Uyğoq köngil izhorlari

“Maftuningman” filmida samolyotda ikki kişi suhbatlaşib ketmoqda.

Bittasi illyuminatordan qarab söraydi:

— Qayer ekan?

— Bilmadim, taniş joylar.

— Bekobod-ku. Öz yurtingizni biliş kerak, uka.

 

Özbekiston Yozuvçilar uyuşmasi aʼzosi, “Maʼrifat” tarğibotçilar jamiyati aʼzosi, “Döstlik” va “Mehnat şuhrati” ordenlari, Mustaqillikning 10 yilligi va 20 yilligi kökrak nişonlari sohibasi, Özbekistonda xizmat körsatgan madaniyat xodimi Zulfiya Möminovaning “Bu kunlarni şeʼr qil, şoirim” kitobi keng jamoatçilik tomonidan iliq kutib olindi. Kitobdan şoiraning publitsistik maqolalari, esselari va bugungi kun nafasi ufurib turgan ötli şeʼrlari joy olgan. Bu publitsistik kitobda Jizzaxning ­“Manas”idan Qoraqalpoğistonning Mӯynoği, Bӯzatovi, Şumanayigaça, Xöqandi latifdagi hunarmandçilik festivali, atlas festivali, Xorazmdagi qovun sayligaça, Tuproqqalʼaning eng çekka mahallasi “Sarimoy”dagi kitob karvoni jozibasigaça, Qaşqadaryoning baland toğ qişloği Ğilongaça, qaçonlardir “Borsa kelmas” deb nom olgan sahro-yu çöllar, poytaxtdan 1200 km ğarbda joylaşib, hozirda yopilib ketgan Jasliqdan ham olisroqdagi “Karakalpakiya” deb nomlangan uzoq manzillargaça, şuningdek, hozirgi yangiliklar, jannatning bir bölagidek taassurot qoldirgan harbiy şaharçadagi maktab öquvçilarining bilimdonligigaça tasvirlangan.

Zulfiya Möminova şu yilning iyun oyida bir guruh ijodkorlar bilan Bekobod tumaniga kitob bayramiga bordi. Bir kunda 6 ta maktabga 600 dona kitob sovğa qilindi. Bekobod tumani hokimi Zaynilobiddin Nizomiddinov Zulfiya Möminova bilan suhbatda “Opa, ançadan buyon yangi kitob çop ettirmayapsiz?” — deb söraydi.

Zulfiya opa sukut saqlaydi. Opaning sukutidan söng hokim: “Siz Yurtboşimiz boşlagan ortga qaytmas islohotlar haqida: “Bu kunlarni şeʼr qil, şoirim”, deb yozasiz-u, kitob çop etilmay qolarmidi?” deya şirin lutf qiladilar. Şu bir oğiz şirin sӯzdan ikki oy ötib, uşbu kitob dunyo yuzini kӯrdi. Kitobdan Bekobod haqida uçta maqola örin olgan. Zaynilobiddin aka yangi kitob bilan tabriklar ekan: “Birinçi taqdimotni, albatta, Bekobodda ӯtkazamiz”, deb aytgan edi. Vaʼdaga vafo qilindi. Ilk taqdimot Bekobod tumanida ötkazildi. Taniqli olimlar, yozuvçi-şoirlar, sanʼatkorlar iştirok etgan tadbir juda zör ötdi. Tuman hokimi Zaynilobiddin Nizomiddinov tadbirni oçib, mehmonlarni birma-bir taniştirar ekan, Zulfiya Möminova haqida iliq fikrlarni aytdi. Kitobga kiritilgan maqola, esselarda aks etgan dilnomalar şunçaki tuyğular emas, balki ijodkorni ruhlantirgan voqea-hodisalarning çuqur tahlili va ilhomi ifodasi ekanligini, kitobdan joy olgan önlab maqolalarning uçtasi bevosita Bekobod tumanidagi istiqlol odimlariga bağişlanganidan faxrlanişini bildirdi.

Taqdimotda sözga çiqqan olim Abduraşid hoji Hasanov Zulfiya Möminovaning publitsistik maqolalarini boşidan to kitobning sönggi sahifalarigaça boş kötarmay öqib çiqqani, kitobning özigina emas, unga yozilgan sözboşi-taqrizgaça juda öqişli, faktlarga boy ekanini taʼkidladi. Olim va şoir Tölqin Eşbek kitobga kiritilgan maqolalarning aksariyati Özbekistonning turli viloyatlariga birgalikda safar qilgan paytlari yozilib, ­dunyoga kelganiga guvoh bölgani uçun ularni “Yölçiboy” deb atasa ham bölaverişini taʼkidladi.

