Daryo kabi jöşqin ijodkor
Tölqin aka bilan biz bitta tumandan — iştixonlikmiz. Akani, qaçon qaramaylik, oçiq çehrada uçratamiz. Quvnoq hangomalari, latifagöyligi, faqat özigagina xos qah-qah otib kulişlari bilan davrani rostakamiga jonlantirib yuboradi.
Köpçilik qalamkaşlar men bilan tumandoş ijodkorlarni söraşganida ustoz şoir Yöldoş Eşbek bilan Tölqin Eşbekni “ular qarindoşmi?” deb söraşadi. Ha, deyman, bizda begonalik kayfiyati yöq, hammamiz oğa-inilarmiz, deb qöşib qöyaman. Rostini olganda ham Iştixon tumanida ijodkorlar serob. Ayniqsa, Oqtov yonbağridagi Zarband elining özidan Abdulla Turdiyev, Yöldoş Eşbek, Toşpölat Mavlonov, Rauf Subhon kabi taniqli ijodkorlar yetişib çiqqan. Biz bölsa mana şu insonlarga havaslanib, ergaşib borayotganlardan.
Tölqin akaning qoyil qolişga arziydigan jihatlari juda köp. Dastavval xalq deputatlari Olmazor tumani Kengaşi deputati sifatida har qaçon el orasida böladi. Ijodkor köngli bilan xalqning dardu taşvişlariga malham axtaradi, yeçim izlaydi…
Mirzo Uluğbek nomidagi Özbekiston Milliy universitetining jurnalistika fakultetida tahsil olgan köpgina ijodkorlar bugungi kunda akani eng köp yöqlaydiganlardan. Aytmoqçimanki, şogirdparvarligi ham havaslantiradigan darajada.
Akaning tabobat ilmidan ham munosib xabardorligini köpçilik bilmasa kerak. Lekin maʼlum yillar ilgari oğir bir dardga çalinib, davosini ham öt-giyohlar ortidan topgan va bugun mutlaq soğayib, ismiga mos tarzda tölqinlanib, jöşib ijod qilib kelayotir.
Tölqin akaning şunça yumuşlardan ortgan holda qölga kiritib kelayotgan ijodiy sermahsulligini alohida eʼtirof etiş lozim. Mubolağasiz aytganda, bir yilda kamida ikki kitobni yozib tugallaydi va çop qilişga ham ulguradi. “Jadidlar javhari” nomli kitobini muallif dastxati bilan qölimga tutqazganiga hali köp ötmagan edi, şekilli. Bugun esa “Vatan, millat, xalq madhi” nomli yangi kitobini çiroyli tilaklar bitigi ila tutqazib turibdi. Qoyil qolmay böladimi?
Uşbu yangi kitob Özbekiston xalq şoiri Sirojiddin Sayyidning “Zarafşonning tölqin elçisi” nomli sözboşisi bilan boşlanib, unda şunday taʼriflar keltiriladi: “Tölqin Eşbekni hamişa jöşib, tölqinlanib yurgan holatda köramiz. U bamisoli sertoşqin daryodan hayot bağriga taşlangan ozod va erkin elçiday… U tiriklik va hayotning jaydari şaydosi, tuyğu va munosabatlarini birdaniga oşkor qiluvçi begidir va beğubor bir inson…”
Kitobga, bir söz bilan aytganda, juda did bilan tartib berilgan. Avvalo, qalin muqova yuzida yurtimizning musaffo osmoniga böylaşib turgan sarbaland Humo quşi monumenti va uning atrofida çarx urib uçib yurgan osoyiştalik ramzlari — kabutarlar, şuningdek, Vatanimiz bayroğining rango-rang jilosi aks ettirilgan. Kitob mundarijasidagi sarlavhalarni öqiboq, yurtga bölgan beqiyos mehr izhori taftini sezasiz, bugungi Yangi Özbekistonning dunyo böylab yangiça ovozasini his qilasiz.
Bir söz bilan aytganda, şoir Tölqin Eşbek özining mehrga boy qalbidan tökilgan şeʼriy manzumalar jamlangan uşbu körkam kitobini Vatanimiz mustaqilligining 35 yillik töyiga munosib tuhfa tarzida taqdim etadi.
Söngsöz örnida şoirning mazkur kitobni oçib bergan ulkan qasidasidagi uşbu ravon misralarni keltirmoqçiman:
Kuldi Istiqloling, ölkam, yangi asr ostonasi,
Boşi kökka yetdi el — hurlik mayin mastonasi,
Bu jahon ayvonida bor özining xos xonasi!
Yoşlari şohsupa daʼvogaridir har sohada,
Özgarişlar katta bul kun vodiy ila vohada!
Bir yigit yoşiga yetdi Istiqlolimiz bu kun,
Misli kunduzdek çaroğondir şabistonim bu kun,
Bayramingga armuğondir şeʼru dostonim bu kun,
Tölqin öğlingdan qabul et bul qasidam, onajon,
Toabad böl al-omonda, Özbekiston jonajon!
Orif TÖXTAŞ,
Özbekiston Yozuvçilar
uyuşmasi aʼzosi, şoir.
