliy madaniy tadbiri qiziqiş uyğotdi. Elçixona kömagida Özbekis­ton Kompozitorlari va bastakorlari uyuşmasi raisi va Katta teatr xonandalari kelasi oy Xitoyga konsert gastrollari bilan boradi. Yaqinda Şandun, Şensi va boşqa viloyatlarda Özbekis­ton madaniyati va turizmiga bağiş­langan taqdimotlar bölib ötdi. Kelasi oy Şinjondan  100 kişilik badiiy truppa keng kölamli turnir bilan Özbekistonga  keladi. Öylaymanki, kelgusi yilda şunga öxşaş spektakllar va badiiy truppalar ötkaziladi.

Xitoy va Özbekiston ommaviy axborot vositalari doimo yaqin hamkorlikni davom ettirmoqdalar va Özbekiston ommaviy axborot vositalari vakillari bir neça bor Xitoyga taşrif buyurib, turli media-forumlarda iştirok etdi, tajriba almaşmoqda. “Bir makon, bir yöl” doirasida köplab media almaşinuv loyihalari ham közda tutilgan. “The Belt and Road News Network” taşkil etildi. Özbekistonning köplab yetakçi ommaviy axborot vositalari uşbu assotsiatsiyaga aʼzo bölib, “Belt and Road Media” hamkorlik forumi kabi qator media-almaşinuv tadbirlarida muntazam iştirok etib kelmoqda.

“Keyingi bosqiçda “Bir makon, bir yöl”  doirasida qisqa videolar, özaro telekörsatuvlar, film namoyişlari va teledasturlar ham almaşiladi. Biz Özbekistonni faol iştirok etişga taklif qilamiz, şuningdek, ikki mamlakat örtasida ommaviy axborot vositalari sohasida almaşinuv va hamkorlikni kengaytirişga tayyormiz”, dedi Xitoy elçisi. Yaqinda CCTV va  “China Movie Channel” kino va telenamoyişlar masalasida “Renessans” va  “ZO’R TV”  telekanallari bilan hamkorlik borasida memorandum imzoladi. Özbekistonda Xitoy kino kunlarini ötkaziş rejalaştirilmoqda.  Bundan taşqari, elçixona Xitoyga köproq OAV vakillarini taklif qilişga ham tayyor. Kelgusi yil uçun tegişli sayohatlar rejalaştirildi.

Umid qilamizki, ommaviy axborot vositalari Xitoyning döstlari bölib, ular  Xitoy va Xitoy – Özbekiston taraqqiyotini kuzatişda va keng yoritişda  davom etadilar.

Şarofiddin TÖLAGANOV.