“Şoira jonajon Vatanimiz, farovon hayotimiz, bugungi osoyişta kunlarimizni uluğlaş orqali insonlarda yaratuvçanlik, gözallik va muhabbatga intiliş, buyuk işlar qila olişga işonç hissini paydo qiladi. Muallifning satrlari mazmunida bir dam bölsa-da, tuşkunlik kayfiyatini sezmaysiz. Aksinça, har qanday holatni u saboq, hayotiy bir maktab nişonasi deb qabul qiladi va öquvçiga ham şunday tarzda yetkazib berişga intiladi. Ayni paytda maqolalarda ajdodlar, yon-atrofdagilar, yurtdoş, qişloqdoş, sinfdoş, qarindoş-uruğ, döst-birodar, qöni-qöşnidan tortib, umuman, inson degan tabarruk bir martabaga mansub zot borki, unga hurmat, eʼtibor, mehr, saxovat nazari bilan qaraş ezgulikka tomon yöl oçişi haqidagi falsafa singdirilganligi sezilib turadi”, dedi Tölqin Eşbek.

Özbekistonda xizmat körsatgan jurnalist Qobilbek Karimbekov, şoira Faroğat Xudoyqulova kitob haqidagi fikrlari bilan örtoqlaşdilar. Isteʼdodli xonanda Sardor Bekmurodov Zulfiya Möminova şeʼri asosida yaratilgan “Bolaga kitob bering” qöşiğini ijro etdi.

Taqdimotda sözga çiqqan şoir Olloyor Begaliyev “Zulfiya Möminova yoşligida yulduz edi, endi şeʼriyatimizning tölin oymomosiga aylandi”, dedi va şeʼr öqidi:

 

“Şuʼla”ning yulduzi edi,

bugun şeʼriyat oyidir.

Zulfiya qayga bormasin,

ardoqli bölgan joyidir.

Savlatli jussada pinhon

jamalak soç qizaloq bor,

Ijodiga obihayot tutgan

Narpayning soyidir.

 

Elimizning suyukli şoirasi Zulfiya Möminova 1959 yili Narpay tumanida tuğilgan. Toşkent davlat universiteti (hozirgi Mirzo Uluğbek nomidagi Özbekiston Milliy universiteti)ning filologiya fakultetini 1985 yilda tamomlagaç, qator yillar “Saodat” jurnalida, “Sport” gazetasida, Sergeli tumani hokimligida, Oliy va örta maxsus taʼlim vazirligining “Taʼlim muammolari” jurnalida turli lavozimlarda işlagan. Ayni paytda “Nuroniy” gazetasida mehnat qilmoqda.

Şoiraning dastlabki şeʼriy töplami 1988 yilda “Vatan taşlab ketmaydi” nomi bilan naşr etilgan. Şundan keyin “Beşiklarni asragin, dunyo”, “Samoga soçilgan yulduzlar”, “Istiqlol — oltin gulim”, “Yonayotgan ayol”, “Qudratli yurtimga”, “Azizim, baxtiyorman”, “Birinçi öqituvçim”, “Nikoh şartnomasi”, “Ayolga baxt bering”, “Bir kun dars qoldirgan bir umr puşaymondir” kabi kitoblari öquvçilar qalbidan joy olgan.

“Bu kunlarni şeʼr qil, şoirim” (publitsistik maqolalar, esselar, şeʼrlar) töplami şoiraning navbatdagi ijodiy tuhfasi. Bu salmoqli kitob çop etilişida adabiy maslahatçi va naşr homiysi bölgan zabardast publitsist, siyosiy fanlar böyiça falsafa doktori Laziz Rahmatovga minnatdorçilik izhor etsak arziydi.

Töplamga sözboşi yozgan filologiya fanlari doktori Şohsanam Davronovaning “Uyğoq köngil izhorlari” sarlavhali maqolasida alohida qayd etilganidek, ijodkor jamiyatning nigohi ötkir, qalbi qaynoq, ruhi uyğoq vakilidir. U şeʼriy, nasriy yoki dramatik asarlar yozar ekan, insoniyatning ötmişi, bugunini tahlil va talqin etadi va hattoki kelajagi töğrisida ham başoratlar qiladi. Şu bilan birga kişilarni adabiyot deb atalgan ötkir vosita orqali tarbiyalaş imkonini qölga kiritadi.

Sözimiz avvalida sevimli kinofilmimizda aytilgan ikki oğiz sözni bejiz keltirmadik. Yurtimiz madh etilgan, dildan bitilgan bunday kitoblarni zamondoşlarimiz albatta bilişi, öqişi kerak.

Şarofiddin TÖLAGANOV,

jurnalist

Yangiliklarni döstlaringizga ulaşing

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan